Buitenspel (2005)

Na enkele eerste positieve reacties van vrienden is Buitenspel uiteindelijk toch een bittere teleurstelling.

Technisch goed gemaakt (alweer een pluim voor cameraman Danny Elsen), maar het is allemaal zo melig, hol en vals dat ik er na drie kwartier behoorlijk kriegelig van werd. Verheyen weet donders goed wat zijn publiek wil zien, maar mikt dit keer zo nadrukkelijk op de lach en de traan, dat het allemaal nogal berekend aanvoelt. Echte emoties komen er maar nauwelijks aan te pas. De eerlijkheid gebied me te zeggen dat het ruim 120-koppige publiek in de zaal er wél pap van lustte. Er werd op de juiste momenten gelachen en gesnotterd, dus ik twijfel er niet aan dat dit filmpje het bij het brede publiek goed zal doen. Zelfs het slijmerige hoofdthema van Jan Leyers (dat ad nauseum wordt herhaald) leek hen niet te storen.

Maar persoonlijk vond ik de film an sich weinig aantrekkelijk. De aankleding van de decors was nogal kunstmatig (het leek wel een catalogus van Ikea), de hoofdpersonages hadden geen enkele onderlinge chemistry en het jochie in de hoofdrol was door zijn verschrikkelijke dictie amper te verstaan. Ilya Van Malderghem kan lekker voetballen en ziet er fris uit, maar als hoofdrolspeler was hij helaas niet erg geschikt.

Natuurlijk had hij ook erg weinig om mee te werken. Filip Peeters acteert op automatische piloot, de dokter is weer zo'n houten stereotiep en het jonge vriendinnetje had welgeteld één gezichtsuitdrukking. Alleen Joke Devynck (onlangs nog verschikkelijk slecht in Suspect) slaagt erin om de loden dialogen nog een beetje emotie mee te geven.

Ondanks de feel-good-premisse is Buitenspel om diverse redenen geen film waar je vrolijk van wordt. Erg akelig vond ik vooral de bizarre, pessimistische ontknoping. Niet echt het soort boodschap waar tieners-met-een-droom op zitten te wachten. Het hoofdpersonage is wat mij beteft goed op weg om zo'n drammerige, onaangename voetbalvader te worden die zijn eigen mislukte ambities om zijn kinderen zal uitleven. En zitten we daar nou echt op te wachten?

1.5 sterren.

Geen hoogvlieger maar dan nog liever dit dan een film die bol staat van oervervelende achtervolgingen en stomme schietpartijen.

Bovendien zal iemend die ergens met de voetbalmicrobe zit dit familiefilmpje best kunnen pruimen.

Ik ben niet principieel tegen remakes. Ik zit er vaak niet op te wachten, maar als het goed gedaan wordt en een regisseur zijn eigen visie weet los te laten op een al bestaande film, dan waarom niet? Buitenspel is echter een fantastisch voorbeeld van hoe je het absoluut niet moet doen. Toegegeven, het zat al niet mee dat ik hem rechtstreeks na het origineel, In Oranje keek. Dat is geen briljante film, maar wel zeer aardig uitgevoerd. Dat men een remake wilde maken omdat het hele 'oranje' niet Vlaams is vind ik nog tot daar aan toe, maar het blijft aanvoelen als enorme verspilling van geld, deze remakes die steeds populairder worden.

Het ergste is dat deze film verschrikkelijk slecht uitgevoerd is. Aanvankelijk dacht ik nog bij mezelf dat Buitenspel er mooier uit zag dan In Oranje. Lürsen haalt in zijn film qua beelden er nooit meer uit dan in een simpel televisieserietje, maar zijn Vlaamse tegenhanger gebruikt wat meer camerabeweging en donkerdere kleuren. Helaas werkt dit niet echt. Sommige camerabewegingen zijn bijzonder vreemd gekozen en maken het verhaal alleen maar onduidelijk. Net wegtrekken als er iets belangrijks te zien is of ineens zomaar door muren zweven. Het klinkt leuker dan het is. Maar het is vooral het kleurgebruik en de rest van de visuele aankleding zijn veel erger. Het ziet er steriel en ijskoud uit, als een mix tussen Ken Loach en Michael Mann. Geen slechte namen om een vergelijking mee te trekken, maar zou je een van beiden ooit vragen om een kinderfilm te maken? Deze film kan veel meer warmte gebruiken, evenals levendigheid.

De kilte vind je zelfs terug in de casting van de acteurs. Ilya van Malderghem heeft een onsympathieke uitstraling, waar Yannick van de Velde zijn slechte kanten naast een bepaalde charme wist te zetten. Hier had ik al snel een hekel aan de hoofdpersoon, wat al snel op de loer ligt bij dit verhaal dat voor een deel om egoïsme draait. Tevens had Joke Devynck, niet meteen een slechte actrice overigens, ook iets over haar van een ijskoningin.

Het is al moeilijk om op te warmen voor deze film, maar het wordt nog veel erger. Voor ruim 80-90% volgt deze remake In Oranje op de voet, maar geen enkele wijziging pakt uit in het voordeel van deze film. Regisseur Verheyen en zijn editor hebben duidelijk geen geduld voor dit verhaal en ratelen het in zo'n hoog tempo af dat het een wonder is dat deze film slechts vijf minuten korter duurt dan het origineel. Cruciale momenten worden weggeknipt, maar vooral momenten waarin de personages wat meer dimensies kunnen tonen of waarin de hoofdpersoon zijn liefde voor voetbal benadrukt moeten het ontgelden. Wat dan wel weer toegevoegd zien worden is een onverklaarbare scène waarin Gilles zijn moeder seks ziet hebben met haar accountant. Nou wil ik niet preuts zijn, maar wat doet een scène als dit in een kinderfilm? Het was voor mij het definitieve bewijs dat Jan Verheyen niet het kleinste beetje inzicht heeft in hoe je een verhaal voor kinderen moet vertellen.

Maar wacht, het wordt nog erger. Verheyen gaf in een interview namelijk aan dat het nodig was om het einde van de Nederlandse film te veranderen omdat de Belgen minder emotioneel zijn dan ons Nederlanders. Daar wil ik op zich niet eens tegenin gaan (al lijkt het op een flauwe generalisatie), maar kijk eens hoe Verheyen en zijn scenarist het einde gewoon kapot breken. Iets minder sentimenteel maken is niet gelijk aan het compleet verwijderen van enig vreugdegevoel. In plaats van een scène waarin de hoofdpersoon zijn droom waar maakt wordt hier er voor gekozen dat Gilles in een rolstoel beland. Gelukkig niet permanent, maar dat had hier zomaar gekunnen, nu ze toch beter waren. Hiermee wordt effectief de opbouw van het verhaal en zijn betekenis weggegooit. Hadden ze echt niet een ander einde kunnen verzinnen dat gematigder was, maar de groei van de hoofdpersoon weergaf. Hier wordt een compromis gemaakt door de beste viend van Gilles een topvoetballer te laten worden, maar wie kan dat wat schelen, aangezien dat een onuitgewerkte bijrol is?

Toen Verheyen gevraagd werd waarom hij zoveel overbodige remakes maakte van Nederlandse films antwoorde hij dat hij geen ego had. Wat mij ebtreft bewijst hij vooral geen trots of zelfs een beetje zelfrespect te hebben. Als je je kinderen de meest steriele kinderfilm ooit wil voorschotelen is dit je film. Zo niet, dan heb je hier niets te zoeken.
0,5*

mijn broer heeft nog auditie gedaan voor de rol van gilles.

hij was net niet gekozen! (2de)

ik heb eindelijk de kans gekregen om deze te zien, en hij viel dik tegen!

het was ronduit saai!

ik ben acteraf blij dat hij niet mee mocht doen!

2*

Deze eens bekeken en ondanks dat 'k eigenlijk niet van voetbal hou, kon deze me toch bekoren. Eigenlijk komt er nochtans veel voetbal in voor, maar het wordt wel goed in beeld gebracht, dat het toch boeiend overkomt.

Het verhaal is simpel, maar zeker niet slecht. Ook het acteerwerk was prima.

'k vond het zeker een slechte film en blij dat 'k deze eens heb bekeken. Het is niet direct een film die 'k nog eens hoef terug te zien, maar 'k vond hem goed.

Dat is het beste nieuws dat ik heb gehoord sinds ik gestorven ben!

Met Buitenspel is Jan Verheyen alweer aan zijn derde voetbalfilm gekomen. Vreemd eigenlijk voor een regisseur die zelf beweert bitter weinig met voetbal te hebben, maar hij beschouwt Buitenspel dan ook meer als een drama met nu toevallig voetbal als setting. Je zou dit volgens hem dan ook perfect kunnen maken in Amerika met baseball als sport of in India met cricket, maar België is en blijft een voetballand en stond de regisseur dus voor de 3e keer in 5 jaar op een voetbalveld te filmen.

En opnieuw is het een remake van een Nederlandse film. Blijf het vreemd vinden dat hij zo vaak kiest om een reeds bestaande film opnieuw te maken, maar ik moet toegeven dat ik zijn stijl toch wel ben beginnen te waarderen. Verheyen is zo'n regisseur die er zijn hand niet omdraait om een vlotte feelgood film te maken en met films als Boys en de eerste Team Spirit lukt dat perfect. Buitenspel mag zich ook aan dat lijstje toevoegen, maar het is wel wat een nipte als ik eerlijk moet zijn. Waar Team Spirit en zijn andere films nog wat meer gericht zijn op een ouder publiek, is Buitenspel een jeugdfilm pur sang. Wel eentje met een misplaatste naaktscène (dat is toch iets waar wij Belgen toch wat meer last mee hebben gehad, hetzelfde kan gezegd worden van Ad Fundum) maar verder lijkt dit me vooral een film te zijn voor de leeftijdgenootjes van Gilles. De gebruikelijke elementen passeren de revue (onder andere een schuif vol verborgen facturen die tevoorschijn komen na de dood van de vader) en het eindigt allemaal nog (semi) goed.

In de extra's op de DVD (onder andere een reportage van De Rode Loper) wordt de jonge Ilya Van Malderghem serieus geprezen. Het is Filip Peeters die verkondigt dat het ofwel de nieuwe Jan Decleir gaat worden of dat we hem gaan terugzien als Rode Duivel. Het is uiteindelijk geen één van de twee geworden (Van Malderghem zou zijn acteercarrière hierna links laten liggen), maar een groot gemis is het in mijn ogen niet. Het is vooral een erg leuke Filip Peeters, blijft toch een erg fijne acteur, en een al even degelijke Joke Devynck die de meeste punten weten te scoren. Peter Bulckaen doet hetzelfde als gewoonlijk en dat is vrij weinig dus. Verder nog de gebruikelijke usual suspects in een cameo of grotere bijrol (Stany Crets als trainer, Peter Van den Begin als scheidsrechter, Warre Borgmans als dokter, ...) en opnieuw een soundtrack van Jan Leyers.

Ik had wel zin in een ouderwetse feelgood film en dan kun je bij Jan Verheyen toch meestal wel terecht. Moet wel zeggen dat de voetbalscènes er hier trouwens een stuk degelijker uitzien dan in zijn andere films, misschien toch eens iemand extern aangenomen? Michaël Pas zat er in ieder geval al wel tussen als spelcoach als ik de aftiteling moet geloven.

Kleine 3.5*

Een film op het lijf geschreven van Jan Verheyen. Uiterst vermakelijk, beetje humor en drama, steeds teruggrijpend naar dezelfde cast, maar bovenal gemaakt vanuit commercieel standpunt en puur geschikt voor een groot publiek. Wist niet dat dit een remake was van een Nederlandse film. Ook persoonlijk wel leuk dat de film, net als Ben X overigens gedeeltelijk gefilmd werd in Dendermonde. Ook tof dat mijn vrouw in het humaniora les gegeven heeft aan “Désiré”.

Al bij al graag naar gekeken. Niet om mee uit te pakken over de grenzen of op een filmfestival, maar puur gericht op vermaak. Het voetbal werd mooi geconstrueerd en ook het acteren viel best mee, toch van Filip Peeters en Joke Devynck. Ook Gilles viel best mee. Het plot verloopt erg clichématig en simpel, bij momenten zelfs te makkelijk. Kris (Marc), in Vlaanderen vooral gekend van het duo Kris en Yves, het olijke vriendenduo met het Downsyndroom, zorgde voor de grappige droge noot.

Film zeker ook geschikt voor een jong publiek, eerder zelfs een familiefilm. Misschien moet ik er mijn zoon ook eens laten naar zien.