Shirin (2008)

Intrigerend en mooi is het zeker. En de lengte is verrassend goed te doen.

De film die de dames zitten te kijken is een erg theatrale film met duidelijk in dialoog uitgesproken emoties en geluidseffecten en een verhaal dat schijnbaar in de Iraanse cultuur erg bekend is. Het gaat heel kort samengevat over een prinses die enorm verliefd is op een prins, maar hun lot is dat de liefde onmogelijk is en zal blijven. Die dialogen worden ook gewoon ondertiteld. Dus dit experiment het zou in principe nog radicaler kunnen.

Er zit ergens in de film een scene waarin enorm gelachen wordt en dan lachen de actrices in beeld langzaam maar zeker ook. Ergens zou ik dan wel in de zaal willen kijken in hoeverre dat lachen dan weer overslaat op het publiek. Ik merkte dat effect bij mezelf in elk geval wel.

Een interessant experiment, goed om gezien te hebben, maar niet iets dat nu nog eens gedaan kan/hoeft te worden. Het maakt wel nieuwsgierig naar de volgende stap van Kiarostami. Hoe veel verder aan de randen van het medium film kun je nog komen?

3.5*

Geslaagd! Kiarostami weet het op zich tamelijk simpele concept zodanig in te vullen dat het een goede film oplevert (en dus niet alleen maar een aardig experiment). Shirin biedt een tamelijk vervreemdende ervaring die op drie niveaus werkt. Allereerst kijk je als het ware door de actrices heen naar een film die niet bestaat. Tegelijk bespiedt je als toeschouwer je mede-toeschouwers. En tenslotte zit je naar een soort van spiegel te kijken waarin je je bewust wordt van je eigen rol als kijker. Dat het anderhalf uur interessant blijft komt door de composities, mooie belichtingseffecten en natuurlijk de geluidsband, waarop het verhaal van Shirin wordt verteld. Dit verhaal zou normaal gesproken veel te sentimenteel zijn, en ik vond het ook nogal gefragmenteerd, maar door de verteltechniek werkt het alsnog. (Shirin is trouwens een van de weinige films die denk ik beter zou werken als je dit opnieuw inspreekt (in het Engels bijvoorbeeld) omdat je dan van de storende ondertitels af bent.). Zeer interessant dus, vond het zelfs een van de beste films van Kiarostami die ik heb gezien.

PS. Het verhaal van Shirin speelt ook een belangrijke rol in Ik heet Karmozijn, de meesterlijke roman van Orhan Pamuk die voor de geïnteresseerden tegelijk een soort spoedcursus cultuur van het Perzische rijk vormt.