Le Voyageur de la Toussaint (1943)

Hun bestaan was reeds aangetoond : havenkant klassiekers spelend in la Rochelle...zoals ook reeds eerder gezegd was Simenon de inspirator voor meerdere van deze films, mogelijkerwijs was dit de eerste trouwens. De intro zal poëtisch realisme buffs doen watertanden : het is donker en uiteraard mistig als de held met de "toussaint " de havenkant bereikt en voet aan wal zet.

Na dat eerbetoon echter laat de ongekend gebleven Daquin die eerbetonen verder voor wat ze zijn en volgt een overigens al evenmin vrolijk verhaal dat eerder doet denken aan de latere anti- bourgeois semi- srillers die later in de Franse cinema zo populair zouden worden. De sfeer is donker genoeg, en het was dan ook oorlog. Uiterst akelige setting à la le corbeau zo'n beetje.

Semi- sriller zei ik, er zitten wat whodunnit aspecten in die bij een Simenon verfilming niet zullen verbazen, maar het voornaamste aspect is toch een milieuschets van de betere kringen in een provinciestadje , wier welvaart en keurige facade uiteraard slechts verrotting verbergt. Onder deze lieden treffen we enkele goede gekenden aan : Jules Berry als de voogd van de jonge Desailly die hier debuteerde als protagonist, een naieveling wiens ouders zijn verstoten door hun keurige families die deze "potsenmakers " niet bliefden, Dorziat als de andere voogd en buitendien tante van Desailly, Serge Reggiani als haar zoon, een totale bad boy, Valere als het kortstondige lief van de held dat ook al niet te vertrouwen is, Asia Noris in deze co- productie als de al dan niet zwarte weduwe van oompje die hem wellicht vermoord heeft maar we begrijpen al snel dat dit onmogelijk waar kan zijn, en zelfs naar verluidt een cameo van Signoret, die ik niet herkende.

Het verhaal is dus simpel: Desailly komt de erfenis van oompje ophalen, merkt dat deze inclusief een merkwaardige kluis is meegeleverd die slechts met een wachtwoord geopend kan worden ( blijkt een soort rosebud variant te zijn ) en ontdekt al snel dat heel veel mensen de inhoud van de kluis voor hem willen verbergen, want deze zou vele zeer belastende documenten bevatten omtrent het "syndicaat", een witte boorden maffia waarvan oompje het hoofd was en hij de smerige geheimen stiekem zou hebben laten optekenen. Buitendien begint de argeloze Desailly te vermoeden dat veel mensen hem liever dood willen, en dat de geliefde oom op niet geheel natuurlijke wijze van ons is heengegaan.

Zoals ik al suggereerde echter is het meer een karakter / milieustudie en komt dit hele crime/ whodunnit gedoe op het tweede plan. Wat een andere manier is om te zeggen dat het hier good old Frans praatdrama betreft met een ensemble cast, en daarom niet geheel te versmaden voor liefhebbers van klassieke Franse cinema. Mensen die op grond van het begin een authentiek stuk poëtisch realisme hopen te zien, zijn echter gewaarschuwd...