Tokyo no Onna (1933)

Een jonge Kinuyo Tanaka in een vakkundig gemaakt, archetypisch shomingeki melodrama. Een spaarzaam tracking shot hier en daar; na de oorlog zou meester Ozu zich hier niet meer aan wagen. Glimpsen van zijn latere trademark van onlogische staging, verkeerde eyeline matches en bewegingsrichting zijn hier reeds aanwezig. Leuk is trouwens ook de inclusie van een scene (die met Charles Laughton) uit de westerse film If I Had a Million.

Tsja, ik ken eigenlijk nauwelijks Ozu films die minder zijn dan deze. Grootste probleem is de lengte. Hoe kun je nu in 47 minuten een melodrama presenteren dat werkt? Niet dus. Komedies werken nog wel, maar doorvoeld drama kan het nauwelijks opleveren. Situatie A, direct een omslag in situatie B, een nauwelijks te bevatten serie ontwikkelingen in no-time en een coda. Voor mij werkte de film op dramatisch niveau gewoon helemaal niet. Wat overblijft is Ozu die experimenteert met zijn eigen stijl. Meer in dit drama terug te vinden dan in zijn vroege komedies. Leuk. Wat eigenlijk het hoogtepunt was, was inderdaad dat oude stukje film (en ik was trots op mijzelf dat ik Laughton direct herkende) dat er zomaar inzit. Eigenlijk is dat in zijn dynamiek veelzeggender dan de hele Ozu-film.

Van alle beroemde regisseurs, is Ozu wellicht het meest onderbelicht gebleven bij mij. Dit is pas de derde film die ik van hem zie. Ik dacht dat dit een van zijn eerste gesproken films zou zijn, maar hij blijkt pas diep in de jaren ’30 de stomme film achter zich te hebben gelaten. Ik weet niet of het specifiek Ozu was die hieraan vast hield, of dat dit geldt voor de volledige Japanse film, maar ik had dus niet verwacht dat het om een stille film ging. Vervolgens twijfelde ik of met of zonder soundtrack moest kijken, heb hem met muziek gekeken.

Had al niet torenhoge verwachtingen, maar het viel me toch een beetje tegen. In de driekwartier dat de film duurt is het vooral erg lastig om binding te krijgen met de karakters. Voordat ik een klein beetje mijn plek had gevonden in de film, was het al afgelopen. Met een film waar drama zo belangrijk is, is dat wel een probleem. Karakteruitdieping vergt nu eenmaal tijd. Het opbouwen van het krijgen van een band met de personages ook. Ik begreep ook pas na 1/3 film (een kwartiertje, maar toch) dat de vrouwen in de film samenwonen met hun broers in plaats van hun echtgenotes. Ik dacht dus eerst dat het om iets heel anders ging (een affaire). Naar het eind toe zitten er toch wel mooie dingen in. De trackingshots van het hoofdpersonage die naar zijn zelfmoord loopt en weer terug met een lege stoep. vond ik een hoogtepunt. Ook het nieuws van de zelfmoord liet me ondanks het genoemde probleem, toch niet helemaal onberoerd.

Van wat toen het hedendaagse Japan was, krijgen we nu op dvd een mooi kijkje in een land met zijn tradities. Wat dat betreft verliezen dit soort werkjes nooit hun waarde Op het laatst wil Ozu er ook nog kritiek op de pers tussen proppen, dat werkt ook niet helemaal omdat het nogal uit de lucht komt vallen. 3 sterren is het wel waard, maar het is net aan. Van de andere 5 van deze grote regisseur die klaarliggen heb ik hogere verwachtingen. Ik heb er alle vertrouwen in dat die meer in de buurt komen van de andere twee prachtige films die ik zag.