Padre Padrone (1977)

Deze film blinkt nergens in uit, maar geeft een goed beeld van de wanhoop in armoede. De laagste bevolkingsklasse zal het ook niet makkelijk hebben (gehad), maar als je bepaalde dingen in de film ziet, zie je dingen die nu absoluut niet meer door de beugel zouden kunnnen. Misschien was het in Italië (en dan vooral het platteland) ook wel anders, vooral in de jaren 40. Verder vind ik het interessant hoe Gavino tegen zijn vader ingaat op het eind. Het is ook wel logisch. Hij kan z'n vader lichaamelijk en qua intelligentie aan. Ook grappig hoe Gavino een andere taal (Sardijns) dan het gewone Italiaans spreekt en hij daar in het leger problemen mee krijgt. De manier van filmen vind ik trouwens wel redelijk appart, maar dat heeft geen invloed op het niveau van de film.

Uiteindelijk kom ik op 4 sterren, onder andere omdat het allemaal heel realistisch wordt neergezet en de acteurs naar mijn mening de rollen goed invullen.

P.S. In de samenvatting hier op moviemeter staat dat het verhaal zich op Sicilië, maar dat moet Sardinië zijn.

Inderdaad geen hoogvlieger.

Wat de gebroeders Taviani hebben gedaan is door Felini, Pasolini en Bertolucci wel beter gedaan. Het zgn. magisch realisme waar ze vaak om bewonderd worden komt vaak een beetje geforceerd over en voegt niet echt veel toe. Blijft over een aardig vader-zoon verhaaltje met een goede onderbouwde achtergrond en een paar indringende scenes.

Deze film gaat niet zozeer over vader-zoon relatie, maar over het “fenomeen” vader. (Net als bijvoorbeeld Au Hasard Balthazar van Robert Bresson. Alleen gaat die film over het fenomeen “mens”.)
Wie is hij eigenlijk? Waarom moet ik hem gehoorzamen? Is het wel verstandig om altijd zijn bevelen op te volgen? Is zijn keuze de wet?

Laatste scène vond ik erg, erg sterk. Misschien krachtigste eindscène die ik ooit in mijn leven heb gezien. Het moment wanneer vader zijn zoontje van schoolt haalt, beginnen leerlingen hem uit te lachen. Wie lachen zij hier eigenlijk uit? Vader of Gavino? De vader wordt razend en waarschuwt de leerlingen dat hen zelfde wacht. Komt hij hier op voor Gavino? Houd hij toch van zijn zoon en neemt hij hem hier in bescherming? Of is het zijn “ego ” dat weer parte speelt. En dan beginnen sommige kinderen te huilen. Zij beseffen dat de vader van Gavino gelijk heeft en dat zij ook van school worden gehaald. Meersterlijk!

Op het technische vlak (montage, fotografie etc.) is het een beetje een kruising tussen cinema van Pier Paolo Pasolini, Roberto Rossellini en Michelangelo Antonioni. De kern (“the spirit”) van neorealisme. Padre Padrone kan zich dan ook meten met de allerbeste van deze meesters.

Het kleurenspel, het verschil tussen licht en donker. Vond ik ook meesterlijk. Het camerawerk was een beetje statisch, dat echter wel goed bij deze stroming paste.


***** / *****

Opmerkelijk is hier het gebruik van voice-over. Zo kun je de gedachten van verschillende personages horen. Ik ken geen enkele neorealistische film waar voice-over wordt toegepast. Deze film is multidimensionaal, hoog symbolisch en werkt (zoals Engelstaligen dat zeggen) “on every level”.

De gebroeders Taviani behandelen hier verschillende thema’s: sociale en economische situatie (misère) op het platteland, betrekkingen tussen Sardinië en het moederland, emigratie, hiërarchie binnen het gezin, etc. - eind jaren ’50 en begin jaren ’60 in Italië.

Wellicht meest geslaagde neorealistische film ooit en beste film van de jaren ’70. Artistieke en intellectuele cinema op zijn best!

Dit Italiaanse afgezonderde (platteland) sfeertje deed me denken aan een thema dat in de film Respiro tot uiting komt. Die hiërarchie van de arbeider, de man die het geld op tafel legt.

De extreme situatie van baas - werknemer wordt hier wel heel goed vertaald in beeld. Na de film blijf je toch nog met een aantal vragen zitten wat de film boeiend en moraliserend maakt.

Het enige nadeel wat ik hier ondervind is dat de regisseur nogal blijft hangen bij dat specifieke thema wat het op de duur wat langdradig maakt.

Bij Respiro gaat men diep en toch heel breed qua thema wat de film een pak gevarieerder maakt zonder aan intensiteit in te boeten.

Toch wel een bijzondere film hoor. Ook dit is weer een film die op papier saai is. Door de frisse aanpak van de Taviani broers, is dat het niet. Scenes als de dialogen met het schaap die in de melk poept, vind ik echt fantastisch. De muziek die vertaald wordt in de gedachten van Gavino, de moord op een van die schapenhoeders en zelfs de onsmakelijke dierensexscenes zorgen ervoor dat de film erg entertainend blijft. 4 sterren.

ARTE (Mein Vater, mein Herr, maandag 9 januari, 2:15 uur)

Niet echt geweldig allemaal, hier moet je van houden, niet mijn ding.

Geen makkelijke film, ook even wennen aan de wat gedateerde beeld en geluidkwaliteit. Maar dat probeer ik los van te zien. Aardige vertelling over plattelandsleven met primair gedrag van vader tov zoon, zoon ontwikkeld zich en toont ondanks alle schrijnende vernederingen de liefde voor zijn vader.

Persoonlijk ben ik meer gecharmeerd van films als Il Postino waarin ook de eenvoud van het Italiaanse platteland in beeld gebracht wordt. Maar dan wat subtieler...

De Taviani's maken ogenschijnlijk een soort neo-realistische film die typisch voor zijn tijd is, maar kunnen het evengoed niet laten om nouvelle-vague-achtig geëxperimenteer eraan toe te voegen. Het is daardoor al snel een mix tussen tegenpolen, die maar half werkt. Het wordt in ieder geval meteen geïntroduceerd. De film opent met de schrijver van het autobiografische boek waarop dit gebaseerd is en deze schrijver is een stuk hout aan het bewerken die hij vervolgens aan een acteur geeft die het als prop nodig heeft, waarna het verhaal kan beginnen. Het is meteen duidelijk dat ondanks de werkelijke bron een bepaalde vorm van kunstmatigheid te verwachten valt.

Om eerlijk te zijn vond ik het geëxperimenteer hier vaak nogal geforceerd en eigenlijk ook wel iets te veroudert. Voice-overdialogen tussen kinderen en schapen, bizarre seksmontages waarin zelfs tieners (als ze dat al waren) het vrijwillig met dieren doen, vreemde muzikale keuzes, extreem dik aangezette symboliek, etc. Daartegenover staat dan weer een duidelijk hart voor dit milieu en scènes die op mij erg realistisch overkwamen. Ik had daar iets meer mee, omdat dit wat oprechter overkwam en vooral wat minder plat. Vreemd genoeg is dit een film waarbij het geëxperimenteer diepgang in de weg lijkt te zitten, in plaats van het te versterken. Daarvoor is de symboliek namelijk te vet en de humor te plat en makkelijk. Ook niet mijn type humor moet ik zeggen.

Niettemin heeft Padre Padrone een zekere kracht. De centrale relatie tussen vader en zoon is typisch en verloopt voorspelbaar, maar op een bepaalde manier weten de acteurs een zekere menselijkheid te geven aan personages die bijna karikaturen zijn, maar dat niet worden. Vooral Omero Antonutti kan het wat dat betreft niet makkelijk hebben gehad. Wanneer de Taviani's familiescènes maken zijn ze gewoon erg sterk, met een opmerkelijke mix tussen scènes die heel intiem en wat sentimenteel zijn en daartegenover afstandelijke scènes die juist weg lijken te kijken van emoties. Op een bepaalde manier werkt die mix wel en komt alles sterker aan.

In zijn tijd werd dit geprezen als een meesterwerk, maar inmiddels is Padre Padrone evenals de namen van de Taviani's wat weggezakt. Niet helemaal terecht, maar als dit een indicatie is snap ik enigszins waarom. Het is namelijk erg van zijn tijd. Toch heeft het genoeg kracht om nog te overtuigen. Zeer benieuwd naar hun verdere werk. Ceasar Must Die overtuigde me al.

3,5*

De boodschap lijkt te zijn dat de massa zich kan verheffen door educatie. Tegelijkertijd lijkt het of de makers minachtend neerkijken op de ongeletterde primitievelingen die kinderen en dieren mishandelen.

De uitwerking is bijzonder houterig (denk bijv. aan het vertolken van gedachten door voice overs) en een straf om naar te kijken.

Filmhistorisch interessant, maar Padre Padrone heeft voor mij nog lang niet de kracht van bijvoorbeeld Kaos of Tu ridi...

Ben hier nou niet meteen ondersteboven van maar slecht vind ik deze prent zeker ook niet.

Om met de voornaamste pijnpunten zoals hierboven beschreven te beginnen. De voor die tijd ongetwijfeld moderne fratsen doen wat gedateerd aan. De bestialiteiten kan ik op zich wel plaatsen omdat ze in zekere zin de eenzaamheid van de personages laten zien.

Pluspunten. Het harde leven op Sardinië in de jaren veertig wordt aardig weergegeven en het klarinet concert van Mozart kan ik ook wel waarderen.

Toch leuk om gezien te hebben.

Heb ontdekt dat deze inspirerende film een van de lievelingsfilms is van de cineasten als Rossellini , Herzog , Agnès Varda , Akira Kurosawa , Dardenne bros en ik weet zeker nog van veel meer andere cineasten ...

Padre padrone (1977) blijft een tijdloos en belangrijk meesterwerk .

Ik heb niet echt veel struggles gehad met mijn vader , maar vooral mijn jongere broer heeft zich hevig verzet en gerebelleerd in onze tienerjaren tegen de macht van onze vader ( als patriarch ) .

De beste film over de rebellie tegen de ' macht ' ( machtsmisbruik ) van gevestigde orde en tevens de allerbeste coming of age - film ooit voor mij !