Muerte de un Ciclista (1955)

FIPRESCI Prijs op het Festival van Cannes in 1955.

Uit op Regio 1 door Criterion.

Een review hier:

http://www.dvdbeaver.com/film2/DVDReviews36/death_of_a_cyclist.htm

De kineast kwam in opspraak voor zijn communistische en anti-fascistische opvattingen en zat in de gevangenis toen zijn beklemmend claustrofobisch melodrama bekroond werd. Zijn film was een directe aanval op het bestuur van de dictator Franco en hekelde ook de corrupte moraal van de Spaanse samenleving in die tijd.

De beruchte veelfilmer Jesus Franco was assisent-regisseur bij deze film.

DVD Savant Review: Death of a Cyclist - dvdsavant.com

Ietwat vergeten Spaanse klassieker met stevige noir-invloeden,al ligt de nadruk op de psychologie van de personages.Zeer opvallend is de Eisenstein-achtige montage die zeer goed werkt.En de verschijning van Lucia natuurlijk .

Vaak wordt deze film geduid als een anti-Franco allegorie,maar dat geldt voor zo'n beetje alle Spaanse films uit die tijd.Door de aanpassingen van de censor valt dit moeilijk te beoordelen.La muerte.. heeft i.i.g. een behoorlijk satirisch-moralistische inslag waarbij de gegoede burgerij er niet best af komt.Overigens is deze satire sociaal-realistisch en niet grotesk à la Buñuel.

Beklemmende psychologische studie over overspel, schuldgevoelens, chantage en egoïsme, waarbij de mores van de sociale bovenlaag flink wordt gehekeld. Somber verfilmd; zelfs de straten zijn voortdurend donker en nat. Van de films, die ik van haar gezien heb, is dit de beste rol van de aantrekkelijke Lucia Bosè.

Mooie, maar naargeestige film waar je niet vrolijk van wordt.

Dit werkt voor mij niet, ik zie dat het camerawerk zeer fraai is, de sfeer is inderdaad zeer beklemend. Alleen de dialogen zijn zo onwerkelijk als wat. Duidelijk vroege invloed van het existenstialisme op in ieder geval het script. Zelden een film zo verknald zien worden door acteurs die filosofische volzinnen oplepelen. Het helpt ook niet echt dat de twee mannelijke hoofdpersonen alleen te onderscheiden zijn door een net ietsje andere snor. Dat zijn zo van die details die duidelijk ondersneeuwen bij de literair filosofische aspiraties van deze film.

Een film die vooral qua stijl weet op te vallen, het verhaal is op zich interessant, maar ik was niet zo onder de indruk. Het acteerwerk was overigens wel bijzonder goed, maar ook theatraal zoals wel vaker in die tijd.

Wat de kritische noot richting de samenleving onder Franco betreft, qua moraliteit is dat overeind gebleven, maar de rest is neem ik aan grotendeels weggeknipt want er is weinig van overgebleven. De Spaanse censor had vooral moeite met het feit dat de film over twee mensen gaat die een afschuwelijk misdrijf begaan: vreemdgaan!! Vooral de kerkelijke censor vond dat de personages dat 'misdrijf' minstens zo erg zouden moeten vinden als het doodrijden van een mens. De kerk opperde verder dat de echtgenoot van de vreemdgaande vrouw in de film daadkrachtig tegen haar moest optreden. Daar kwam het uiteindelijk niet van, maar op aandringen van die kerkelijke censor kreeg de film de stempel "zeer gevaarlijk" en werd de leeftijdsindicatie derhalve op 16 jaar en ouder gezet (bron).

Zijnde een Spaans/Italiaanse film ging de Italiaanse censuur vervolgens ook haar gang, die vond het onaanvaardbaar dat de man (kennelijk een voormalig soldaat die aan de kant van Franco vocht) en tot de betere klasse behoorde (de klasse die Franco steunde) zo werd gepresenteerd. Er moesten dialogen verwijderd worden waarin hij zichzelf een verliezer vond ten opzichte van zijn broers (die niet voor Franco vochten), en dat hij zijn baantje als docent van een hooggeplaatste functionaris (zijn zwager) had gekregen omdat hij voor Franco had gevochten mocht ook niet. Vandaar dat wie die zwager is in de film uiteindelijk wat in de lucht blijft hangen, en die verwijzingen naar de Spaanse burgeroorlog zijn volgens mij ook vrijwel allemaal weg, of ik moet ze over het hoofd gezien hebben. Ook het studentenprotest moest aangepast worden zodat heel duidelijk bleek dat het tegen de universiteit was en niet tegen de overheid (bron). En toeval of niet, de reden dat Bardem enkele dagen werd opgesloten was dat hij deelnam aan een studentenprotest waarbij een falangist gewond raakte.

Een visueel en qua acteerwerk sterke film, maar naar de kijker toe te afstandelijk voor mijn smaak. 3*

I know what you did last summer, Pedro.

Moralistische film over hoe mensen reageren in zo'n situatie , vooral de vrouw komt er qua moraal er niet al te best vanaf omdat zij de man aanspoort om weg te rijden , bang dat haar overspel bekend word.
Daarna moet er spanning opgebouwd wordenn door een soort ( i know what you did last summer achtig scenario ) maar dit keer dan een bekende van de vrouw die de twee wil chanteren door te suggereren dat hij alles weet .
Het werkt allemaal niet zo goed , de afstandelijkheid en de filosophische dialogen maken de film saaier.
Het einde is gedurft en op een bepaalde manier wel realistisch maar zeker niet een ode aan menselijkheid ( de man wil nog het moreel goede doen maar de vrouw denkt er duidelijk anders over en kiest uiteindelijk voor zichzelf) op een wel heel extreme manier .