Hans: Het Leven voor de Dood (1983)

Won een gouden kalf als beste film in 1983 en tevens de prijs van de Nederlandse filmcritici.

De jury destijds (onder leiding van René van Nie) negeerde De vierde man, Van de koele meren des doods, Giovanni, De Lift, Vroeger kon je lachen, Als je begrijpt wat ik bedoel en nomineerde de nauwelijks vertoonde Casta Diva (van Eric de Kuyper) De Vlaschaard en de Oplossing ? van Sander Francken (een film die niemand kende).

De jury besloot die laatste film de Grote Prijs toe te kennen.

Het bestuur van de Stichting Nederlandse Filmdagen verkeerde in alle staten toen producenten als Matthijs van Heyningen en Frans Rasker al lieten weten nooit meer hun films of hun gezicht op de Filmdagen te laten zien.

Gelukkig bleek een reglementsartikel voor te schrijven dat alleen 'voor publieke vertoning bestemde' films voor het gouden Kalf in aanmerking konden komen. De jury besloot daarop geen prijs voor de beste lange film uit te reiken.

Een haastig gevormde ad hoc-commissie gaf toen de prijs maar aan Louis van Gasteren voor zijn docu. Daar kon iedereen vrede mee hebben.

@Hans Beerekamp in Jaarboekfilm 1984

Zit in de Kalverliefde box-lang die A-Film agelopen week heeft uitgebracht. Ben erg blij dat ik deze kan gaan zien. Werd destijds uiterst lovend ontvangen.

Als je een poster kunt scannen is dat uiterst welkom.

Hier ben ik heel benieuwd naar.

Wauw wat is dit een enorm sterk filmdocument! Zeker de beste (en ook hoogst beoordeelde) documentaire die ik tot nu toe gezien heb.

Ten eerste zijn de tijdsbeelden die worden neergezet over eind jaren vijftig, maar ook over begin jaren tachtig fantastisch gedetailleerd, persoonlijk en tegelijk universeel.

De documentaire handelt over het leven naar de zelfmoord toe van Hans van Sweeden, maar besteed net zoveel aandacht aan de levensloop van de geïnterviewden, waardoor je een spectraal beeld krijgt van de verschillende levens die ook voor Hans in het verschiet lagen. Deze mensen zijn oude vrienden van Hans, familie, korte heftige liefdes, docenten, vage kennissen, klasgenoten, moeders van zijn kinderen, mensen die hem één keer gesproken hebben, hem gearresteerd hebben en zelfs de agent die zijn lichaam heeft gevonden. Mensen die nu ex-verslaafden, brave burgers of bn-ers zijn. Toekomsten die allemaal door Hans geleefd hadden kunnen worden.

Uit bijna al deze levensverhalen klinkt wel in meer of mindere mate een soort van terugverlangen en pessimisme, of eerder triestheid; een generatie wiens tijd net voorbij is. En hoewel in de hele film nergens de vraag wordt gesteld waarom Hans het gedaan zou kunnen hebben, wordt op de een of andere manier met deze toekomsten van Hans in het vooruitzicht zelfmoord wel steeds een reëlere optie.

En dan de manier waarop het leven van Hans in kaart wordt gebracht! Zo soepel, chronologisch, met kleine anekdotes en herinneringen. Van een veelbelovend kind tot een rebellerende puber naar een zwartgallige artiest. En hoe subtiel, hoe geleidelijk voel je in dit levensverhaal in de verte die onvermijdelijke zelfmoord opdoemen! Werkelijk spannend wordt het als opeens Willem Nijholt aan het woord is die zegt: "ik ontmoette hem op een feestje op 12 april" (de dag waarop Hans zelfmoord pleegde). Zijn laatste uren lijken zo onwerkelijk maar het is allemaal zo echt vertelt!

Onder de film zit prachtige muziek oa van Hans zelf en van een goede vriend van hem. Zo nu en dan wordt een gedicht of dagboekaantekening van Hans voorgelezen, en hij maakt de mooiste maar ook neerslachtigste gedichten. En zelfs het camerawerk is sober maar intens, soms in zwart wit, dan weer in kleur, maar daar mogen we (zo staat duidelijk aan het begin van de film vermeld) niks achter zoeken.

Alleen al deze documentaire is de aanschaf van de 25 jaar kalverliefde box meer dan waard, en hij verdient dan ook een plaats in mijn schaars aangevulde 4,5* lijstje.

Niks aan toe te voegen Mathijs. Volledig mee eens!

Dit was een hele lange zit, 2,5 kijken en luisteren naar iemand waar ik nog nooit van gehoord had. Het was voor mij veel te langdradig om de aandacht er bij te houden.

Films maken kunnen we in Nederland niet, maar in documentaires zijn we vreselijk goed en Louis van Gasteren is de meester.

Ruim 2 + een half uur de nauwelijks bekende dichter en componist Hans van Sweeden die in 1964 zichzelf dood schoot. 20 jaar later zoekt van Gasteren alle oude vrienden, kennissen, vriendinnen en ouders en broer op en zo kijken we terug op de beatniks, avant-garde en nozems die rondhingen in Amsterdam begeleid door Brian Eno's "Music for Airports", Misha Mengelberg en van Sweeden zelf.

En wat is hier iedereen nog relatief jong (1983): Ramses Shaffy, Louis Andriessen, Johnny van Doorn, Jerome Reehuis zijn inmiddels overleden. Willem Nijholt en Jan Cremer inmiddels oud.

Manfred de Graaf weet ik niet eens of die nog leeft.

Sommigen werden enigszins bekend, enkelen kozen voor een burgerlijk leven, sommigen leven teruggetrokken in hun eigen wereld en een flink aantal was van Sweeden zelf al achterna gegaan.

Meesterwerkje!

Een lange zit, maar de moeite waard. Bevat gedeeltes uit andere documentaires van Van Gasteren, o.a. 'Allemaal Rebellen' .

Het leven voor de dood is voor van Gasteren nu voorbij!

RIP

Is trouwens nu op TV...

(Ned. 2 - begonnen om 23.25uur)

Misschien nog eens terugkijken op Uitzending Gemist, maar zie een beetje tegen de speelduur op. Vannacht stukjes van gezien en dat sprak me wel aan...

Te zien op YouTube, deze Gouden kalf winnaar. En ook (legaal) op Eyeplayer