Yek Tasadef Sadeh (2025)

Winnaar Gouden Palm 2025!

En daarmee is Panahi de eerste regisseur ooit die de hoofdprijzen in Cannes, Venetie, Berlijn en Locarno heeft gewonnen met een film van hem.

Tweede, na Antonioni

Je hebt gelijk. Mijn bron niet.

Doordat Cannes zo belangrijk is geworden, is het wel ongebruikelijker dat premières over deze vier festivals worden verdeeld.

Fantastisch, intens gefilmd én geacteerd. Hilarisch, maar ook wreed. Het goede versus het kwaad, onthutsend bloot gelegd.

Waar ik de vorige film van Panahi, Khers Nist (No Bears) (2022), briljant en een van de beste films van het jaar vond, viel deze nieuwste van Panahi me tegen. Alle metalagen zijn verdwenen en de film is een simpel, plat ontvoeringsfilmpje dat de kant van het kolderieke op gaat en weinig geloofwaardig is: wat dat betreft heeft Lanthimos’ film Bugonia, ook over een ontvoering, wel de rijkdom en diepgang die je ook bij zo’n film van Panahi zou verwachten waarbij ze wel weer gelijk zijn in het op het verkeerde been zetten van de kijker (in beide films is de ontvoerde toch niet helemaal de onschuldige voor wie je ze houdt). Opnieuw gaat het bij Panahi over de onderdrukking door het Iraanse regime – de film voelt als een vehikel om de misdaden van het regime aan de wereld te vertellen – en hij probeert een simpele tegenstelling van de goeden vs. de kwaden te vermijden door de vragen op te werpen of de slachtoffers in hun wraakzucht toch ook niet kwaadaardig zijn geworden en of de beul van het regime toch niet ook gewoon zijn werk doet en in wezen geen slechte vent is, maar hij slaagt daar nauwelijks in: de slachtoffers blijven toch de goeden en bij de beul is het niet zeker of hij zijn spijt echt meent waardoor de afloop in het ongewisse blijft.

Briljant. Tegelijk traumaverwerking, wraakfilm, roadmovie, klucht in een fijn ensemblespel. En dat alsof het niks is, zo makkelijk. Qua scenario en regie een hoogstandje. Inhoudelijk vertolkt Panahi een zwaar onderwerp op een wijze, luchtige manier. En het slotakkoord rondt het weergaloos af. Ik begrijp die Gouden Palm wel. Zelf kende ik de regisseur en zijn werk nog niet, maar dit smaakt zeker naar meer.

Mechanicien Vahid [Vahid Mobasseri] herkent in een klant [Ebrahim Azizi] de man die hem jaren geleden martelde en nog altijd in zijn nachtmerries verschijnt. Hij slaat de klant neer, maar weet vervolgens niet goed wat hij moet doen. Bovendien is hij niet 100% van zijn zaak. Daarom raadpleegt hij meerdere mensen die ook slachtoffer waren van ‘Peg Leg’. Tragikomische vertelling lijkt op een moderne, Iraanse variant van Alfred Hitchcocks oorlogsparabel Lifeboat. Panahar kiest voor een luchtige, ironische benadering om zijn kritiek op repressieve regimes kracht bij te zetten en levert opnieuw een intelligent, vermakelijk huzarenstukje af. Een terechte winnaar van de Gouden Palm op het Cannes Filmfestival.

Adembenemend goed. Sfeer, setting, spel, dialogen, verhaal... alles klopt.

Voor mij was dit geen cinematografische beleving waardoor ik op het puntje van mijn stoel belandde, noch waardoor ik enige andere vorm van emotie bij mezelf kon bespeuren. De eindeloze geagiteerde (Perzisch gesproken) dialogen gingen me enorm tegen staan. Op momenten doemde een onbehaaglijk gevoel van saaiheid op. Vooraf werd gezegd (door de film-operateur) dat de film ook geestig zou zijn. Het is volledig aan me voorbij gegaan. Nee, dit was geen hoogstandje, maar een uiterst minieme rechttoe rechtaan vertelling over getraumatiseerde mensen, met uiterst beperkte middelen om een uiterst sobere kijkervaring op te dienen. De troetelprijs begrijp ik wel, maar objectief gezien zou deze film amper een voldoende scoren.

Een behoorlijk solide thriller, maar ik verwacht toch echt meer van een Gouden Palm-winnaar. Mijn grootste probleem was het acteerwerk, dat vaak groot en zelfs een beetje kluchtig was. Misschien spelen de moeilijke omstandigheden waaronder de film is gemaakt daar ook een rol in. De opnames moesten in het geheim plaatsvinden, omdat Panahi al een filmverbod had, en dat was nog voordat de Iraanse autoriteiten deze film hadden gezien. Ik denk dat dat een flinke beperking oplegde aan het aantal takes dat gemaakt kon worden van elke scene.

En misschien een beetje vreemd om te zeggen over een Gouden Palm-winnaar, maar het voelde voor mij ook als zo een typische oerdegelijke Oscar-film in de manier waarop het gaat over grote morele dilemma's en hoe het verhaal daarmee omgaat.

Een mix van politieke thriller, zwaar drama en klucht die elkaar ook steeds afwisselen waarmee de toon steeds verandert en dat doet de film geen goed. In de basis wel een enorm interessant gegeven alleen is de uitwerking vaak niet heel overtuigend. Visueel ook erg degelijk met af en toe een mooi shot (aan het einde met die skyline in de nacht) maar soms ook met saaie shots die maar duren en duren (aan het einde ook bij die boom waar meneer tegenaan is gezet). Het luchtige werkt vaak nog het beste maar die nogal kwade gozer die erbij komt is dan weer te veel van het goede. En zo is dit een film van hit en miss. 2,5*.

Met There Is No Evil Sheytan Vojud Nadarad (Film, 2020) - MovieMeter.nl in het achterhoofd is dit toch een tegenvaller geworden. It Was Just an Accident mag dan hetzelfde thema behandelen, de uitvoering is echt een stuk wisselvalliger. Zo is het acteerwerk regelmatig dubieus en lijkt de film geen keuze te kunnen maken tussen zwarte komedie en serieus drama. Dat levert momenten op die er toe doen, maar ook tenenkrommend buitensporige rariteiten. Samengevat, There Is No Evil brengt dezelfde boodschap, maar dan in een verpakking die het verdient.

Ik vond de film persoonlijk nogal tegenvallen. Had er meer van verwacht eerlijk gezegd. Steeds weer dezelfde discussies/woordenwisselingen onderling, waar verder uiteindelijk niet veel uitkwam. Ook het einde vond ik tegenvallen.

Voor mij 2,5 *

Weer zo'n steengoede Iraanse film met kritiek op het regime. Ditmaal een die relatief simpel begint als een psychologische thriller maar zich daarna ontpopt tot een soort maffe roadmovie met een steeds grotere groep van uiteenlopende personages met uiteenlopende achtergronden en persoonlijkheden. Dat absurde en komische element geeft de film echt iets extra's, en het is imposant hoe Panahi schijnbaar achteloos van toon en personage wisselt terwijl de gebeurtenissen en de achtergrond van de personages zich langzaam ontvouwen in een film die intussen zo soepel loopt.

En ondanks dat absurde element wordt dit nooit een compleet surrealistische film, of een die vooral om de boodschap draait terwijl de personages voornamelijk als symbolen fungeren. De film blijft vrij licht en spontaan. Je ziet ook echt het vakmanschap in hoe het camerawerk altijd de aandacht vast weet te houden, of hoe je het ontbreken van muziek geen moment mist. Het einde vond ik ook erg sterk.

Dit was gewoon voor mij een pareltje, iets licht komisch maken over een vreselijk onderwerp, in een vreselijk land. Paheni is niet alleen een fantastische filmmaker, maar ook een enorm dapper man. Heeft al enkele keren in de gevangenis gezeten, ik geloof zelfs één keer zes jaar.

Fantastisch verhaal en echt heerlijk acteren, toch wel één van de beste films van 2025 voor mij. Terecht de prijs gewonnen, waarschijnlijk ook een beetje een middenvinger naar het regime...

De film begint aardig en heeft een interessant verhaal. Maar het gesleep met die man duurt veel te lang. Hak een knoop door en stop met dat overspannen geschreeuw. Nee, geen succes.

Hoogst actuele film van Panahi, onder moeilijke omstandigheden gemaakt, alleen daarom al de moeite waard om te zien. Het begint intrigerend, met de nachtelijke rit over een onverlichte snelweg, en het verloop is spannend, met wat zwarte humor. Maar dan komt als een deus ex machina plotseling het telefoontje van de dochter, en dan wordt het wel een heel stuk minder. Panahi wil mogelijk laten zien dat de burgers die zich verzetten tegen het regime nog voldoende menselijkheid bezitten en niet de monsters worden die ze bestrijden, maar de spanning was ook wel meteen weg, daar kon de confrontatie en bekentenis op het eind niet veel meer aan veranderen. De laatste scène doet vermoeden dat de pion van het regime zich niet aan de afspraak houdt zijn belagers te vergeven en vergeten, dat komt niet als een verrassing.