Al-Risâlah (1976)

Het ontstaan van de Islam met een cast of thousands.

Grote afwezige is Mohammed zelf (omdat die niet afgebeeld mag worden is hij hier dus ook niet persoonlijk te zien of te horen - al krijgen we soms scenes in Mohammed's-eye-view).

Helaas is het allemaal redelijk cheap looking en scoren de gevechtscenes beter dan de inspiratie-scenes.

De Islam wordt hier overigens gebracht als vredelievende godsdienst met gelijkheid voor mannen en vrouwen en komt een Christen zelfs hulp bieden aan Mohammed.

Aardig om een keer te zien, maar bijna drie uur is hier wel een flinke zit.

Ar Risalah is een film die me qua opzet vooral doet denken aan de tijd dat het maken van groots opgezette religieuze films erg in was. Epische films als The Ten Commandents of Ben Hur beleefde hun hoogtepunt echter ruim 20 jaar eerder voordat deze film het levenslicht zag.

Het levensverhaal van de profeet Mohammed wordt keurig in chronologische volgorde en zonder verassingen verteld. De film duurt ruim 3 uur en lang niet alle stukjes film vind ik even boeiend, vooral het opsommen van stukken Koraantekst ter inspiratie is bij vlagen behoorlijk langdradig. Daarnaast is het voor mij (als niet Moslim) niet altijd duidelijk wat nu het belang is van de vele, vele personages die voorbij komen. Hierdoor verwordt het soms tot een beetje een onpersoonlijke brij aan gebeurtenissen en personages. De film is ook niet overal even mooi gemaakt, audiovisueel is het niet al te indrukwekkend (zeker voor een film uit 1976).

In de film zien we het belangrijkste karakter, Mohammed, zelf helemaal niet. Grappige parallel met Ben-Hur waarin een scene met Jezus voorkomt en daarvan krijg je ook zijn gezicht niet te zien. Het is overigens niet zo dat de Koran verbiedt Mohammed af te beelden, sterker er zijn in de Arabische wereld gewoon afbeeldingen verkrijgbaar van een jonge profeet.

De film verbeeldt toch vooral het meer tolerante en verdraagzame karakter van de Islam. Er wordt zelfs een duidelijk verwantschap getrokken met het Christendom (wat historisch natuurlijk ook zo is) en de volgers van Mohammed hebben een progressieve en vooruitstrevende visie (klopt historisch ook, immers nam de wetenschap na de Islamisering van het Midden Oosten een hoge vlucht). Des te jammer is het daarom ook dat het turbulente liefdesleven van de Profeet vakkundig omzeilt wordt. Zijn favoriete vrouw Aisha komt niet eens ter sprake volgens mij. Gemiste kans. Want zeker gezien de tijdsgeest had de maker er in navolging van Jesus Christ Superstar een iconische 'Make Love not War' Mohammed van kunnen maken.

Interessant om eens gezien te hebben, zeker. Maar als film te weinig verrassend en te traditioneel.

2.5*

PS: Wat ik zelf dan wel leuk vind om te zien is waar veel Islamitische namen hun oorsprong hebben. Heb dat nooit geweten namelijk.

Een epische film van ruim drie uur, daar moet je even goed voor gaan zitten en dat heb ik dan ook gedaan.

Het gegeven is best interessant evenals de geschiedenis van de Islam zelf, waar ik eigenlijk niet zo heel veel van wist. Toen ik van tevoren het verhaal las, zag ik dat de film over de profeet Mohammed gaat. Des te opvallender was het, dat het je hem eigenlijk nauwelijks tot niet in beeld te zien kreeg. Ik snap de reden wel, maar toch blijft het enigszins raar.

De film zelf heeft naast het interessante verhaal verder niet heel veel bijzonders te bieden. Slecht is het zeker niet, maar er zitten ook zeker stukken tussen die wat minder boeiend zijn. Het acteerwerk is overigens wel goed, evenals het tijdsbeeld dat wordt geschapen. Het ziet er allemaal erg goed en authentiek uit.

Uiteindelijk kom ik toch wel op een voldoende score uit. Sommige stukken waren wat langdradig, maar vervelen doet het op zich niet en daarnaast zit de film verder wel goed in elkaar. Het einde liet trouwens nog best lang op zich wachten, omdat mijn versie bijna 195 minuten duurde en niet 170 zoals hier bij de film staat aangegeven.

3,0*

Terwijl tbouwh zich door de Engelse versie heen worstelt, heb ik nu ook de Arabische versie van Al-Risâlah gezien, en dat is voor mij ook het juiste woord vrees ik. Worstelen. (Film)historisch heeft het voor mij wel enige interesse, maar ik heb persoonlijk niets met georganiseerde religie van welk soort dan ook. Dat heeft me er echter niet van weerhouden meerdere religieuze films prima te kunnen waarderen, dus ook The Message (zoals vooral zijn Engelse evenknie bekend is) kreeg die kans aangezien het een film is die je terug blijft zien komen in lijstjes, en die op MM ook geen slechte waardering heeft.

Helaas kon ik er bijzonder weinig mee. Het is moeilijk om bij bepaalde scènes geen respect op de brengen voor de moeite die erin gestoken is, en het is duidelijk geen kleine productie; ik kan me voorstellen dat je als moslim die bekender is met het materiaal (m.n. de Koran), erg onder de indruk bent. Wat beoogd publiek echter kun je er bijna niet verder vanaf staan dan ik, en dat merkte ik erg tijdens het kijken. Dat Arabisch voor mij beduidend onprettiger in het gehoor ligt dan Engels (of om eerlijk te zijn, misschien wel alle talen), helpt deze versie ook niet mee, al klinkt het in een film als Wadjda, op normaal volume door een kalme vrouw gesproken, stukken mooier dan wanneer woest schreeuwende opgefokte/bezielde kerels het doen. Ik zag de Engelse versie The Message (1976) die tegelijkertijd met deze werd geschoten reeds in 2013, wat ik teveel verschil vind voor een eerlijke vergelijking. Maar dat is wel de versie die ik de niet Arabisch sprekende kijker aan zou raden, voor wie hem toch wil zien.

Moeilijke film trouwens om neutraal te bespreken, gezien de materie en het feit dat we op MM niet over religie discussiëren en de waardering die andere users voor de film hebben. Dus ik heb me ook maar wat extra op de vlakte gehouden.

Ik wil zeker wel meer weten over de Islam (religie is zeker wel interessant als historisch fenomeen), maar misschien pak ik beter een boek.

2*

De Arabische versie gezien van The Message. Het leek me sowieso de betere versie, zonder buitenlandse acteurs die moslims spelen. Het is een sober ogende (educatief bedoelde), maar wel heldere uiteenzetting over het begin van de islam. Niet teveel show maar daarom niet minder mooi om naar te kijken. Het viel me op dat er uiteindelijk veel overeenkomsten zijn met het christendom. Zo zijn Jezus en Mohammed beiden de boodschappers van een monotheïstisch geloof. Een fundamenteel verschil is dat in tegenstelling tot Jezus, Mohammed al vroeg geweld toestond om het nieuwe geloof te beschermen (wordt ook in de film getoond). Er wordt tijd besteed om de slagen van Badr en Uhud te tonen, de eerste gewapende conflicten van de moslims, van waaruit ook het martelaarschap is gekomen. Bij monotheïsme (zowel christendom als islam) is alles gebaseerd op blindelingse volgzaamheid aan één god en zijn woorden of wetten. Dat sluit meteen ook openheid uit naar andere vormen van geloof.

Maar er zit wel iets puurs in die eerste dagen van de islam en je ziet in de film heel wat etappes die van belang zijn om de islam beter te begrijpen : het afzweren van pre-islamitische idolen, de openbaring aan Mohammed, de kracht van unificatie en fraterniteit onder één banier, de vlucht naar Medina en de stichting van de eerste moskee, de oorlogen tegen Mekka, de eerste bekeringen, en tot slot de symboliek van de Ka'aba.

Dat Mohammed niet getoond wordt vond ik niet erg, begreep ik, en draagt bij aan de mystiek van de profeet.

Drie uur en een half was tot slot best lang maar het onderwerp is zo boeiend dat het mij maar zelden verveelde. Valt soms wel eens in herhaling door die boodschap tot vervelens toe te herkauwen, maar over het algemeen vond ik dit een goed aangepakte en leerrijke film over de historische funderingen van de islam terwijl het meer inhoudelijke, zoals de complexe interpretaties en afgeleide stromingen buiten beschouwing gelaten worden. Prima film eigenlijk ook voor niet-moslims.