The Road to Mandalay (2016)

Midi Z volg ik al een beetje sinds zijn debuut op het IFFR. Het veelbelovende, tussen documentaire en speelfilm in zittende Return to Burma. Hoe imperfect die film ook was. Hij prikkelde destijds genoeg om de opvolger te zien. Poor Folk was echter bepaald geen inlossing van die belofte. Midi Z bleek erg veel moeite te hebben met de vastere structuur die die film had. Een duidelijk verhaal vertellen bleek lastig.

Dat gaat een stuk beter in deze film. Die ben ik gaan kijken omdat de ontvangst vrij positief was. Maar of de belofte die ik ooit zag eruit gaat komen er echt is valt nog te bezien. Want bijzonder vond ik deze film niet. Het frisse van het debuut is er wel vanaf, wat hier overblijft is vrij doorsnee actueel drama uit de wereldcinema. Bovendien is de film behoorlijk inconsequent qua toon. Dan weer waarnemend en vrij subtiel en dan weer behoorlijk expliciet en in your face, het bijt elkaar een beetje.

Ik weet niet of ik de volgende film van Midi Z nog ga zien.

3.0*

Vanaf 26 juli 2018 in de bioscoop (MOOOV Film Distribution)

Rauw en somber portret van Birmaanse illegale arbeidsmigranten, die leven aan de zelfkant van de Thaise samenleving en daar voortdurend stuiten op bedrog, omkoping, uitbuiting en corruptie.

Anders dan de titel doet vermoeden een deprimerende film, die afgezien van de soms mooie cinematografie, nagenoeg geen lichtpuntjes bevat en mede daardoor een authentieke indruk achterlaat. Ook het overtuigende optreden van de beide protagonisten draagt daar aan bij. Complimenten voor regisseur Midi Z.

De titel van deze film doet wellicht romantisch aan, de inhoud van de film ontnuchtert echter snel. The Road to Mandalay is een indringende film van regisseur Midi Z over illegale (arbeids)migranten die vanuit Myanmar naar Thailand zijn gesmokkeld en de beproevingen die zij keer op keer moeten doorstaan. De hoofdpersonen leven feitelijk tussen hoop en vrees en worden steeds geconfronteerd met uitbuiting, corruptie, afwijzing en onverschilligheid. De film vraagt wel wat van de kijker: er wordt ingetogen geacteerd, timide en bijna op het nederige af, wat ook wel passend is bij de cultuur van deze bevolkingsgroep. Ondanks de constante ontberingen zijn er bijvoorbeeld geen grote emoties zichtbaar, waardoor je meegesleept kan worden. Dat wil echter niet zeggen dat die grote emoties er niet zijn (getuige ook de ontknoping van de film). De kracht van de film zit voor mij met name in de kleine, subtiele gebaren en gebeurtenissen. Het vraagt dan ook wat van je inlevingsvermogen om deze film op waarde te kunnen schatten. Cinematografisch is deze film ook sterk: de fraaie landschappen contrasteren bijvoorbeeld treffend met de niet fraaie praktijken waaraan de hoofdpersonen worden blootgesteld.

Wie hoopt op een film met een positief einde komt bij deze film bedrogen uit. Een film als deze kan eigenlijk alleen maar slecht aflopen. Als het de bedoeling van Midi Z was om met deze film aandacht te vragen voor de kwetsbare positie van vluchtelingen in het algemeen en de Myanmarese vluchtelingen in het bijzonder, dan is zij daarin aardig geslaagd. Een minder rigoureus einde had daaraan niet afgedaan.

Lange tijd zit je naar de film te kijken als naar een documentaire: de film vertelt het verhaal heel kalm (je zit bv. minutenlang te kijken hoe men noodles eet) maar het verveelt niet omdat het best interessant is om te zien hoe Myanmarese illegalen in Thailand leven (heel veel noodles eten!) en hoe corrupt de autoriteiten er zijn. Die corruptie biedt kansen, want voor geld is alles te koop, maar kost wel veel geld, zeker als je zo ambitieus bent als de hoofdpersonage Lianqing die zich daarmee wel vervreemdt van haar vriendje Guo die tevreden is met zijn leven als illegaal en die geen Thais ID-kaart of paspoort hoeft om verder te reizen naar Taiwan. Maar gaandeweg ga je toch meeleven met Lianqing en hoop je dat ze haar dromen kan waarmaken, zodat het dramatische einde weet te schokken en de film je uiteindelijk niet onberoerd laat.

Ruime drie-en-een-halve ster.

De film is al weer uit 2016 maar Filmhuis heeft een aantal films op verzoek terug gebracht. Het is inderdaad een als documentaire aanvoelende film. Veel vaart zit er niet in en daarom kwam bij mij het einde een beetje rauw aan. De relatie tussen Guo en Lianqing wordt niet echt uitgebreid belicht. Een hand van Guo naast haar hand als ze slaapt zonder aan te raken. Het is veel verlangen tussen de twee. Jaloezie zal zijn motief zijn maar om dat te begrijpen krijg je te weinig mee van de spanning die daar ongetwijfeld aan vooraf gaat. Toch goed voor mij om eens een filmhuis film te zien. Het zet ons verwende westerse werknemers wel weer even op onze plek. Laten we allemaal maar weer even gelukkig zijn dat we naar werk moeten als je geen zin hebt en tot ons 67 jaar werken....

Mooie trage film over een vluchtelinge die haar identiteit bevestigd wil zien in een identiteitskaart en een vluchteling die het zonder wel prima vindt. Hij is verliefd op haar (anderen kennen hem als een simpele jongen) en helpt waar hij kan (soms op het irritante af). Van haar is het minder duidelijk, hoewel je een aanzet kunt waarnemen.

Na een tijdje heb je het wel gezien (de uitwerking blijft simpel en heeft weinig diepgang), hoewel actrice Ke-Xi Wu fascinerend blijft om naar te kijken in haar subtiele mimiek. En net wanneer je denkt het helemaal gezien te hebben word je verrast door de op een na meest absurdistische seksscène die ik ooit heb gezien die helaas te kort duurt - en ben je weer helemaal wakker.

Boeiende film die het erbarmelijke en onderdanige leven onderstreept van illegale arbeidsmigranten, ditmaal te Thailand. Mensen zonder rechten of papieren zijn overal een speelbal van het lot en zijn vaak erg afhankelijk van de goodwill van hun oversten. Ook het hoofdpersonage Lianqing weet maar al te goed dat er iets helemaal niet klopt wanneer ze vooraf moest betalen voor de documenten. Maar wat doe je in zo'n situatie? Juist ja, toch betalen, vaak tegen beter weten in. Vond het wel een "mooie" scène achteraf bij de sollicitatie bij het "nette" bedrijf wanneer de zaakvoerder vertelt dat de papieren geen rechtsgeldigheid hadden.

En zo gaat het van de ene ontgoocheling naar de andere. Het einde is heftig, alsof er in de ogen van Guo geen ander alternatief meer resteert. Film werd mooi en sereen in beeld gebracht. Er wordt ook prima geacteerd en deze film is zeker een statement betreft de gewrongen situatie waarin sommige arbeidsmigranten beland zijn.

Dat einde zeg, dat komt wel aan.