Enklava (2015)

Vandaag te zien op ARTE TV >23:20 uur

De nasleep van de oorlog die in de negentigerjaren het voormalige Joegoslavië deed uiteenvallen, aangevoeld door jonge tieners.

Trieste toestanden waarbij, zelfs na akkoorden, onverenigbaarheden, wantrouwen en wraakgevoelens blijven doorleven. Af en toe beelden van verwoestingen (het kerkhof !) maar het accent ligt toch op de moeilijke menselijke samenleving.

Behoorlijke film die ons terug doet denken aan de ethnische zuiveringen die toen plaats vonden met onnoemlijk leed tot gevolg.

Aardige film wel, hoewel dat kind niet heel geweldig acteert en vooral rond zijn persoon de film draait en die scènes niet altijd even weten te boeien. Jammer, want an sich wel een boeiend inkijkje. Nu zien we de Serven meer als slachtoffer en hoe zij leven als diaspora in Kosovo, toch wel vijandig gebied voor hen. Redelijk sfeervol en intrigerend, alleen de film zelf, de eigenlijke plot en personages, zijn wat minder interessant. 3,0*.

Nog steeds bijzonder actueel die etnische conflicten tussen Serviërs en Albanezen/Kosovaren. De film speelt zich weliswaar af In 2004 toen het gebied Kosovo nog niet een (eenzijdige) onafhankelijk had verklaard. Hier hebben we te maken met een Servische minderheid die probeert te (over)leven in Kosovo gebied. Telkens als ze willen uit hun grondgebied (enklave) gaan, worden ze geconfronteerd met vijandelijkheden. Het leven zoals het NIET moet zijn : een Servische jongen is de enige leerling (hij woont met vader en zijn stervende grootvader daar nog doch alle anderen zijn vertrokken) en wordt met een tank door het KFOR (afdeling van de NAVO) van school afgehaald. En de bus met Servische vrouwen die naar het graf willen van hun mannen wordt bekogeld met stenen.
Enklava is een sterke film. Er is steeds die tegenstelling tussen het huwelijk (van de Albanezen) en de begrafenis (van de Serviërs). Als metafoor voor die kloof tussen twee bevolkingsgroepen. Tegenstellingen in taal, cultuur, religie. Er worden ongeveer 9 talen gesproken, er zijn diverse religies. Is dit verenigbaar op één gebied ? Volgens de internationale gemeenschap is er geen vuiltje aan de lucht. Misschien wel de sleutelscene is die waar een Serviër een job als multi cultureel politie agent wordt aangeboden om zo de twee gemeenschappen te doen samensmelten. De Serviër zegt geen woord maar schuift het 'verzoeningssymbool' pertinent terug naar de Navo waarnemers. Er zal nooit vergeving komen, stelt de film.
Het micro universum (paar personages, 3 of 4 locaties) schetst zeer treffend schrijnende toestanden verteld.
Het is pas net voor het einde dat de film wat faalt. De escalatie, de climax waar een gewapende confrontatie niet meer uit de weg gegaan kan maar de sequentie wordt abrupt afgebroken. Maar het einde is dan wel knap. De laatsten verhuizen dan toch naar Belgrado maar ook daar zijn ze niet welkom. Door afkomst en vooroordelen vinden die mensen geen plaats en blijven ze eenzaam achter.

Ondanks dat de regisseur (tevens scenarist van de film) toch een hoopvolle gedachte wil brengen (het Kosovaarse jongetje krijgt berouw van zijn leugen en helpt om het Servische jongetje te bevrijden) zal de problematiek van haat en onverdraagzaamheid in dit gebied volgens mij zo tot het einde der dagen.

Voor diegenen die denken dat dit een ver van mijn bed show is, ergens in de woeste heuvels van een onbekend Balkan regio, wel ... In mijn Franstalig België (Wallonië) worden basisscholen in brand gestoken omdat er seksuele, relationele en gevoelensopleidingen aan kinderen van 11 tot 15 jaar worden gegeven. Intolerantie zit dichter en is veel meer aanwezig dan je denkt ...