Komissar (1967)

Hûh? Heeft niemand wat te melden over deze film? En maar 8 stemmen? Hij is toch alweer ruim twintig jaar wèl te zien, hoor!

Op mij overkomend als een typisch ouderwetse Sovjet-film met een prachtige muziekale score van Alfred Schnittke. Wel een heel persoonlijke film van de maker (en dat is zijn carriere helaas noodlottig geworden!). Mooie naturelle dialogen ook. Zoals de klachten van Yefim wanneer de komissar bij de joodse familie moet worden ingekwartierd:

"Volgens mij is mijn achternaam Mahazannik en niet Rothschildt, hoor! Mooi dat de bourgeoisie is verslagen door het almachtige rode volksleger. Maar nu heeft dat almachtige rode volksleger een kamer nodig en kunnen ze er maar één in het land vinden? Uitgerekend bij Yefim Mahazannik!"

Yefim is sowieso een pracht personage, met veel flair vertolkt door Bykov.

Zeer bijzonder stukje in de film is het visioen dat de komissar krijgt over de jodenvervolging later in de eeuw. Het schijnt dat de Sovjetautoriteiten de film wel hadden goedgekeurd als Askoldov dat stukje had geschrapt!

Raar dat de film is verboden. Weet iemand de precieze reden daarvoor? Alleen vanwege het visioengedeelte?

Jammer dat Askoldov in de ban is gedaan. Hij had zeker veel potentie, misschien wel evenveel als grootheden als Tarkovsky...

Met uitzondering van die scène met die soldaten met de zeisen kon ik me verder van deze film die ik zo'n 20 jaar geleden voor het eerst gezien heb niets meer herinneren. Dus werd het weer eens tijd voor een herziening. Aan zeggingskracht heeft deze film die het voor mij vooral moet hebben van de schitterende en oh zo krachtige beelden nog steeds niets ingeboet. De scènes met die sadistische kinderspelletjes en het visioen van Yefim over de toekomstige holocaust springen er echt bovenuit. En niet te vergeten de uitstekende score.

Jammer dat deze regisseur maar een film heeft kunnen maken en alleen maar omdat de bekrompen communistische censuur in 1968 in deze film dingen zag die het communistische daglicht niet konden verdragen. Over fundamentalisme gesproken.

4,5*

Geen filmliefhebbers, zij die deze film, om God weet welk politieke verdenking, aan de circulatie onttrokken, want dit is een filmisch pareltje.
Het is een aaneenschakeling van schitterend camerabeelden en scènes. Er ééntje uithalen, heeft geen zin, want ze verdringen elkaar om de mooiste.
Kritiek op sociale onrechtvaardigheid en de oorlogvoering nemen wel een voorname positie in en het citeren van het sarcasme van de arme Yefim wil ik niet onthouden "We beleven goede dagen. De oude bezetter is weg en de nieuwe moet nog komen. Ze pesten ons nu niet met wetten en belastingen..."
Film werd, terecht, na zijn "vrijlating" en restauratie in Berlijn gelauwerd.