To End All War: Oppenheimer & the Atomic Bomb (2023)

Niet geheel gemaakt en uitgezonden in de aanloop naar de première van Oppenheimer van Christopher Nolan (die ook aan het woord komt), deze terugblik op het leven van J. Robert Oppenheimer, de leider van het team dat verantwoordelijk was voor de creatie van atoombom die sinds 1945 een bepalende rol speelt in de wereldgeschiedenis. Veel mensen met kennis van zaken komen aan het woord en benadrukken keer op keer hoe afschrikwekkend de atoombom was. Archiefopnamen van Oppenheimer bevestigen keer op keer dat hij zich achteraf realiseerde wat de impact zou zijn van deze uitvinding en hoezeer dat hem persoonlijk raakte. Het blijft helaas vrij oppervlakkig, al is de voor de periode waarin Oppenheimers reputatie werd bezoedeld interessant.

Morgen naar de film van Nolan gaan zien. Deze documentaire liep deze week op Canvas en wou ik vooraf toch even meepikken. Ook verrassend en fijn dat Nolan himself ook opduikt in deze documentaire. Doet me vervolgens het beste vermoeden voor de film waarvan ik behoudens de romance een redelijk accuraat beeld verwacht van de ontwikkeling van de atoombom. Al blijft het film natuurlijk.

Met de film verdwijnt het quizweetje wie de atoombom ontwikkelde. Nu weet de halve planeet het. En toch was Oppenheimer me voorts onbekend. Interessante docu waarbij de persoon Oppenheimer steeds op twee gedachten hinkte na de ontwikkeling (en dropping) van de bom(men). De impact was groter dan wat men aanvankelijk dacht. Interessant en intrigerend was ook de constante spanning met de Amerikaanse overheidsdiensten (CIA, FBI) omtrent zijn verleden. Politiek is een vuil strategisch wapen met dubbele agenda's. Als wetenschapper ben je niet meer dat een speeltje, een radertje van het geheel.

Een goede docu over de monsters die verantwoordelijk zijn voor de ontwikkeling van de A-bom, en later ook de H-bom (Edward Teller). Het meest schokkende vind ik dat Oppenheimer samen met Truman de president van de V.S. weigerden om Japan af te schrikken door een A-bom op een dunbevolkt gebied te gooien, maar ervoor kozen om twee dichtbevolkte steden te vernietigen om een zo groot mogelijke afschrikking te veroorzaken. Zoals we intussen weten bracht de A-tom niet het einde van alle oorlogen teweeg, maar stortte hij de wereld in een nieuw tijdperk waarin de grootmachten in staat zijn om de hele wereld te vernietigen.

Deze documentaire maar gekeken als voorbereiding voor de speelfilm Oppenheimer, in de hoop dat ik daar met enige voorkennis wat meer mee kan.

Interessante documentaire, met toch nog wat (voor mij) nieuwe informatie over de bombardementen op Hiroshima en Nagasaki.

Verder vrij compact gehouden (wellicht iets té), maar daarom wel begrijpelijk en de aandacht vasthoudend.

3,5*

Wel even goed om deze docu gezien te hebben vlak voor ik Oppenheimer ga zien. Het was interessant, met enkele mooie animaties en beelden, maar bleef inhoudelijk behoorlijk aan de oppervlakte. Een paar extra (diepere) interviewfragmenten met Oppenheimer had de docu niet misstaan. Ik heb niet het idee dat ik Oppenheimer goed heb leren kennen, maar goed, hij was wel een gereserveerde en complexe man.

Zijn intelligentie, zijn stem en eloquente taalgebruik maken van hem wel een indrukwekkend figuur.

Ben benieuwd wat Nolan van zijn levensverhaal gebakken heeft. We gaan het zien.

3,5*

Oppenheimer - de film van Nolan, deze doc, of de al wat oudere film Fat Man and Little Boy (1989) - alle drie geven een verschillende kijk op dezelfde fascinerende persoon, in een fascinerend tijdsgewricht. En daar blijken dan toch maar erg weinig verschillen uit te komen, ondanks het verstrijken van de tijd en de veranderende maatschappelijke opvattingen.

Voor een traditionele en standaard talking head documentaire is dit geval best ok - het geeft een helder en vrij neutraal overzicht van de geschiedenis, met weinig meerwaarde ten opzichte van de wikipedia anders dan de bewegende beelden. Toch, juist die bewegende beelden geven meer diepte en inhoud aan het onderwerp, meer hechting in de geschiedenis.

Daarom is dit best een aardige documentaire om te zien, voor of nadat je Nolan's meer esoterische film gezien hebt. Niet dat je er ergens iets nieuws van opsteekt, maar het geeft je brein wat meer de tijd om te begrijpen wat je precies gezien hebt. Je kan natuurlijk ook de film Oppenheimer (2023) zelf nòg een paar keer gaan zien. Ook geen straf.