Mirage (1965)

"Mirage" is zo'n Amerikaanse film uit die periode waarin het hoofdpersonage de speelbal is van een mysterieuze belevenis.

James Stewart en vooral Cary Grant waren geschikte vertolkers, maar ook deze Gregory Peck vindt best zijn draai in dergelijke rol.

Aanvankelijk eerder flauw, maar wanneer Walter Matthau op het toneel verschijnt is er plaats voor wat sarcasme en humor, wordt de film levendiger, zeker wanneer de puzzelstukjes in elkaar beginnen passen en we uiteindelijk nog een plausibele uitleg krijgen voor wat aan absurditeiten vooraf ging.

Het slot is er één zoals ge het alleen maar kon verwachten.

Ver van groots maar met goede momenten.

Wat is echt en wat is illusie? In Mirage wordt met simpele middelen heel effectief verwarring gezaaid. Regisseur Edward Dmytryk gebruikt daarvoor geen speciale effecten, maar benadrukt het minimalisme. Het zijn kleine dingen die niet kloppen.

Dat de film in zwart-wit is gedraaid en veel shots laat zien van uitgestorven straten en lege gebouwen werkt een surrealistische sfeer in de hand. Als daarnaast hoofdpersonage David Stillwell (Gregory Peck) geconfronteerd wordt met merkwaardige en mysterieuze gebeurtenissen die hij als gevolg van amnesie niet kan plaatsten, voegt dat een stevige lading paranoia aan de verontrustende sfeer toe.

De film houdt zijn personages in toom. Een in toenemende mate verward persoon kan al snel ongeloofwaardig overkomen. Of zelfs op de lachspieren gaan werken. Dat laat Dmytryk niet gebeuren. Gregory Peck als de man die geen flauw benul heeft wat hem allemaal overkomt, zit heel strak in zijn rol. Voor de andere acteurs geldt hetzelfde. De enige die een minder strak en serieus vormgegeven rol mag spelen is de onvolprezen Walter Matthau met een droogkomisch optreden. Een perfecte manier om de film te behoeden voor teveel zwaarmoedigheid. De film kon het goed hebben zonder dat de verontrustende sfeer geweld werd aangedaan.

Een ander sterk punt van de film is dat de kijker nooit een voorsprong krijgt op de protagonist. Hij weet evenmin wat er allemaal speelt. Hij staat even hulpeloos tegenover het onbekende als de wanhopige David Stillwell.

Tegen het einde verliest de film iets van zijn spannende raffinement als er wat langgerekte scènes insluipen en de uiteindelijke antwoorden minder opwindend blijken dan gehoopt. Maar ach, dat is pas tegen het einde. Tot die tijd is de film een geraffineerd geconstrueerde thriller met een lekkere dosis spanning.