Das Verschwinden des Josef Mengele (2025)

Vanaf 15 oktober in de bioscoop via Imaginefilm.

Indrukwekkend. Serebrennikov heeft een sterk oog voor kadrering en de mooie cinematografie helpt daar bij mee. De bruiloftscene is 1 take en daar laat hij qua regie ook even mooi zien wat hij kan. August Diehl spat in elke levensfase van het scherm, misschien vliegt hij soms net wat te ver uit de bocht maar hij (mbv Serebrennikov natuurlijk) brengt de interne wereld van Mengele goed naar buiten.

4* voelt me toch net te weinig. Heel solide film van een sterk filmmaker met een erg goeie lead.

De vele tijdsprongen en de niet-chronologische structuur zaaien verwarring in deze karakterstudie waarin Josef Mengele [August Diehl] op late leeftijd door zijn zoon Rolf [Max Bretschneider] wordt gedwongen zijn verleden als kampdokter in Auschwitz onder ogen te komen. De cinematografie is schitterend en Diehls vertolking is indrukwekkend, ook al is hij vooral aan het fulmineren over het feit dat hij als zondebok wordt gebruikt, terwijl veel collega’s vrijuit gaan en zelfs carrière maken in het naoorlogse Duitsland. Dat levert interessante inzichten op, maar niets nieuws over Mengele zelf.

Vrijwel alle geschoten scènes zijn van een extreem hoog niveau. Film geeft diepe inzichten in de menselijke psychologie en een waarheidsgetrouw beeld hoe Mengele de dans wist te ontspringen.

Cinema van de bovenste plank en een geweldige rol van Diehl.

Uitstekende film mooi geschoten in zwart wit daar in tegen zijn de vreselijke experimenten in het kamp in kleur.

Prima rol van August Diehl. Die vond ik ook heel goed spelen als Majoor Hellstrom in Inglourious Basterds. Hij heeft gewoon de ideale uitstraling om dergelijke rollen te spellen

Ik voel me verdeeld over mijn waardering die ik toeken aan deze film. Zo ben ik erg te spreken over het prachtige zwart/wit en de indrukwekkende belichting. Spiegelende oppervlakken komen gedurende de hele film prominent in beeld, spiegels, vensterglas en brillenglazen.

Spiegels staan symbool voor introspectie. Mengele kijkt wel in spiegels (of in glanzende, reflecterende oppervlakken zoals water, ramen of gepolijst metaal), maar hij weigert consequent werkelijk in zijn eigen daden te kijken.

Deze mentale verdedigingslinie is ondoordringbaar. Ongeacht de hoeveelheid licht die geworpen wordt op de mentale duisternis, de brillenglazen van Mengele en zijn kompanen weerkaatsen het licht van de waarheid onverbiddelijk terug. Niets daarvan lijkt tot ze door te dringen.

De reflecties schetsen ook visueel het beeld van een man die ten prooi valt aan isolatie en paranoia. Hij valt langzaamaan fragmentarisch uit elkaar.

Maar er zijn ook zwaarwegende minpunten. Het stoorde me dat de ouder wordende Mengele te nadrukkelijke een op leeftijd gegrimeerde jongere man is. Zijn haar werd wat dunner en grijzer, maar het uiteindelijke resultaat was niet overtuigend.

De scene's in kleur lijken te suggereren dat ze als 'home-movies' zijn gefilmd waaruit zou moeten blijken dat dit de beste jaren van Mengele waren. Ik vond dat ze afbreuk deden aan het beklemmende verhaal dat werd verteld in zwart/wit.

De clichematige afhandeling van Mengele's woede-uitbarstingen deden me teveel denken aan die van de Hitler van het witte doek.

De film schijnt vrij nauwgezet de roman van Olivier Guez te volgen. In zowel de film als de roman wordt Mengele afgeschilderd als de koude, sadistische nazi. Deze typering past uitstekend in de Europese en Amerikaanse oorlogsfilmtraditie, maar wordt het niet eens tijd iets meer nuances aan te brengen bij de verbeelding van 'het kwaad'?