Nazi Concentration Camps (1945)

Boh, wat naargeestig en onbeschrijflijk gruwelijk is dit. Amerikanen filmen concentratiekampen in de staat zoals ze die aantroffen bij de bevrijding. Het is een en al schokkend: uitgemergelde personen (meer dood dan levend), verkoolde lijken, een heel scala van martelmethoden komt ook naar voren. Interessant is dat ze vaak de Duitse bevolking die dicht in de buurt van de concentratiekampen woonden, lieten zien wat er in hun omgeving gebeurde. Vaak wordt hen ook opgedragen om lijken te verplaatsen en begraven. Enfin, een uur is lang genoeg voor dit werk, want of je het wil of niet, je wordt echt onpasselijk van die continue stroom van weerzinwekkende beelden.

Afschuwelijke beelden in deze officiële documentaire over de bevrijding van de concentratiekampen na WO II.

Overstijgt alle beelden die we al zagen in fictiefilms over de holocaust of andere documentaires.

Kost stevig wat moeite om het een uur lang te bekijken, maar de kennis van wat er zich in die kampen heeft afgespeeld lijkt mij voor éénieder een must en om nooit te vergeten.

What you see is what you get. De titel alleen al is vaan briljante eenvoud, net als de verdere docu met veelal geluidloze - halverwege en aan het eind praten mensen tegen een camera met hetgeen zij meemaakten- registraties van dat wat de Amerikanen aantroffen in de kampen. En dat werkt uitstekend. Beroemd regisseur John Ford vertelt aan het begin dat de beelden volgens hem echt zijn, en dan wordt er per kamp getoond wat men daar aantrof. Dat begint nog vrij kaal, maar na een uur ben je steeds meer die gekte in getrokken als kijker met allerlei soorten gruwel en horror, vooral doordat men alles toont. Van het opgraven van doden, stapels lijken, het met bulldozers begraven vanwege de gezondheidsrisico's, de uitgemergelde en gemartelde lichamen. En vooral wat opvalt is dat men volledig naakt ook voor de camera poseert, alsof men zover ontmenselijkt is dat ook de schaamte voor het naakt is verdwenen. Je vraagt je als kijker ook af hoe men dit heeft kunnen doen. Ik doe ook weleens iets op mijn werk waar ik het principieel niet mee eens ben, maar dat zijn discussies in de marge natuurlijk. Dat is heel wat anders dan deze volstrekt onbegrijpelijke gruwel die mensen is aangedaan. En dit waren nog niet eens de echte vernietigingskampen die verder naar het oosten lagen en door de Russen werden bevrijd. Wat mij betreft zou deze docu ook op elke middelbare school getoond moeten worden. 4,0*.

In de dagen vlak voor de herdenking van de bevrijding van Auschwitz 75 jaar geleden leek het me wel gepast om dit weekend iets over de Holocaust te bekijken en dit dus ook vanochtend gedaan. Deze docu stond al op mijn kijklijstje en aangezien deze op Netflix staat was de keuze snel gemaakt.

De beelden zijn echt afgrijselijk om te bekijken. De beelden zijn geschoten door de geallieerden en direct in 1945 al in elkaar gezet tot een docu om de wereld te tonen wat de Nazi's hun slachtoffers aan hebben gedaan. Je ziet alles ongecensureerd. Vergane lichamen, verminkte lichamen, uitgemergelde lichamen, massagraven, martelwerktuigen, bulldozers die tientallen lichamen in een graf schuiven. Het is echt mensonterend naar om te zien. In een uur tijd komen flink wat kampen voorbij, waarbij je naast al het leed ook ziet hoe de slachtoffers bevrijd worden en eten of verzorging krijgen. Een hoop slachtoffers hebben al bijna niet meer de vormen van een mens, maar zijn nog slechts botten die een beetje bewegen. Deze beelden zou je net als Schindler's List gewoon aan elke middelbare scholier moeten tonen, voor een lesje nederigheid en realiteitszin. Dat we maar nooit vergeten wat er destijds gebeurde en ervoor waken dat zoiets nooit meer terug zal kunnen keren.

4*

Weerzinwekkende documentaire over het naziregime in de concentratie- en vernietigingskampen. Beelden die op het netvlies gebrand staan. Gebeurtenissen waarvan - ik althans - je weet van hebt dat ze gebeurd zijn, maar het visueel aanschouwen van zoveel gruwel, dan kan niemand toch onberoerd laten, toch? Er zijn veel uitstekende films over de Holocaust gemaakt met eveneens veel gruwel, maar zoiets kan je niet ensceneren of benaderen. De ingezette bulldozers - het lijkt zo respectloos te weten dat de dode lichamen die eerder lappenpoppen lijken bij rollen van de berg - waren noodzakelijk om epidemieën te voorkomen. De uitgemergelde strompelende levende doden ... het zijn beelden die je nimmer vergeet.

De docu start en eindigt met een verklaring van de authenticiteit van de beelden omdat ze gewoonweg te gruwelijk waren om aan te nemen dat dit gebeurd was. Misschien fout wat ik nu ga zeggen, maar iemand doden is één ding, maar het was ook vooral de manier waarop die alle verbeelding tart. De SS en bij uitbreiding de nazi's waren extreem sadistisch en meedogenloos. Ik hoef hiervoor geen voorbeelden aan te halen. Vraag die dan altijd bij me oprijst is het feit hoe iemand zo kan worden? En het was geen uitwas in één kamp, maar in zo goed als elk kamp, getto of bezette stad ...

Een les om nooit te vergeten!