Exit through the Gift Shop (2010)

Redelijke documentaire over Banksy.

De film draait eigenlijk meer om Thierry aka Mr. Brainwash die Banksy en andere straatkunstenaars nadoet. De film heeft een leuke sfeer en de verhalen die erin langskomen zijn ook aardig, maar nergens wordt het echt geweldig. De docu is ook niet al te zwaar, wat wel goed is. 3*

Fascinerende "docu" waarvan ik nou niet precies weet wat ik moet geloven. De woorden van een van de kunstenaars op het eind over "wie er nou wie in maling heeft genomen, als daar überhaupt sprake van was.." zijn veelzeggend. Ik betwijfel zelfs of-ie daar zelf niet acteert.

Hoe dan ook geeft het een leuke inkijk in het wereldje. Het begin is matig met Thierry en z'n cameraatje, maar het herpakt zich halverwege en het is bizar om te zien hoe commercieel (en vooral in zo'n hoog tempo) bepaalde kunst zich ten gelde kan laten maken, net als dagelijkse producten. Al die hippe lui op de tentoonstelling, waarschijnlijk denkend dat ze niet-mainstream en anti-commercieel zijn, maar wel als kuddedieren in de rij gaan staan getriggerd door een paar commerciële trucjes. Heerlijke 'fuck you'.

Ik kende heel die Mr. Brainwash niet maar vind hem wel zó karikaturaal dat ik denk dat hij grotendeels een grap is van de groep kunstenaars (al zal hij vast bestaan, bevriend met hen). En een grap die veel geld heeft opgeleverd ook.. Er is geen enkel moment waaruit blijkt dat Thierry het in zich heeft om zulke kunst te kunnen (laten) maken. Ja je ziet hem een keer rondspetteren met verf... In een mum van tijd zijn er dankzij hem opeens honderden objecten gemaakt. En jarenlang heeft hij Street Artists op de voet gevolgd en z'n vrouw verzorgde de kinderen, levert geen rooie cent op, en vrouwlief vindt het allemaal wel prima blijkbaar, waar leefden ze in hemelsnaam van..

Nee volgens mij een geslaagde stunt, deze hele "docu", zeker als je ziet dat Banksy al heel wat lui heeft die voor hem werken (en de naam alleen al, Mr. Brainwash). Een mockumentary zou ook helemaal passen bij de mysterieusheid rondom Banksy. En zo niet dan komt het wel heel sterk over als een hoax maar die gasten lijken me op z'n minst pienter genoeg om zoiets in elkaar te draaien. En dus ook een 'fuck you' naar de kijker.

Edit: zie nu pas dat Banksy zelf de regisseur is, dat neemt m'n twijfel nog meer weg, laten zien hoe het is om een grote naam neer te zetten via street art, en uiteindelijk een publiek veel laten betalen voor kunst afkomstig van die naam (die zowat massa-geproduceerd is). En en passant iedereen in de maling nemen.

Bijzonder geinig, dit. Ik ben een totale leek op het gebied van street-art en had nog nooit van Banksy gehoord. Pas achteraf ontdekte ik dat Banksy ook de regisseur is van Exit through the gift shop trouwens.

Dat gezegd hebbend kwam tijdens het kijken geen moment het idee bij me op dat deze docu echt zou kunnen zijn. De tot in het belachelijke overdreven interviews met Guetta bevestigden voor mij dat dit een mockumentary is, die niet alleen het fenomeen van commercialisering van kunst op de hak neemt maar ook de kunstvorm van de documentaire zelf.

En dat doet het erg leuk, niet in de laatste plaats doordat street-art zich goed leent om te figureren in een film, en als het zelfs het onderwerp is zit je gebeiteld.

Vanwege het gebrek aan persoonlijke (emotionele) binding blijft het voor mij echter gewoon bij interessant vermaak, zonder dat ik hier hoge scores aan kwijt kan.

Na afloop van de film ben ik, nieuwsgierig gemaakt door de commentaren hier, eens wat gaan lezen over Banksy en MBW, en als ik wikipedia mag geloven houdt Banksy zelf bij hoog en bij laag vol dat het niet om een prank gaat. Ik geloof dat vooralsnog niet, maar ben wel aan het twijfelen geraakt. Maar ja, een man die over de oscarnominatie voor Exit through the gift shop het volgende zegt;

"This is a big surprise… I don't agree with the concept of award ceremonies, but I'm prepared to make an exception for the ones I'm nominated for. The last time there was a naked man covered in gold paint in my house, it was me" ... moeten we niet al te serieus nemen, denk ik.

Tot aan 1999 was de in Frankrijk geboren Thierry Guetta de eigenaar van een kledingwinkel in Los Angeles die obsessief alles filmde wat hij zag een meemaakte. Tijdens een vakantie in Frankrijk ontdekt hij dat zijn neefje de kunstenaar is die onder het pseudoniem ‘Space Invader’ figuurtjes uit het beroemde computerspel maakt van afgedankte Rubix-kubussen die hij op willekeurige plaatsen achterlaat. Zijn besloot om zijn neefje te helpen en te filmen is het begin van een jarenlang lopend project waarbij hij verschillende makers van ‘street art’ filmt. Via via slaagt hij er zelfs in om Banksy te filmen, maar wanneer die Thierry vraagt om de honderden uren aan beeldmateriaal om te zetten in een film krijgt het project een hele andere wending. Briljante documentaire zit vol bizarre en verrassende wendingen, is altijd onderhoudend en bij vlagen ronduit hilarisch, vooral wanneer het observeert hoe waanzinnig de wereld van de kunsthandelaar in elkaar steekt. Volstrekt uniek maar absoluut niet pretentieus.