Soldados de Salamina (2003)

Indrukwekkende film, die je na een wat stroef begin aan je stoel gekluisterd houdt. Al was het alleen al om naar dat prachtige, sexy gezicht van Ariadna Gil te mogen kijken. Dat is bijna twee uur geen straf. Een film van David Trueba, in de tijd dat deze film gemaakt werd, haar partner.

Het is geen gemakkelijk film en het betreft een waargebeurde episode uit de Spaanse Burgeroorlog en dat is voor niet-Spanjaarden niet altijd makkelijk te begrijpen. Voor Spanjaarden ook niet altijd, en voor jongeren al helemaal niet.

Een literatuurprofessor komt op het spoor van een gebeurtenis aan het einde van de Burgeroorlog in 1939, toen een vooraanstaand Falangist (fascist) op het punt stond geëxecuteerd te worden, maar op miraculeuze wijze daaraan ontsnapt. Ze raakt geboeid, weet zelf niet goed waarom en wil uitzoeken wat er toen precies is gebeurd.

Dat krijgen we te zien in beelden waarbij heden en verleden elkaar steeds afwisselen. In het begin is het ook wel goed opletten wie nu precies bij wie hoort. De beelden van het heden missen voor een groot deel hun kleur, zodat ze niet contrasteren met historische filmopnamen en met scènes die in verleden spelen. Dat is knap gevonden, want zo ontstaat een film waarbij heden en verleden voortdurend in elkaar schuiven en elkaar becommentariëren. Pas op het laatst als de puzzelstukjes in elkaar lijken te passen, komt de kleur in de beelden terug.

Een schokkende zoektocht, ook voor de hoofdpersoon, die op een keerpunt in haar leven staat; een leven waaraan passie ontbreekt, hetgeen ook blijkt uit wat ze schrijft, zo wordt haar verweten. Haar liefdesleven stelt derhalve ook al niet veel voor. Maar het is juist die passie, die strijdlust die ze terugvindt in de herinneringen van de mannen die in de Burgeroorlog gevochten hebben. Knap hoor om dat allemaal in één film te laten zien.

Verfilming van de gelijknamige faction novel van Javier Cercas, over een journaliste die in de Spaanse burgeroorlog spit. Aan de hand van interviews verdiept ze zich in het verhaal rondom de ervaringen van schrijver en falangist Sánchez Mazas tijdens de burgeroorlog.

De film onderscheidt zich van andere films over hetzelfde onderwerp doordat het over een falangist gaat. Fraai ook dat er af en toe ruimte is voor menselijkheid, wat te zien is in scenes waar tegenstanders elkaar helpen i.p.v. dood te schieten. Dit leidt tot een aantal mooie scenes. De film mijdt ook de (over)sentimentele clichés die vaak in oorlogsfilms voorkomen.

Door de interviews lijkt de film wel op een documentaire, daarmee is het wel trouw aan de stijl van het boek, die eveneens feiten met fictie mengt. Het gebruiken van een journalist die in het verleden spit om een verhaal te vertellen heb ik vaker gezien, maar hier wordt de journaliste wel bijzonder goed uitgewerkt waardoor haar personage voor een verhaal op zich zorgt. De film heeft een rustige vaart die door de interviewstijl nog langzamer verloopt, narratief viel het me een beetje tegen.

Een bijzondere film, alleen voor mij helaas niet altijd even boeiend, het wist ook niet bij mij de juiste snaar te raken, waardoor ik niet verder kom dan 3*.

Het komt daarmee niet in de buurt komt van mijn favorieten m.b.t. de Spaanse burgeroorlog: het waargebeurde Las 13 Rosas (2007) en het realistische La Voz Dormida (2011).