The Century of the Self (2002)

Verhelderende documentaire, wellicht met weinig visuele aantrekkelijkheid, maar des te meer een degelijke rode draad, die sterk wordt onderbouwd door de interviews met personen die de desbetreffende ontwikkelingen hebben meegemaakt. Freud's theorieën over het onbewustzijn hebben een degelijke invloed gehad op diverse besturen, overheden, commerciële bedrijven en de massa in zijn geheel, door de jaren heen. Hoe de massa schaamteloos bestuurd is geworden en hoe commercie er telkens weer in slaagt ons met nieuwe verlangens te voorzien.
Een korte opsomming van een aantal nieuwe inzichten;
- Het idee dat PR een verkapte, verhulde vorm is van het begrip propaganda, gebruikt ten tijden van WO I, en vervolgens de overstap naar de commercie in New York (waaronder de tabakslobby en 'the torches of freedom')
- Hoe openheid over emoties, gevoelens, verlangens van de massa, d.m.v. focus groups ook misbruikt wordt door de commercie en politici, waarbij business de grote winnaar is.
- Hoe trends in psycho-analyse en de marketing-goeroes hele volksstammen beïnvloeden. Van de CIA die wil brainwashen, omdat de Sovjet-Unie het waarschijnlijk deed, en de Amerikaanse overheid die een oorlog begint tegen Guatamala door in te spelen op onbewuste gevoelens tot aan het verlangen naar 'vrijheid' als individu, met als gevolg dat de marketing van de producten anders wordt ingericht.
- Tenslotte; hoe de overgang naar 'het luisteren naar de burger' heeft plaatsgevonden\, met belachelijke, irrationele gevolgen. Luisteren naar de burger moet gebeuren tot een bepaald niveau, en vervolgens moeten volwaardige, competente politici de taak overnemen.
4*

Verontrustende documentaire over hoe de ideeën van Sigmund Freud navolging vinden bij politieke denkers die illusie van individualiteit inzetten om de maatschappij politiek mee vorm te geven. Aan de ene kant wordt er het idee geschetst dat wij vrije wezens zijn die keuzevrijheid hebben over onze leefwereld, maar aan de andere kanten worden behoeftes en verlangens duidelijk gestuurd door de belangen van grote bedrijven en politieke partijen. Het kapitalistische systeem wordt getoond als een inventieve kameleon die zich goed weet te vormen naar de individuele verlangens van menselijke subjecten.

Wat deze documentaire laat zien is niet eens zo wereldschokkend omdat het laat zien wat de invloed van marketing is op onze levens. Dat is een alledaags verschijnsel waar we in deze postmoderne wereld al kritisch op zijn. Wel zet het een historische context neer waarbij getoond wordt hoe diep verankerd de invloed van propaganda zit in onze moderne maatschappij. Ze zouden hier eigenlijk een tweede reeks van moeten maken die ingaat op nieuwe technologische ontwikkelingen als de opkomst van het internet en hoe dit weer in relatie staat met het idee van een zelf.