Les Croix de Bois (1932)

Indrukmakende oorlogsfilm met de nadruk op de nietige, aanvankelijk onwetende mens in dit waanzinnig gebeuren met voor die tijd impressionante scènes op het slagveld.

Het schijnt dat een groot gedeelte van het gebeuren werd gefilmd in de Champagne-streek waar in 1932 loopgraven en andere sporen van het oorlogsgeweld nog voor een stuk aanwezig waren. Meerdere acteurs in deze film waren oudstrijders.

Knap filmisch werk van Raymond Bernard die een paar jaar later een zeer mooie versie van "Les Misérables" zou brengen.

Zeer knap gemaakte film over de verschrikkingen van de oorlog. Geen valse romantiek: de oorlog was modder, luizen, en de altijd aanwezige dood en je moest soms nog banger zijn voor je meerderen dan voor de vijand.

De scenes op het slagveld zijn met name indrukwekkend en niet alleen voor die tijd. De camera zit in de deze scenes soms heel dicht op de huid, je hoort voortdurend de kanonnen, en links en rechts sneuvelen de soldaten, die in het begin weliswaar netjes voorgesteld worden maar op de kale kok en de hoofdpersoon Gilbert na moeilijk uit elkaar te houden zijn. Absoluut een aanrader, nogal ondergewaardeerd hier (of liever gezegd onbekend).

Heftig. Van het magistrale openingsshot tot de ijzingwekkende finale is dit een film die inzoomt op het extreme geweld, de cynische waanzin en de stress waaraan een regiment Franse soldaten in en buiten de loopgraven blootgesteld wordt tijdens de slachting, beter bekend als Wereldoorlog I. Als het al de bedoeling was van Les Croix De Bois om afkeer van de oorlog op te wekken bij de kijker, dan is men daar bij mij alvast in geslaagd (voor zover het nog nodig was). Na de film voelde ik een soort tristesse … over de onzin van het geweld. Net als dat andere meesterwerk All Quiet on the Western Front (1930) gaat het om een oorlogsfilm met een niet mis te verstane pacifistische boodschap, en het is dan droevig om te beseffen dat het 8 jaar na deze film alweer van dat was in Europa.

De ijzersterke productiewaarden van Les Croix De Bois staan als een paal boven water, en zullen nooit nog herhaald kunnen worden, zelfs niet in de allerduurste Hollywoodproductie ooit. Om de eenvoudige reden dat bijna alle acteurs en figuranten oudstrijders waren van De Grote Oorlog. Raymond Bernard en zijn productieteam wilden authenticiteit en daar hebben ze dan ook voor gezorgd. Mannen die het aan den lijve hadden meegemaakt zetten schitterende acteerprestaties neer in buitenlocaties die nog in puin lagen ten gevolge van de echte oorlog, en waar men zelfs af en toe de opnames heeft moeten onderbreken omdat er nog obussen opdoken in de opengewoelde aarde.

Les Croix De Bois is een heel straffe film, met een scenario geschreven naar een roman van Roland Dorgelès gebaseerd op diens eigen ervaringen, waarin het leven van de gewone frontsoldaten wordt weergegeven, met momenten van kameraadschap, heimwee, lafheid, moed, en bovenal extreem geweld. Schitterende regie van Bernard alsook prachtige fotografie van Jules Kruger. De sequenties van bruut geweld op het slagveld zullen me bijblijven alsook het lot van soldaat Raymond Cordy, rond wie de film min of meer opgebouwd is. Ik zeg ‘min of meer’ omdat in feite de hoofdrol gegeven wordt aan elke frontsoldaat die afziet in deze oorlog.

Les Croix De Bois is een heel authentieke humane film die de tijd zal blijven trotseren.