Kapò (1959)

Niet de klassieker waar ik op gehoopt had. Hoewel hij zeer sterk begon, werd de film naar mate hij vorderde wel erg clichématig en melodramatisch.

Dat de stijl van Pontecorvo nog in ontwikkeling was, is te zien, maar toch zaten er al enkele zeer mooie shots in.

Toch was de film interresant om gezien te hebben en mag hij, wat mij betreft, wel in een mooie versie uitkomen. De Nederlands ondertitelde versie die vertoont werd in het Filmmuseum was namelijk niet van een al te beste kwaliteit.

3*

Een tamelijk ongemakkelijk verhaal, omdat het voornamelijk gaat over het uit zelfbehoud collaboreren met nazi-beulen. De film richt zich op de ontwikkeling die een getraumatiseerd jong meisje doormaakt in haar poging om te overleven in gruwelijke omstandigheden. Het verhaal heeft een paar zwakke momenten, zoals de plotselinge en onverklaarbare ommekeer in de houding van Sascha ten opzichte van Nicole/Edith, maar is desondanks best aangrijpend. Gelet op het thema kan dat ook moeilijk anders.

Hoewel er wel betere films verschenen zijn over concentratie- en werkkampen, is dit product van documentairemaker Pontecorvo het bekijken zeker waard.

Deze film was één van de eerste verhalende films die expliciet het onderwerp van de Holocaust (de gruwelijkheden van concentratie- en werkkampen) verbeeldde. Destijds controversieel omdat een paar jaar na uitkomen, regisseur Jacques Rivette en 30 jaar naderhand een zelfingenomen filmcriticus Serge Daney moeite hadden met een één enkel tracking shot van een vrouw die zich van het leven beroofd door tegen een elektrisch geladen hek op te lopen. Gek genoeg is dat juist één van de scenes die de meeste indruk achterliet tussen het regelmatig tranentrekkende melodrama.

De film is een soort coming-of-age verhaal en gaat over Nicole/Edith, een veertienjarig Joods meisje dat opgroeit in een werkkamp en om aan ellende te ontsnappen, leert ze haar onschuld te offeren. Ze ruilt haar lichaam voor relatieve comfort; wat eten, een beetje warmte, een paar uur zonder werk. Deze film wisselt krachtig realisme af met chaotische melodrama. Al kan die chaos ook komen doordat men werkte met een internationale cast en alles in het Italiaans werd nagesynchroniseerd. Wel een dappere poging met de juiste bedoelingen, maar sommige gedeeltes waren niet helemaal succesvol of anders was het de tand des tijds.

Aangrijpend portret van een jong meisje dat tracht te overleven in de concentratiekampen. Een sterk eerste half uur zoog je in de film. Nadien verwaterde het wat, maar bleef het boeiend om naar te kijken.

Je krijgt inderdaad een ongemakkelijk gevoel met de rol die het meisje toegemeten krijgt. Kapo´s waren destijds geen lieverdjes en werden soms nog meer gehaat dan de nazi´s zelf. Maar in andere gevallen waren het opportuniteiten om te overleven. Ze waren makkelijk vervangbaar en er was altijd wel iemand die je plaats wou innemen.

Expliciet wordt het nooit, maar de suggestieve beelden of de uitputtingsmomenten spraken wel boekdelen. Soms inderdaad een mank moment zoals de plotse stemmingswissel van de soldaat. Erg sterke scène ook met hem wanneer hij de hele nacht moest rechtstaat. Vreemd wel dat hij met moeite nog op zijn benen nog staan, maar wel nadien flink kon arbeiden.

Maar die kleine onvolkomenheden maken niet dat de film faalt. Hoewel er zeker betere films onder het genre bestaan, is dit er eentje die je zeker niet links mag laten liggen.

Hmm.. na Pontecorvo´s documentaire-stijl Battaglia di Algeri te hebben bewonderd is dit toch wel andere koek.
Nogal dramatisch allemaal, niet in het minst door het nogal expressieve acteerwerk van Susan Strasberg (dochter van acteergoeroe Lee, die begrijpelijk genoeg nadien vooral naam maakte in horror-producties). A bit too much allemaal, net als de concentratiekamp-romance...

Aan de andere kant is het voor 1960 nog aardig grimmig neergezet dat kamp inclusief rokende ovens en inzicht in wat noodzakelijk is om te overleven in zo'n kamp (al loopt er ook weer geen Amon Göth rond).

De muziek tenslotte is zeer aardig, en dat terwijl ik doorgaans een grafhekel heb aan klavecimbels.

Het begin is het beste wanner Edith's karakter in het kamp gevormd word , als ze sasha ontmoet ontdooit ze langzaam weer , er onstaat liefde tussen de twee en hoe onwaarschijnlijk ook , het liefdes plot ontroerde me wel .

Verder zeker in het begin behoorlijk rauwe en harde beelden .

Overigens , weer zo'n lelijke arthouse hoes als poster , en dat terwijl de originele poster veel mooier is .