Somnambuul (2003)

Fantastische film!

Prachtige, poetische beelden; goed geacteerd. Aangrijpend, beklemmend verhaal. En wat een locatie!

Film deed me denken aan Als in een donkere spiegel van Bergman, maar ook Tarkovsky (Offret).

Toe maar, ÿíóñ. Daar noem je me wat.

Toch vreemd dat de andere vier stemmers het daar niet mee eens lijken zijn.

Hij staat in ieder geval genoteerd als potentieel interessant werkje!

Heb de dvd een tijd geleden bemachtigd Op de de gok gekocht, alleen al voor de prachtige hoes.

Hoorde ook vergelijkingen met Tarkovsky en heb in de winkel (Boudisque Utrecht, geweldige zaak), de eerste scenes zitten kijken. Heb dus hoge verwachtingen, zal me benieuwen of die ook uitkomen.

Ach, het zou erg saai worden als iedereen het met elkaar eens is. (dat is juist de lol van moviemeter: de onenigheid)

Trouwens: mijn dvd komt ook van Boudisque in Utrecht.

Mooie beelden en aardig, maar voor mij geen aangrijpend verhaal en problematiek.

De bediende van de videotheek had het echter als favoriet van 2003. Je zou dus een gokje kunnen wagen.

De grootste hoofdrolspelers in deze film zijn niet de zeer goed acterende Katariina Lauk-Tamm als langzaam in gekte afglijdende Eetla of haar vader die het allemaal lijdzaam aanziet. Nee de grootste hoofdrolspelers zijn de landschappen, de wind en de zee, die deze film ondanks de koude seizoenen (zeker gezien de geografische ligging) een warm en enigszins lichtzinnig tintje meegeven.

Rein Kotov laat zien dat hij een zeldzaam goede cameraman is die niet alleen een scherp oog voor details heeft, maar ook uitblinkt in bijzondere camerastandpunten. Door zijn minutieuze en geduldige camerawerk werd ik keer op keer verwonderd van de mooie, verstilde, lege en vervreemdende omgeving waar deze film zich afspeelt.

In de verte heeft deze film wel wat weg van Tarkovsky's Offret en Bergman's Skammen. Beide films spelen zich ook af op een eiland waar ergens achter de horizon oorlog is of dreigt. En ook deze beide films kenmerken zich door fantastisch camerawerk (Nykvist).

Een grote kracht aan deze film is de consistentie in het minimalisme. Het heerlijk trage camerawerk, de weinige handelingen, de verdwaalde dialogen en de vrijwel tot stilstand gekomen plotontwikkeling, allen dragen ze bij aan de versterking van dat minimalisme. Ook het kleurgebruik is zeer consistent en draagt ook in grote mate bij aan de sfeer.

Het enige minpunt dat ik heb bij deze film is dat het plotloze en de nadruk op de mooie beelden een beetje voor afstand tussen kijker en personage oplevert. Ook mist de film een zekere duisterheid, die ongetwijfeld briljant zouden kunnen worden ingevuld door Keedus, Kotov en de acteurs, maar die er niet is. Een duisterheid die in bijvoorbeeld "The Return" (ook mooi gefilmd, verstillend en minimalistisch) wel aanwezig is.

Jammer dat deze film op dit moment zo'n laag gemiddelde (2,33 bij dit schrijven zonder gestemd te hebben) heeft, ik hou het er op dat dit een film is voor fijnproevers. 4* voor nu, wellicht ooit bij herziening meer.

Ik zou kunnen uitweiden over de beklemmende thematiek, de vele motieven of de sublieme fotografie. De schitterrende locaties, de juiste toon van de score of het ingetogen maar bij wijle contradictoir extraverte acteerwerk. Over de bijzondere verhaalstructuur, het rustgevende camerawerk of de poëzie die als een glinsterende laag glazuur over dit alles neergestreken is.

Maar waarom zou ik de perfecte symbiose tenietdoen door ontleding van zaken? Nee, deze film verdient een beter lot.

Meesterwerk van Keedus en Kotov, van wie ik nog meer hoop te vernemen in de toekomst.

prachtfilm !!

Zeer bijzondere film. Zelden een betere locatie voor een film gezien. Dit levert dan ook de meest prachtige beelden op die ik in lange tijd gezien heb. Dit wordt nog verbluffender door het sterke camerawerk van Kotov. Heerlijk traag en de vaak bijzondere camerastandpunten zorgen ervoor dat de film visueel nog sterker wordt.

Maar dat is zeker niet het enige goede punt. Somnambuul is zeker geen gewone film. Gedurende de hele film hangt er een abstracte, vreemde sfeer over de film. Vooral door de vaak vreemde dialogen werd dit effect nog versterkt. Moeilijk te beschrijven, maar hij voelde aan als een soort droom. Af en toe veranderde hij in een nachtmerrie, zeker door enkele gebeurtenissen en handelingen van de personages. Maar dit alles contrastreerde zeer mooi met de idyllische schoonheid van de natuur. Het goede, soms wat extraverte, acteerwerk en het sterke thema maken deze tot een meesterwerk.

Vervreemdend, mysterieus, beklemmend. Nodigt zeker uit tot herziening. 4.5*

Ingmar Bergman-achtig verhaal in een film die qua beeld weer doet denken aan Tarkovsky. Het resultaat is een best-of-both-worlds-film die zich tot de moderne klassiekers mag rekenen.

Mensen die houden van The Return of The Isle van Ki-Duk Kim zullen deze hoogstwaarschijnlijk ook kunnen waarderen. Bergman en Tarkovsky liefhebbers zien een voortreffelijke opvolger van beide regisseurs.

Essentieel meesterwerk.

Mooie sprookjesachtige film met prachtige beelden. Het dvd-hoesje zegt al genoeg over de sfeer. Bijzondere film. Wel een beetje traag en niet voor het grote publiek verteerbaar helaas denk ik.

Van mij mag je er over uitweiden. De thematiek + poezie: ik kon er niks mee, en dat is toch wel essentieel (pour moi) om mij te laten 'raken'. Keedus moet op 't laatst toch nog even een tekstje in beeld laten verschijnen om aandacht te schenken aan het leed dat de inwoners van Estland zijn aangedaan tijdens de Tweede Wereldoorlog. Want daar gaat het klaarblijkelijk over in dit schreeuwerig portret van een uiteengevallen Ests gezin in een rustieke omgeving. Leuk, zo'n tegenstelling, maar het werkte niet voor mij.

Een slaapwandeling werd een in slaap gesukkel. Mooie plaatjes, dat wel, jazeker. En gelukkig weet het laatste half uur dan toch nog te boeien. Geen essentieel meesterwerk mijns inziens.

Eens met Mug.

De sterke punten van de film liggen voor de hand en zijn ook al meermaals opgesomd. Een scene die dit alles fraai illustreert is die in het kerkje: allereerst een prachtige vondst om dat deurgat zo te laten oplichten en dan dat beeld van die stervende koe in het altaar, ijzingwekkend sterk.

En zo is er meer. Toch hapert de film voor mij ten dele en kunnen de vergelijkingen met Bergman en Tarkovsky niet worden waargemaakt. Het eerste manco is een gebrek aan thematiek. Veel verder dan droom versus werkelijkheid, iets wat toch veel meer als uitgangspunt zou mogen dienen dan als eindstation, gaat Somnambuul niet. Daarbij, en dat is misschien wel belangrijker, is het personage Eetla te sterk aangezet in haar waanzin en zijn er te veel scenes die daarin over-the-top gaan. Meestal vind ik dat regisseurs wel wat meer lef mogen hebben in het pogen om van een goede film een meesterwerk te maken, Keedus schiet juist naar de andere kant door en maakt zijn film op deze manier grotesk. Overdramatisme raakt namelijk niet en als je maar blijft shockeren is het niet meer schokkend.

Somnambuul is uiteindelijk een boeiende film van een filmmaker met potentie. Als geheel werkt het niet helemaal maar bij momenten valt er veel te genieten. Het pijnlijk mooie laatste shot onderstreept dat nog eens.

Eens met Mug en Ercee.

Mijn tweede film uit Estland. De film word vergeleken met het werk van Ingmar Bergman, Andrei Tarkovsky en Aleksandr Sokurov. Qua thematiek deed de film inderdaad aan Bergman denken. Qua vorm aan die van Aleksandr Sokurov. Andrei Tarkovsky kan ik nog niet veel over zeggen want daar heb ik nog niets van gezien. Maar omdat Aleksandr Sokurov als leerling in de studie ging bij Andrei Tarkovsky kun je ervan uitgaan dat er zeker overeenkomsten zijn met deze film en het werk van Andrei Tarkovsky.

Die vergelijkingen met de Grootmeesters worden helaas niet helemaal waar gemaakt. Omdat de thematiek in de film op het einde bruut verkracht moet worden. Opeens word het expliciet in beeld gebracht. Dat doet de regisseur door op het einde van de film een tekstje in beeld te laten verschijnen om onze aandacht te vragen voor het leed dat de inwoners van Estland zijn aangedaan tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ik kan me niet herinneren dat Bergman dat deed in ''De Grote Stilte''. Dat schrijf ik omdat daar ook een oorlog op de achtergrond afspeelde.

Daarbij is de hoofdrol weggelegd aan een actrice die wel heel hysterisch over-the-top acteert. Je zou haar eigenlijk een klap voor haar smoel willen geven. Of een kalmeringsmiddel toedienen. Zo zat ik na de film zelf met nog wat vragen. Wat bezielde haar om zo te keer te gaan tegen haar vader en de dokter? Werd ze nu verkracht of ''juichte'' ze juist van het genot? Is ze krankzinnig en hoort ze thuis in psychiatrie of had ze af en toe gewoon wat aandacht nodig?

De cinematografie was dik in orde en kan makkelijk mee met de films van Aleksandr Sokurov. Poëtische beeldtaal, dat vooral komt door de locatie aan zee, zoals je recentelijk ook kon zien in ''Three Monkeys'' of ''Delta''.

Sulev Keedus heeft zeker potentie en ik ga hem zeker in de gaten houden maar voor nu was het geheel niet helemaal gelukt maar er zat genoeg in de film waardoor ik hem niet als slecht hoef te betitelen.

Eens met Mug, eRCee en Verhoeven.

De haast mythische beeldenpracht van Sulev Keedus en cameraman Rein Kotov doen nog het meest denken aan Zvyagintsevs ‘The Return’, maar inhoudelijk rammelt ‘Somnambuul’ langs alle kanten. Lauk-Tamm zet daarenboven een overdreven en onwerkelijk personage neer, waar de kijker geen voeling mee krijgt. Meer nog: door het vele schreeuwen, gillen, brullen en tieren, met nog wat seks tussendoor, vergroot Keedus de afstand met zijn publiek.

Het resultaat is een abstracte parabel over worsteling met de existentie, die erg hermetisch aandoet. Bergman, Tarkovsky en Sokurov zijn ongetwijfeld de visuele referenties, maar inhoudelijk is ‘Somnambuul’ een zootje. Liever intelligente cinema dan dit opgeblazen artefact.

Eens met Mug, eRCee, Verhoeven en JJ_D. Toch handig, zo'n film die overal dezelfde gevoelens opwekt. Hoef ik minder te typen.

Een kleine noot die ik wil maken is dat het me opvalt dat de telephotolens eigenlijk maar weinig gebruikt wordt in films, of ik zie ze nooit. Bij dergelijke lenzen krijg je een soort platter effect in de beelden, ze worden minder diep. Dat kan erg mooi werken, wat je hier goed ziet bij de shots aan het strand. De zee wordt dan dichterbij gebracht. Mag wel wat meer gebruikt worden in films dus.

Verder inderdaad inhoudelijk niet bijster sterk en persoonlijk kreeg ik gewoon een hekel aan de personages op een gegeven moment. De tweede helft was iets boeiender, maar écht goed wordt het nergens.

2,5*