The Pride and the Passion (1957)

Bijzonder.

Het gaat hier om avontuur, oorlog, maar vooral het ietwat vergeten subgenre van de spektakelfilm - zoals het schoolvoorbeeld van het genre, Ben Hur (1959). Waarin de tienduizenden figuranten niet uit de computer komen, maar echte mensen zijn. Dat ziet er toch anders uit, en het komt ook anders over. In deze film levert dat een paar echt indrukwekkende beelden op.

Maar wat ook wel wat indruk maakt is de jaren-50 versie van wat we nu special effects zouden vinden - bijvoorbeeld de scene waarin het enorme kanon met kar en al van een helling afraast. Daarin wordt duidelijk dat het geval misschien niet helemaal echt is, maar toch wel groot genoeg is, en genoeg massa heeft om bomen als luciferhoutjes af te laten knappen. Dat ziet er toch wel heel anders uit dan die zogenaamd overtuigende nepbeelden die we nu te zien krijgen. Het is tenslotte toch net iets anders om een nepkanon van een paar ton van een helling af te duwen, dan om een dagje achter een computer te zitten raytracen. Als het misgaat, gaan er echt dingen stuk, bijvoorbeeld. Dat zegt wel iets over de inzet en de durf van de filmmakers.

Nog zo'n sterk punt is de omgeving waarin het verhaal speelt. Prachtige landschappen waar het kanon doorheen gesleept wordt, maar ook de grootsheid van de Spaanse steden - het verhaal wordt denk ik wel een heel klein beetje gemanipuleerd om een paar van de bekendere toeristische trekpleisters in beeld te brengen. Maar de muren van Avila zijn zo te zien echt ook wel de muren van Avila, dat maakt dan weer een hoop goed.

Cary Grant was indertijd een echte topacteur, ondanks dat James Stewart haar echte favoriet was wordt mijn moeder ook nog steeds een beetje dromerig als ze Cary Grant's foto ziet. Maar of de beste man nou zo'n goede acteur was? In deze film is daar niet veel van te zien - en hij komt helemaal al niet echt overtuigend over als een Engelse marineofficier. Van Frank Sinatra had ik eigenlijk helemaal al niet begrepen dat die ooit echt geacteerd had - zonder dat het eigenlijk om het zingen ging, bedoel ik dan, zoals Elvis in een Elvis-film acteerde. En het werkt ook niet in deze film, hij komt misschien nog net over als guerillabaas, maar nergens als Spanjaard. Sofia Loren is dan misschien wel de beste acteur in het rijtje - maar ook daar valt wel wat op aan te merken. Net als dat het niet meteen duidelijk is waar ze haar faam als mooie vrouw nou precies aan te danken had. Een heel mooi figuur heeft ze zonder meer, maar de uitstraling die ze later kreeg is hier nog niet echt te zien.

En dan het verhaal nog. De Engelse wikipedia noemt Ephraim Katz' Film Encyclopedia, waarin de samenvatting gegeven wordt als "overblown empty epic nonsense". En dat is waarschijnlijk een heel terechte samenvatting. Want het verhaal is overduidelijk fictief en ook wel onzinnig, maar het hangt ook nog eens aan elkaar van cliche's en stereotiepen - stereotiepen van wat de jaren-50 Amerikaanse Jan Modaal dacht dat de cultuur en manier van leven en doen in Spanje inhield. Ongetwijfeld sterk beinvloed door de boeken van Hemingway en dergelijke, geromantiseerde verhalen over de burgeroorlog, het stierenvechten, en feestjes in Pamplona. Maar natuurlijk ook mijlenver verwijderd van de werkelijkheid - en daarmee ongeveer even historisch verantwoord als een aflevering van Pirates of the Caribbean. Guerrilla's op stap met een loodzwaar kanon is al behoorlijk ver van de werkelijkheid, maar dat ze dan nog gezellig een flamencoavondje op het dorpsplein inlassen, of een kanon gaan verbouwen in een kathedraal? Nonsens. Opgeblazen epische lege nonsens. Of zoiets.

Maar toch ook vooral een indrukwekkend spektakel. En daarom erg de moeite waard.

Frank Sinatra in zijn volle Capitol-Records-periode en zijn imperium uitbouwend , ook in de filmwereld, samen met de populaire Gary Grant en vamp La Loren in een oppervlakkige avonturenfilm, met toch een zekere charme.

Redelijke film waarin de Britten en de Spanjaarden een groot kanon willen om zo de Fransen te verslaan. Een groots opgezette en avontuurlijke film met een aantal behoorlijk spectaculaire scenes. Het verhaal en de driehoeksverhouding stelt niet al te veel voor. Verder zijn Cary Grant en Frank Sinatra beiden niet echt op hun plaats hier. Een kleine 3.0 sterren.