A Performance of Macbeth (1979)

Sleep no more! Macbeth does murder sleep

Het was Orson Welles die me indertijd geïnteresseerd maakte in verfilmingen van Shakespeare en de eerste van zijn verfilmingen die ik zag (Welles maakte er een handvol in de loop van zijn carrière) was het verhaal van Macbeth. Een bevreemdende ervaring doordat hij amper budget had maar Welles zelf in de titelrol maakte erg veel goed. In die mate zelfs dat ik bijna 9 jaar na datum nog altijd een beetje weigerachtig was om Macbeth door iemand anders vertolkt te zien worden. Het was echter Ian McKellen die de rol op zich ging nemen en dan ook nog eens met Judi Dench als Lady Macbeth? Count me in!

Als je denkt dat de decors van de Welles versie uit 1948 er wel heel lowbudget uitzagen, dan ga je grote ogen trekken bij hetgeen Philip Casson op het scherm laat zien... Tussen 1976 en 1978 speelde Trevor Nunn's Royal Shakespeare Company het toneelstuk tientallen keren en één van die opvoeringen werd gefilmd en begin januari 1979 op televisie uitgezonden. De kwaliteit van de DVD laat flink wat te wensen over maar langs de andere kant stoort dat niet echt doordat dit gewoon een extreem minimalistische opvoering is. Er is geen decor en alles wordt gespeeld op een rond podium waar met lichtinval wordt gespeeld om aan te geven dat er een verandering van setting is uitgevoerd. Er zijn een paar props zoals zwaarden, dolken en een kroon maar verder is het gewoon een zwart podium met een zwarte achtergrond en acteurs die in zwarte kledij zijn gehuld, met uitzondering van Malcolm die een witte trui aanheeft. Dat vloekt dan zo hard met de rest van de kledijstijl dat het lijkt alsof hij gewoon zijn kostuum vergeten is.. Klinkt verschrikkelijk met zo'n lange speelduur, ik kreeg al flashbacks naar Dogville, maar het werkt eigenlijk bijzonder goed.

Maar dat komt vooral doordat dit gewoon een formidabele cast is. Ian McKellen is vandaag de dag een grote naam natuurlijk met films als Lord of the Rings of de X-Men saga maar in zijn jongere jaren was hij dus vooral op het podium hoge toppen aan het scheren. Zijn performance van Macbeth is dan ook bijzonder indrukwekkend maar de eerlijkheid gebiedt me te zeggen dat Judi Dench als Lady Macbeth misschien nog net dat tikkeltje indrukwekkender is. De scènes tussen hen twee - en dat zijn er gelukkig veel - zijn om van te smullen maar zeker naarmate het plot vordert schudden de twee apart van elkaar een aantal geweldige dingen uit de mouw. Bob Peck is een uitstekende Macduff en ook John Woodvine is erg degelijk als Banquo. Sowieso eigenlijk weinig op de cast op te merken (zelfs het feit dat sommige meerdere rollen spelen stoort absoluut niet) maar er is toch één momentje waarop de opvoering inzakt en dat is in de monoloog van Ian McDiarmid als de portier. Dat matcht gewoon erg slecht met de rest.

Met zijn 2 uur en 25 minuten is dit een redelijk lange zit maar dit vliegt voorbij. Het idee om dit zonder decor te spelen is een mes dat langs twee kanten snijdt. Langs de ene kant wordt dat netjes opgevangen door een sublieme cast maar langs de andere kant oogt het ook wel erg goedkoop. Dat, en dan van die rare keuzes in de weinige aankleding die er is zoals die trui van Malcolm. Ooh ja, toch ook nog even Susan Dury, Judith Harte en Marie Kean apart vermelden als drie van de meest griezelige heksen tout court.

4*