Eddy's Oorlog (2024)

De Nederlandse fotograaf Eddy van Wessel woont in Zweden en heeft daar een plek gevonden dat een tegengif is voor de verschrikkelijke taferelen die hij vastlegt. Joost van der Valk riskeerde zijn leven door Van Wessel te volgen tijdens een expeditie aan het Oekraïense front en toont zo hoe doortastend en inventief journalisten moeten zijn om zoveel mogelijk van de waarheid vast te leggen in een omgeving waar de strijdende partijen voor een belangrijk deel bepalen waar je wel en niet mag komen. Een niet te missen documentaire, vooral voor mensen met journalistieke ambitie of interesse, ook al zijn er aardig wat schokkende beelden.

Kijkvoer tijdens de pauze op het werk de afgelopen weken, overigens niet iets dat ik kende maar door een collega werd aangedragen. En ik verraadt vast niets als ik zeg dat dit meer dan oke is.

Want het beeld rond deze eigenzinnige man, want dat moet je wel zijn als je dit soort werk doet, mag er zijn. Vanuit de aardse rust van zijn huis in Zweden reist deze man naar de ergste plekken ter wereld om die op gevoelige plaat vast te leggen en dat doet de man met verve gezien de nominaties en prijzen maar tevens de gage die hij verdient. En wat heerst er een contrast tussen de verschrikkelijke oorden die deze man afgaat en de prachtige en voor zichzelf sprekende foto's. Meedogenloos wordt de dood en achteloosheid vastgelegd, fraai is de framing, scherpte en diepte, stemmig het zwart wit, en duidelijk de boodschap, oorlog is hel en meestal de burger als lijdend voorwerp.

Buiten dat is het lastig de discussie te aanschouwen waarin Van Wessel een plekje wil bemachtigen naar een vooruit gelegen hospitaal wat geweigerd wordt door de chauffeur. Het is een soort van duivels dilemma, advocaat van de duivel voor eigen belang. Het leidde zowaar tot discussie in de kantine waarin Van Wessel afgemaakt werd omdat hij zichzelf belangrijker vind, iets wat natuurlijk niet helemaal de waarheid is want een buslijn rijdt niet bij wijze van spreken en zonder grote bek komt een fotograaf of journalist nergens want wordt ondergesneeuwd waardoor de foto's niet gemaakt kunnen worden. Daarnaast komt het op Eddy en de documentairemaker regelmatig op verwijten en scheldpartijen te staan door de plaatselijke bevolking die de mannen liever kwijt dan rijk zijn.

En in dat kader is Eddy's Oorlog een interessante docu die niet alleen de gevaarlijke maar ook de moeilijke kant van het werk laat zien en scoort de docu zeker een goed cijfer. Toch wordt het nooit heel schokkend, noch heel spannend, want met 20 days at Mariupol nog in gedachten blijft Van Wessel voor het gevoel toch redelijk uit de buurt van het echte oorlogsgedruis en vind ik 20 days at Mariupol toch echt een klasse beter en indringender.