Let There Be Light (1946)

Ben er nog niet over uit wat in deze 'docu' nu precies in scene was gezet en wat niet.

Zijn het nu daadwerkelijk allemaal soldaten of slecht acterende acteurs? ik weet het niet.

Bij zo'n propaganda-film voor het leger zijn zulke dingen toch lastig in te schatten.

Verder zal het destijds wel flinke impact hebben gehad, de psychische ellende van militairen na hun belevenissen. Tegenwoordig is dat best wel gesneden koek.

Aardige docu, die de impact van oorlog op soldaten pijnlijk blootlegt. Volwassen mannen die spontaan beginnen te huilen, alleen nog maar stotterend kunnen praten, of zelfs helemaal niet meer kunnen lopen of praten, omdat ze mentaal geknakt zijn. Mooie film, maar het geheel is ietwat academisch, waardoor het wat droog is.

Het punt is natuurlijk hoe dankbaar we moeten zijn voor onze vrijheid en dat dit niet vanzelfsprekend is. Een passend thema met dodenherdenking. Ietwat moralistisch naar het eind toe en de vraag blijft altijd in welke mate dingen geregisseerd zijn (door montage etc, ik geloof niet dat dit in scene is gezet). Maar vond een aantal scenes zeer ontroerend, vooral een aantal momenten waarin soldaten eindelijk weer kunnen lopen en praten door psychotherapie.

En als je niet weet of het echt is of geacteerd, lijkt het me juist dat het of heel goed geacteerd is, of gewoon echt. Ik ga voor dat laatste.

Nogal dubbel.

Net zoals kos al aangaf blijft toch altijd een beetje de vraag wat wél en niet echt was. Vooraf zegt men wel mooi dat niks in scene is gezet, maar of je dat dan klakkeloos moet geloven? Sommige scenes leken mij toch een beetje vreemd ... in ieder geval was met wel erg bewust van de camera.

Het beeld van de soldaten zelf boeit gelukkig wel. Er zijn al best wat films over het onderwerp, maar in docu vorm toch een stuk tragischer. Geweldig wetenschappelijk leek het me allemaal niet en er wordt wél erg hard op gehamerd dat alle oorlogsslachtoffers goed verzorgd werden (ook al een beetje raar, herinner me net een hoop films die daarop erg kritisch waren), maar toch af en toe best pakkend.

Gelukkig duurt het ook niet al te lang, waardoor het nooit echt stilvalt. Maar het blijft toch echt wel een stukje propaganda dit, ook best met die bril te kijken, maar tussen de regels door toch ook een paar krachtige scenes.

2.5*

Aan het eind van Band of Brothers komt een stukje over de levens van de soldaten na hun diensttijd, na de oorlog. Ze worden weer boer, taxichauffeur, boekhouder. Het heeft iets melancholisch dat men terugkeert naar hun oude levens en met hun hele leven nog voor zich een compleet nieuwe carrière (en leven) beginnen. Maar dat zijn de ogenschijnlijk gezonde mannen geweest, er zijn er ook velen met trauma's. Dat laatste is het onderwerp van deze docu, die denk ik wel een goed beeld geeft van zo'n ziekenhuis maar soms ook wat gescript aanvoelt, al is het maar dat er in sommige ruimtes wel 6 camera's moesten staan. Ik vraag me dan af in hoeverre dit echt was. Daar beoordeel ik de docu niet op, wel op het feit dat het echt gortdroog werd getoond. Veelal statisch camerawerk op enkele aardige momenten na met zo'n glijdende camera. En dan zonder opschmuck getoond maakt dat dit kleine uurtje nog best lang aanvoelde. En bijzonder te zien was de baseball aan het eind met de vraag wat deze jongens gaan doen, ook die scène in BOB was rond een honkbalveld. Het lijkt dat dat (al dan niet onbewust) als inspiratie heeft gediend. 2,0*.

In de tweede wereldoorlog werd Hollywood door het leger aangezocht om te filmen. Eisenhower zelf wilde documentaires over wat ze in Europa aantroffen en het leger wierf grote Hollywoodnamen aan om dat te doen. Toen de oorlog gewonnen was werd de ruimte ook weer veel kleiner en deze film van Huston over de psychologische gevolgen van oorlog en hoe goed het Amerikaanse leger daarmee omging (het blijft propaganda) was te eerlijk over de heftige gevolgen van wat nu PTSD genoemd zou worden. Het leger was bang voor een negatieve invloed op de werving van soldaten en verzon smoesjes om de film net te vertonen.Daaraan kwam pas in 1981 een eind en er is nu wel meer aandacht voor de psychologische gevolgen van oorlog. Als docu niet onaardig omdat het meer laat zien dan je zou verwachten net na de oorlog, maar verwacht ook weer niets stilistisch bijzonders.