Zidane, un Portrait du XXIe Siècle (2006)

Interessante film, in deze vorm. De film wist mij niet de volle 90 minuten te boeien, maar het fascineerde wel lange tijd.

En Zidane doet dat juist aan het einde weer. Lange tijd lijkt hij bijna stoicijns, hij juicht zelfs niet bij de Real-goals, ook niet bij de goal waar hij de beslissende actie maakte en de assist leverde. Toch slaan aan het einde plots de stoppen door, resulterend in een rode kaart.

Erg interessante film . Ik heb niet zo veel met voetbal, maar het fascineert me wel enorm, vooral door de status die de sport gekregen heeft, en dus ook haar spelers. Je mag er gerust vragen bij stellen, maar waar helden vroeger dappere strijders waren, zijn tegenwoordig de belangrijkste mensen die zo'n status nog bezitten sportlui en filmsterren. Negentig minuten lang beelden tonen van Zidane is daar een mooie reflectie op.

Maar dat is lang niet alles, want dan zou het geen goeie film opleveren. Wat je te zien krijgt, zijn inderdaad louter vrij dichte close ups van Zidane, zijn gezicht, zijn voeten, af en toe een actie, maar veel ballen raakt hij al bij al niet. De match volgen is zo goed als onmogelijk, want je krijgt amper een zicht op wat er op de rest van het veld gebeurt, en aan Zidanes gezicht valt nu eens werkelijk niks af te lezen. Deze beelden worden af en toe afgewisseld met tv-beelden die wel een overzicht geven, en af en toe zoomt de camera ook uit, even worden er zelfs wat beelden tussengelast van de lege gangen van het stadion. In de rust wordt trouwens een korte montage getoond van andere gebeurtenissen die op hetzelfde moment plaats vonden (bomaanslagen, begrafenissen, overstromingen, fait divers,...)

Is de film boeiend? Ja en nee. Behalve in het laatste half uur gebeurt er voetbaltechnisch gezien heel weinig, althans toch niet in beeld. Zidane stapt wat rond, krabt eens aan zijn kop, trapt een balletje, roept een keer. (Het roept vragen op over 's mans loon ) Die beelden worden echter ondersteund met een van de geniaalste geluidsbanden die ik ooit in een film gehoord heb, een magnifieke collage van stadionlawaai, muziek, stilte en het geluid van het spel zelf (voetstappen, het wegtrappen van de bal, op de grond spuwen, het wordt enorm versterkt weergegeven), dit alles digitaal bewerkt tot een monumentale geluidsmuur. Het laatste half uur lijkt de wedstrijd ineens open te breken, en krijg je prachtige chaotische beelden te zien, om uiteindelijk uit te monden in het prachtigste einde dat de makers zich ooit hadden kunnen wensen, maar dat moet je zelf maar zien.

De makers van de film verwijzen met hun film naar portretten uit de schilderkunst, waarin iemands persoon zo scherp mogelijk wordt weergegeven (niet enkel fysiek, maar ook psychisch en vaak zelfs sociaal-maatschappelijk), en trachten dit te vertalen naar moderne technieken (zo stond het toch in het foldertje dat ik hierover gelezen heb ) Dat lijkt me de belangrijkste waarde van deze film: Zidane wordt haarfijn geportretteerd, de kijker zit er met de neus pal op, ziet alles, hoort alles. Geen enkele klassieke documentaire over 's mans leven en carrierehoogtepunten kan zo'n scherp beeld geven als deze film. De film is geen hommage en geen kritiek (al hebben ze natuurlijk niet zo maar Zidane gekozen, dat weet ik ook wel), maar een perfecte registratie, in real-time, anderhalf uur lang.

De film is extreem experimenteel, bijna avant-gardistisch. Een hypnotiserende en unieke ervaring in het filmkijken, maar tegelijk in het laatste stuk ook erg emotioneel geladen en aanstekelijk. Ik ga niet zo ver om dit een meesterwerk te noemen, zelfs geen mijlpaal of zo, maar wel een spectaculaire en enorm fascinerende belevenis. En een film die doet nadenken, want veel meer heb je niet om handen tijdens het kijken .

Dat ik hem gezien heb zou ik niet echt noemen, ik heb er 5 minuten naar zitten kijken in gewone snelheid en 1 minut in doorspoelen, hier had ik echt geen zin in. Hoe saai kan je een film maken? 90 minuten lang kijk je enkel en alleen naar Zidane tijdens de wedstrijd Real Madrid - Villareal. Er wordt constant gewisseld van camerastandpunt wat ook verschrikkelijk irritant was. Een film moet in mijn ogen toch vermakelijk zijn en een plot inzitten, als je dit al een film kunt noemen. Enige pluspunt was de schitterende soundtrack van mogwai die ik regelmatig afspeel op mijn itunes.

0,5 voor mogwai

Intressant. Nu zie je heel duidelijk hoe weinig invloed één speler in het team heeft. Jammer genoeg gebeurde er in deze film weinig spectaculairs zoals je bij Zidane op het veld vaak zag. Nietemin leuk om eens te kijken en vooral te genieten van de werkelijk schitterende soundtrack!

Opvallend dat het idee om een voetballer of een scheidsrechter 90 minuten lang te volgen pas in 2006 en 2009 ( Les Arbitres ) werkelijkheid werd. Al moet gezegd worden dat die tweede slechts sporadisch wat fascinerende contacten documenteert van de arbitrage. Maar op zijn minst biedt die documentaire een geheel andere kijk op voetbal.

Niet opvallend is de kritiek van voetballiefhebbers op zo'n documentaire als Zidane. Naar verwachting zullen maar weinige dit echt interessant vinden, getuigen het stemgemiddelde en de reacties. Mijn inziens is juist een documentaire die een andere kijk geeft op iets waar ik wel of geen interesse in op voorbaat al boeiend. Dat het misschien niet 90 minuten de aandacht vast zou kunnen houden, dat is sowieso soms een probleem bij documentaires. Daarvoor hoef ik niet alle spectaculaire acties duidelijk in beeld te zien.

Nu ik deze documentaire voor de tweede maal zie is mijn waardering, voor met name de manier waarop iemand wordt geportretteerd, nog meer gestegen. De nadruk ligt op een individu en niet op het technische vlak. Men registreert bijvoorbeeld hoe vaak Zidane een bal aanraakt, maar veel belangrijker is dat het gevoel/ de beleving van het op het veld staan centraal staat. Dat Zidane verteld een wedstrijd fragmentarisch te onthouden, wordt zo indrukwekkend weergegeven door juist de afwijkende shots van een stel slenterende schoenen, een camera die over het gras scheert langs de bal..... Cinematograaf Darius Khondji heeft dit samen met zijn cameramensen enorm invoelbaar gemaakt..

Even imponerend is het algehele geluid. Die kleine stukjes die Zidane verteld heeft zullen van essentieel belang zijn geweest voor de maak, wat ook in dit geval blijkt. Hij verteld over hoe hij vaak zo in het spel opgaat dat hij veel geluiden niet hoort, of soms juist de kleinste details wel en hoe bij een wat ongemakkelijk fase in de wedstrijd het joelende publiek veel sterker ervaart. Het geluidsteam legt de nadruk sterk afwisselend op een hoger of lager volume van een bepaalde vorm van geluid (of een combinatie), wat samen met de beelden geheel in dienst staat van het laten zien hoe een Zidane een wedstrijd ervaart. Daarvoor hoef je geen eens letterlijk 90 minuten door de ogen van de voetballer te kijken, wat overigens wel had gekund, maar dan was het waarschijnlijk een stuk minder interessant geweest. Met geluid was dat een stuk ingewikkelder geweest. (de muziek van Mogwai was ook zeer treffend).