El Cid (1961)

Vroeger kon ik dit soort spektakelfilms best waarderen, nu echter niet meer. En dat geldt voor de meeste spektakelfilms die in in die tijd gemaakt zijn zoals "Ben Hur", "Lawrence of Arabia", "Spartacus" en noem maar op. Ze duren allemaal veel te lang, dialogen zijn oninteressant, bevatten te weinig inhoud, de decors zijn vaak belabberd en de actiescenes weten mij niet meer te boeien.

En bij "El Cid" gaat het alleen maar om die actie- en massascenes. Je wordt er als het ware mee doodgegooid. Maar verhaal? Ho maar. Kort gezegd; goed amusement voor die tijd, maar nu hopeloos gedateerd. En die Sophia Loren kon mij trouwens ook helemaal niet boeien. Heb ik altijd al een overgewaardeerde actrice gevonden.

2,0*

El Cid is geen film over een held. Het is een film over een Held. Mensen die niet houden van grote epische verhalen met perfecte Helden moeten hier ver, héél ver vandaan blijven, want El Cid is zo Heldhaftig als ze komen.

Ik kon de film wel waarderen, maar op veel momenten had ik het gevoel dat er meer in gezeten had. De film ziet er sterker uit dan bijvoorbeeld Ben-Hur, wat verwacht je anders van Mann? Maar Mann toont zich hier niet zo'n begenadigt verhalenverteller als Ben-Hurs William Wyler. Het verhaal bevat veel elementen, maar beklijft lang niet de gehele speelduur. Met name de romantische plotlijn krijgt veel aandacht, maar om nu te zeggen dat dit bijzonder is uitgewerkt, nou nee. Sophia Loren vind ik ook niet echt passen in een rol als deze. Zij is meer het type vurige dame en niet verdrietige huisvrouw.

Maar als film die bij wil dragen aan de mythe rond een Held is de film wel aardig geslaagd. El Cid is in alle perfect. Hij kan fantastisch vechten, handelt nooit uit eigenbelang en krijgt altijd gelijk. Zijn goedheid nadert vaak complete domheid, maar de film doet daar verder niets mee. Ik vind het moeilijk om te zeggen of Heston hier goed acteerd. Hij past wel in de rol, maar het is zo'n grootste rol dat ik niemand hem 100% overtuigend zie spelen.

In een bijrol viel me ook Herbert Lom uit de Pink Panther serie op. Vreemd genoeg speelt hij hier de grote schurk, wat een Moor is. Nou weet iedereen die Lom kent dat hij niet echt een exotisch uiterlijk heeft, wat wellicht de reden is dat hij de hele tijd met een doek voor zijn mond loopt. Als schurk verder best overtuigend, al geloof ik er niets van dat zo'n groot leider die zijn troepen steeds van een afstand leidt tijdens het laatste gevecht ineens midden tussen zijn mannen met zijn armen staat te zwaaien om El Cid tegen te houden. De rest van de cast is gewoonweg houterig.

Geslaagd vond ik het beeld van El Cid die dood op zijn paard vastgebonden zit en haast als een spook verder rijdt. Echt een moment voor legendes en de film doet er eer aan, maar ik kan me voorstellen dat niet iedereen er vatbaar voor is. Jammer dat het afbreuk doet door de schurken allemaal ineens te laten wegrennen. Zelfs al zijn ze bang voor El Cid dan zie ik dit nog niet gebeuren.

Om een lang verhaal kort te maken, een onevenwichtige film, maar leuk als je zin hebt in een epos. Maar Mann heb ik wel eens beter gezien.
3*

Mooie tekeningen tijdens de begintitels! En ook fijne dramatische muziek, zo trekt de film meteen de aandacht En wat zijn de beelden verder ook geweldig.

Overigens vind ik niet elke oude filmmuziek mooi, maar in deze film is het prachtig, veel in mineur, de sfeer van verlangen, emotie en dramatiek.

Acteurs zijn goed (en mooi). Alleen worden de dialogen erg theatraal uitgesproken en zijn bewegingen zichtbaar gedirigeerd, niet zo naturel overkomend.

Audiovisueel 4.5*, het overige 3*.

Ridder Rodrigo.

Het is niets minder dan knap dat een film die een halve eeuw oud is nog steeds vermakelijk is. Natuurlijk zijn er vele andere voorbeelden, maar minstens zoveel van films die tegenwoordig niet meer te hachelen zijn. El Cid, de avonturenfilm over de principiële Rodrigo Diaz de Vivar, neemt soms buitensporig verheerlijkende proporties aan en vertoont vanaf het begin religieuze trekjes die niet noodzakelijk zijn. Tegen het einde irriteert dat zelfs een beetje. Dat Charlton Heston hier een heldenrol speelt is sowieso vanaf het begin helder. Maar 1961 was natuurlijk een volstrekt ander jaartal dan 2014. Als je eenmaal gegrepen wordt door de avonturen van deze ridder zou je echter bijna alle tijdsbesef verliezen.

Goed.

"You will soon be a King, you must start to think like one, any man can kill, only a King can give life!"

Als Rodrigo Diaz de Vivar Moorse leiders hun vrijheid schenkt, met het doel om vrede te stichten tussen de Christenen en Moslims in Spanje, word hij beschuldigd van verraad. Hij moet voor de koning verschijnen en zelfs zijn aanstaande schoonvader maakt hem uit voor een verrader. In een duel om de eer van zijn vader dood hij zijn schoonvader en zorgt er voor dat zijn aanstaande vrouw, Jimena, word verscheurt tussen liefde en haat. In een duel tussen Aragorn en Castille moet Rodrigo zijn trouw aan de koning zien te bewijzen, de winnaar krijgt de stad Calahorra. Spanje kan nu echter geen onderlinge ruzies gebruiken, aangezien de Arabische emir Ben Yussuf vanuit het zuiden optrekt.

De film is af en toe een beetje traag, vooral in het begin, en sommige dingen worden een beetje gehaast. Ook is het acteerwerk soms net wat te theatraal. Maar dat is allemaal makkelijk door de vingers te zien. De film is voor die tijd nog lang niet zo gedateerd. Prachtige opnames op locatie in Spanje (waar de veldslagen ook echt hebben plaatsgevonden), Italië en in een filmstudio in Rome.

Charlton Heston speelt een erg sterke hoofdrol als El Cid, een echte held weer. De romance werkte op zich goed en dat ter wel Heston en Sophia Loren het erg slecht met elkaar konden vinden op de set (Heston weigerde zelfs haar in de ogen te kijken). Herbert Lom was dan weer een beetje over-the-top stereotype als Yusuf, maar op zich niet slecht. Verder waren ook Raf Vallone, John Fraser, Gary Raymond en Douglas Wilmer sterk in hun rol.

In hoeverre de film historisch correct is weet ik niet. Sommige dingen zijn natuurlijk duidelijk geromantiseerd en vrijwel alles wat bekend is over Rodrigo Diaz de Vivar berust op legendes. Toch komt de film enorm overeen met wat er zoal te vinden is en zijn de grootte historische gebeurtenissen een feit. Mooren en Spanjaarden vochten daadwerkelijk gezamenlijk tegen Ben Yussuf. Er zijn diverse pogingen geweest om Ridder Rodrigo heilig te verklaren, maar de paus weigerde dit vanwege zijn soms brutale gedrag en zijn opportunistische houding tegenover de moslims.

Heston was zelf niet tevreden met de uiteindelijke film en vond het slecht van Anthony Mann dat hij alle veldslagen zelf heeft opgenomen.

De film is net als voorgangers als Ben Hur en de onlangs verschenen The Hateful Eight opgenomen in 70mm (waarschijnlijk zelfs met precies de zelfde lenzen). De film was dan ook een lust voor het oog. Briljant opgenomen op prachtige locaties. De muziek van Miklós Rózsa was weer bijzonder episch en voegt ook echt wat toe. Vooral het einde, waar El Cid begeleid door orgelmuziek, met een pijl in zijn borst voorop het leger uitrijd is fenomenaal. De veldslagen met honderden figuranten zijn fantastisch opgenomen en de kostuums en attributen waren erg sterk (al heb ik niet het idee dat de maliënkolders echt waren).

Ondanks dat de film niet altijd even sterk is, soms een beetje theatraal, sommige scenes wat te langgerekt en andere juist te gehaast (de laatste veldslag voelt bijvoorbeeld echt afgeraffeld aan), vond ik El Cid een meesterlijk historisch epos. Een schitterend verhaal over de middeleeuwen verteld op een epische manier in fenomenaal 70mm. Tegenwoordig met IS, lijkt de film ook wel weer actueel geworden (Christenen en Moslims vechten zij-aan-zij tegen het in zwart gehulde Arabische kwaad).

Aanrader. De 3 uur meer dan waard.

Film over de Spaanse ridder Rodrigo Diaz de Vivar beter bekent als El Cid, een Spaanse nationale held die respect kreeg van zowel Moorse als christelijke kant. De film begint in 1080 als Emir Yusuf al-Mutamin of Zaragoza en andere emirs zijn gevangen genomen door El Cid (Charlton Heston) en na een ontmoeting met graaf García Ordóñez weer in vrijheid worden gesteld door Rodrigo. Deze vrijlating was een belangrijk feit voor de rest van het plot. De heldhaftige ridder kan natuurlijk niet zonder schone jonkvrouw en die werd gevonden in Sophia Loren. Zij speelt dan ook El Cids vrouw/liefde Jimena. Verdere gebeurtenissen in de film zijn gedeeltelijk gebaseerd op echte feiten (die niet altijd in chronologische volgorde worden getoond) en gedeeltelijk verzonnen. De climax van de film mag er zeker wezen, een massale veldslag op het strand voor de poorten van Valencia ( bij kasteel Peñíscola,) zeer indrukwekkend gefilmd zeker ook omdat CGI toen nog niet bestond. Hierdoor moeten al die soldaten van zowel de Almoraviden als El Cid echt geweest zijn. Het hilarische van deze prachtige in beeld gebrachte strijd is dat hij nooit heeft plaats gevonden. De gedoodverfde tegenstander Yusuf ibn Tashufin is nooit verslagen. Nu moet een film over een heroïsche held natuurlijk ook een heroïsche worden afgesloten. Ondanks alles slaagt de film wel als heerlijke Avonturen -film.

In de film Ben-Hur zie ik Charlton Heston graag spelen, maar in El Cid acteert hij zo op automatische piloot. De film ervaar ik als enorm theatraal met Charlton Heston op kop, net een groot toneelstuk. Ik weet het wel Ben-Hur of The Ten Commandments zijn ook theatraal maar daarin werkt het. Maar in El cid niet, de film komt hierdoor ook heel gedateerd over.

Charlton Heston en Sophia Loren waren niet de beste vriendjes op de set, naarmate de opnames vorderden verergerde dit ook nog eens. Jammer dat de twee dan ook nog eens een dozijn romantische scenes hadden.

Het komt dus niet overtuigend over, hoe hard ze hun best ook deden.

Het toernooi is de beste scene van de film als je de grimassen van Sofia Loren even weg filtert.

Kortom, wat mij betreft heeft deze film de tand des tijd niet doorstaan. Oud spektakel in de tijd van de ridders.

Na lange tijd heb ik de film nog eens bekeken, nu via de uitstekende Duitse Blu-ray release.
Niet zo indrukwekkend als destijds toen ik hem op groot scherm in de bioscoop zag natuurlijk, maar dit kan er zeker ook mee door.
Het blijft een mega spektakel, vooral door de indrukwekkende settings, decors, en fraaie weidse fotografie.
Het aantal figuranten is verbluffend groot.
Vooral tegen het einde van de film is dat opvallend sterk in beeld gebracht.

Heston is geknipt voor dit soort epische films, al slaagt hij er ook hier weer niet in om mij echt sympathiek te worden.
Loren is Loren, en ik ben een fan van haar, daar laat ik het maar bij.

De mooiste rol vind ik die van Douglas Wilmer (de Moor Moutamin)

Storend zijn voor mij de grote tijdsprongen in het verhaal.

De indrukwekkendste en meest beklijvende scene is die waarin de dode El Cid op zijn paard gebonden de vijand tegemoet galoppeert aan het hoofd van zijn soldaten. Nóg mooier zelfs dat hij doorheen de in paniek geraakte vijandelijke linies steeds verder en alleen langs het strand rijdt.Dat is wel een pakkend zicht.

Zeker geen perfecte film, maar wel een groots schouwspel, en verfrissend om weer eens te zien na al het zielloze digitale CGI gedoe dat we tegenwoordig over ons heen krijgen.

Prachtige film over de Spaanse ridder die een paar gevangen Mooren de vrijheid geeft. Een groots opgezet historisch epos. Het verhaal wordt redelijk meeslepend verteld (zeker ook dankzij de mooie muziek) en ook de romance verloopt minder voorspelbaar dan gebruikelijk. Het meeste spektakel wordt bewaard voor het laatst en Charlton Heston is uiteraard perfect gecast in de titelrol.

Een avonturenfilm van de hand van Anthony Mann en daarmee een regisseur die al vaker met dit bijltje hakte. Op zich had ik geen buitengewone interesse voor deze film maar het cijfergemiddelde op MovieMeter haalde mij toch over ondanks de aanwezigheid van Charlton Heston.

En eigenlijk kunnen we het best kort houden omtrent deze El Cid want het straalt er van alle kanten af dat dit een helden- en avonturen-epos is van de oude leest betreft met prachtige decors en locaties, veldslagen, verstoten helden, een grootse opzet met veel figuranten en karakters, passende muziek en natuurlijk alle andere ingrediënten in de vorm van liefde, drama, verraad en natuurlijk een bescheiden held, een rol die Heston al vaker speelde.

Maar boeit dit drie uren durende epos mij? Nee, helaas niet echt terwijl het toch zeker niet slecht is. El Cid heeft eigenlijk alle ingrediënten en toch wil het niet echt aanslaan. Wellicht dat het persoonlijk is, misschien is het Heston waar ik een grondige hekel aan heb of is de film toch gewoon gedateerd. Afijn, een onvoldoende krijgt de film niet want kwaliteit zit er wel degelijk in maar mij deed het in ieder geval niets.

Oef. Al een tijdje terug dat ik zo weinig met een grote klassieker kon (of telt Beat the Devil ook? Kon ik ook niets mee). Nou zijn dit soort spektakelfilms al vaker niet mijn favoriete genre (al zijn er wel degelijk een aantal die ik wel goed vind, Spartacus bijvoorbeeld). Maar dit trek nog wat minder. Allereerst is daar Heston, niet mijn favoriete acteur, al zijn er ook films waar ik hem goed kan hebben. Hier kan ik dat niet. Overacteren is een te subtiele term voor wat Heston hier doet. Hij is hier echt op zijn onuitstaanbaarst. Het vervelende is dat meerdere acteurs waaronder ook zeker Loren hun stijl hebben aangepast aan Heston. Loren speelt een stuk groter dan ze meestal deed. De dialogen zitten vol met hardop uitgesproken plotpunten met sterk benadrukte dramatiek. Terwijl dit soort films het best werken als er dynamiek in zit. Als ze van intiem en subtiel naar groot en bombastisch gaat. Er is verder geen chemistry tussen Loren en Heston. En dat terwijl met name Loren spectaculair veranderende emoties moet spelen ten opzichte van Heston.

Ik zag onlangs Manns opvolger: The Fall of The Roman Empire. Daar had ik minder van verwacht door de reputatie van die film, maar die trok ik beter. Al moet wel gezegd worden dat deze film veel beter gebruik maakt van zijn omgeving. In The Fall... heb je vaak de indruk dat acteurs door een decor lopen. In deze film zit aanzienlijk meer leven. Ook de massascenes zijn hier een stuk beter.

Groots opgezet spektakel over de strijd tussen moslims en christenen in het spanje van de 11e eeuw. De meer intieme scenes zijn soms wat houterig gespeeld, maar de personages worden uiteindelijk wel goed uitgewerkt en er valt qua plot heel wat te beleven. En zodra er aanleiding is voor aktie wordt er direct flink uitgepakt. Vooral tegen het einde van de film valt er te genieten van imposant gechoreografeerde massascenes.