Pigen med Nålen (2024)

Niet echt een horror, meer een thriller/drama, geheel in zwart-wit. Een aardig verhaal over een zwangere vrouw die na een aantal tegenslagen terechtkomt bij een illegaal "adoptiebureau" waar ze uiteindelijk gaat werken als zoogvrouw om haar schuld af te betalen. Echter, er blijkt een luchtje te zitten aan het "adoptiebureau"...

Een prima spelende cast, een boeiend verhaal en het sfeertje is somber, rauw met hier en daar best wat spannende scènes. Helemaal geen verkeerd filmpje, een dikke voldoende van mij.

Niet dat het er bij ons zoveel beter aan toeging zo'n 100 jaar geleden en meer, maar ik zag er nu al enkele vanuit Denemarken en ook daar was de sociale achterstelling groot en minstens even wreed. We bevinden ons tijdens het interbellum, de periode net na de Groote Oorlog. De solidariteit en het aanzien voor de soldaten is voorbij en de "gueules cassées" zoals ze het zo mooi verwoorden in het Frans worden verstoten en verdienen hun brood in een rariteitenkabinet in het circus. Het is eigenlijk maar een kleine plotlijn die verder weinig wordt uitgewerkt, maar ik vond ze wel bijzonder.

Centraal staat Karoline. Hopend op een beter leven met een rijke vent, maar daar komt uiteindelijk weinig van in huis. Zwanger en berooid overleeft ze als zoogvrouw voor achtergelaten kinderen. Het is geen pretje deze film waarbij je van de ene ongemakkelijke scène in de andere tuimelt. Ook de zwartwit beelden versterken die grauwe grimmige sfeer die over de gehele film hangt. Elk miniem spatje hoop of geluk wordt al snel de kop ingedrukt. Vrolijk word je er alvast niet van.

Knappe setting en prima acteerwerk doen de rest. Erg sfeervol ook met toestanden die Daensiaans aanvoelen met die kleine geplaveide kasseistraatjes langs beluiken. Terecht genomineerd voor de Oscars, maar winnen zal hij niet doen.

In de veronderstelling dat haar echtgenoot Peter [Besir Zeciri] is omgekomen tijdens de Eerste Wereldoorlog begint naaldwerker Karoline [Vic Carmen Sonne] een affaire met Jørgen [Besir Zeciri]. Dan keert Peter terug met een gezichtsverminking en blijkt Karoline zwanger te zijn. Ze zoekt hulp bij Dagmar [Trine Dyrholm] die al vele vrouwen met ongewenste zwangerschappen heeft geholpen door hun kinderen tijdelijk op te vangen en ze onder te brengen bij rijke Deense families. Karoline en Dagmar raken bevriend en Karoline ontdekt dat Dagmar er lang niet altijd in slaagt om haar belofte waar te maken. Grimmig, indringend drama vol ongemakkelijke momenten is uitstekend geacteerd en het camerawerk van Michal Dymek roept herinneringen op aan het werk van Carl Theodor Dreyer.

Ondanks dat de Zweedse regisseur Magnus von Horn zelf beweert dat hij een horrorfilm wilde maken, houd dit zich verre van enig horror-element. Dit is niets minder dan een historisch drama (heb de genreaanduiding ook laten veranderen) Sterker nog ook de "echte gebeurtenis" (de Deense seriemoordenares Dagmar Overbye) waar ze naar eigen zeggen "door zijn geïnspireerd", wordt überhaupt pas geïntroduceerd nadat ongeveer twee-derde van de film voorbij is.

In het tijdperk waar dit zich afspeelt zou men Karoline een "gevallen vrouw" noemen. Haar man vermist tijdens de oorlog, is het zwaar om de eindjes nog aan elkaar te breien, uit dus wordt ze uit haar huis gezet. Er gloort een beetje geluk als de rijke manke fabriekseigenaar een relatie met haar begint. Echter een aristocraat trouwt niet met iemand uit de arbeidsklasse. Wanhopig en zwanger van een man die niet haar echtgenoot staat ze haar baby af aan een vrouw met een snoepwinkel. Door geld gebrek gaat ze uiteindelijk ook voor deze vrouw werken

Dit brengt me ook bij een andere mankement aan de film. Het tijdsbeeld...? Het speelt zich af in Kopenhagen maar dat was neutraal in de grote oorlog en alleen mannen uit Noord-Sleeswijk vochten mee met het Duitse Keizerrijk. Doordat de film veel meer lijkt af te spelen in midden van de Industriële revolutie dacht ik een tijdje dat het om de Eerste of Tweede Duits-Deense Oorlog ging...niet dus...

Ondanks al deze op-en-aanmerkingen was de film niet geheel een mislukking. Dat komt omdat de regisseur je weet mee te nemen naar de zware tijd van het alledaagse. "De wereld is een vreselijke plek," Sterk geholpen door Vic Carmen Sonne als Karoline en Trine Dyrholm als Dagmar. Ook het elektronische geluid onder film was goed te noemen, of het ook pas bij de tijd, is wat anders. Tot slot is er de keuze gemaakt om een digitale film op te nemen in een oude beeldformaat wat totaal onnodig was.! Gewoon een slechte keuze dus! Toch rond ik het cijfer positief naar boven toe af.

Uitstekende film waarin een vrouw moeite heeft de eindjes aan elkaar te knopen, nadat haar man is vermist in de oorlog. De film speelt zich af in het Denemarken van direct na de eerste wereldoorlog. Een rauw historisch drama dat doordrenkt is van een bak ellende en grimmigheid. Het stemmige zwart/wit past hier dan ook goed bij. Een nipte 4.0 sterren.

Een van de meest overdonderende films die ik ooit zag.

Inspireret af vikelige hændelser, en dat behoeft toch niet echt een vertaling. Maar laat ik er toch een geven, het verhaal van de oom van mijn moeder, haar Oom Piet, waar ik voor haar de gangen van heb teruggezocht in het stadsarchief van Amsterdam, omdat zij een laatste poging wilde doen haar nichtje terug te vinden - het nichtje dat was weggevoerd door de ouders van Piet's vrouw, nadat zij door een mislukte abortus was overleden half jaren '30. Het huwelijk had hun zegen nooit gehad, en daarom vonden zij dat ze daartoe gerechtigd waren. Piet is daar nooit bovenop gekomen, raakte nooit meer een andere vrouw aan maar wel de drank, en overleefde uiteindelijk na een verblijf aan de Havenstraat de hongerwinter niet. Haar leven moet net zoiets geweest zijn als van Dagmar, het meisje met de breinaald in deze film - want Piet was niet haar eerste man of enige liefhebber, en of het nichtje van mijn moeder wel van haar bloed was is een detail dat nooit besproken is. Zo ging dat toen, ook in ons land, ook al was Nederland net als Denemarken neutraal in de eerste wereldoorlog.

Het verhaal dat de film vertelt is ongekend sterk en schrijnend als het verhaal uit mijn familie, en onmiskenbaar waarachtig in alle trieste en tragische details. Zoals ik al zei, zo ging dat toen, en zo gaat dat in driekwart van de wereld nog steeds, want het is nog steeds op de een of andere manier vanzelfsprekend om een vrouw zwanger te maken, maar om daar verantwoording voor te nemen of een oplossing voor te vinden is moeilijk, lastig, of iets wat 'iemand anders' maar even op zich nemen moet. Daarmee is dit echt zo'n film die iedereen die op dat onderwerp zonodig een mening heeft zou moeten ondergaan, maar dan op de Clockwork Orange manier, met paperclips onder de oogleden geramd zodat wegkijken voor deze ene keer eens onmogelijk wordt.

De acteurs zijn zo ongeveer perfect - Vic Carmen Sonne als tragische schoonheid voorop, en met al haar onuitgesproken expressie extra tragisch in de nonverbale zin, het ongemak, het leed en het lijden druipt in elk beeld van haar af op een manier die past bij de meesters van de klassieke beeldende kunsten - een Rodin, een Degas misschien. En dat ze mooi is, dat zei ik al, en net zoals Trine Dyrholm met haar bedenkelijke negotie geboren uit noodzaak - als mijn tante, die haar leven ten dienste stelde van haar katten, maar aan de andere kant ook elk jaar een nestje verzoop.

De keuze om in zwart-wit te werken is voor mij logisch, haast noodzakelijk = geen andere manier om de sfeer zo over te brengen, maar ook in de cinematografie klopt het gewoon echt perfect, met passende en in de tijdszetting kloppende locaties. Zo veel iconische beelden in een film, zo veel nuances in het beeld, zo veel details die je pas ziet als je heel, heel goed oplet als je de film voor de derde keer ziet. Nauwelijks relevant voor de datering van wat we zien, want de problematiek waar de film over gaat is eigenlijk precies even relevant als honderd, honderdtien jaar geleden - want wat de wetenschap aan vooruitgang heeft geboekt ondertussen wordt moeiteloos achterhaald door de onbegrijpelijke achterlijkheid van het volk en de nog ergere, door het grootkapitaal geholpen publieke opinie.

Is het horror, waar een deel van de discussie hier over gaat? Ja, volledig, in de volle lengte en breedte. Misschien zonder de gebruikelijke jumpscares - maar doe die scene in het badhuis nog eens, zonder je handen voor het beeld te houden. Ik kan dat niet.

En hetzelfde speelt nu, vandaag, en ook bij ons hier in dit zogenaamd beschaafde land nog steeds. Nog veel te vaak worden vrouwen slachtoffer van hun vruchtbaarheid, en veel te vaak wordt dat gebruikt om ze daarmee tot slaaf te maken. Daarom is dat baas in eigen buik gedoe zo belangrijk, en daarom is iets als de stichting Samen naar de Kliniek ook zo belangrijk. Want het soort misstanden waar deze film over gaat, dat hoort in de middeleeuwen. Ver achter ons.