Goha (1958)

Ze bestonden nog niet : films met Claudia ....het verhaal moge gekend zijn en wie weet echt gebeurd : Baratier spotte de 18- jarige voor het lycée van Tunis, coup de foudre. Baratier wilde haar meteen als protagoniste voor de film, de boze en achterlijke locals gooiden helaas roet in het eten : het lief van de eponieme held moest een "echte "local zijn, en geen allochtone....in de credits staat ze trouwens als "Cardinal " vermeld !

Het valt te prijzen dat Baratier ondanks deze dreun alsnog doorging met het project, tevens eerste film van het onafhankelijke Tunesië trouwens. Hij werd beloond met de internationale prijs in Cannes, waar exotisme toen in de mode was getuige orfeu negro of OPDP even later. Een film met scenario gebaseerd op een mij ongekende roman van Josipovici en Ades, bewerkt door Libanees Schehade. Baratier maakte er- gezien zijn neigingen tot het fantastische niet verrassend- een sprookje van uit 1001 nacht, getuige ook de intro: een beroepsverhalenverteller betreedt een theehuis, en vraagt de clientèle of ze een verhaal over de liefde willen horen. Ja natuurlijk, maar het moet wel goed aflopen als het kan. En we zijn vertrokken.

Wat volgt is idd. een sprookje/ fabel van het soort dat we ook in de beroemde 1001 nacht kunnen lezen , had zo in de bloemlezing van Pasolini gekund. Met een wat onwaarschijnlijke held : een 28 jarige pre superster Sharif ( in de credits Cherif...), met 1 Europese film op zijn cv en dan nog in een bijrol. Hier met gemillimeterd haar en in een fellah outfit, is hij een dorpsgek die als vrienden een...ezeltje en de blinde Ibrahim ( Emilfork ! ) heeft, en verder een leven leidt in de marge als enige zoon met 6 jongere zussen en een permanente zorg voor zijn ouders.

Dit lijkt te veranderen als zijn ezeltje ontsnapt en de plaatselijke universiteit ( kleuterschool zouden wij zeggen ) binnenbanjert. Zo ontmoeten 2 extremen elkaar : dorpsgek Sharif/ Goha en de wijze Gazzolo/ Ouloum, die onder de indruk is van Goha's boutades als "de waarheid is een aap, ze trekt steeds gekke bekken " .

Helaas zullen de 2 elkaar weerzien in een verhaal van liefde en dood, als de ouwe Ouloun het nodig vindt er een vierde vrouw bij te nemen : Bouzaiade- Fullia. Ze is helaas al 17, maar dat verhindert de wijze niet haar toch te huwen en ook haar ...dienstmeid Claudia in huis te nemen ! Ja dat lezen jullie goed, Claudia- met vlechtjes- moet hier genoegen nemen met een rol als bonne, is dik 10 minuten in beeld en draagt 2 keer een soort chador...het is niet te geloven.

Deze teleurstelling in acht nemende : een originele film die Baratier liet schieten door de gekende Bourgoin in Agfacolor, een Belgisch en dus bizar kleurenprocédé dat hier uiterst frappante resultaten oplevert en de 1001 nacht enscenering/ look nog gigantisch versterkt. Men denke aan de sequentie met de geschilderde ramen, of die waarin Sharif als een marionet in schaduw op de muur danst, visueel verbluffend. In feite permanent verbluffend want de- vooral primaire- kleuren spatten hier van het scherm/ doek op een wijze die niet onnatuurlijker had kunnen zijn. Men lette trouwens ook op de invloeden van Paul Klee, vaak te gast in Tunesië zoals u weet. De fotografie is overall overigens zeer goed, let ook op de focus.

Een sprookje dus, zo kunnen we dit het best omschrijven met ook pure fantasy elementen als de talking heads in de nis die tot leven komen om Ouloun niet zo goede adviezen te geven, of de reflectie in het water van Fullia als Sharif zijn ezel te drinken geeft.

Bij voorbeeld, valt verder nog genoeg over te zeggen maar dit stuk is al veel te lang. Anderen kunnen hier trouwens zinniger dingen over vertellen : film werd immers vorig jaar in Cannes gescreend in aanwezigheid van Claudia zelf, deze gerestaureerde print is op tig hip and happening plaatsen te zien geweest sindsdien en ook door veel mensen hier bekeken, neem ik aan. Of zaten jullie weer cocktails te slurpen ?