Sweet Dreams (2023)

Nieuwe tv aangeschaft, dus het zag er opeens veel scherper uit dan op mijn oude. Ook omdat het een nieuwe film is natuurlijk. Door die scherpte lijkt het wel minder 'filmachtig', gek genoeg, en af en toe ook lastig om me in het Indonesië van rond 1900 te wanen. Of ik moet gewoon nog aan het beeld wennen.

Een prima film, al had het wel wat gewaagder gemogen: meer bloot, meer seks, meer geweld, meer vileine opmerkingen... De massage scène vond ik overigens wel mooi en sensueel.

Renée Soutendijk is een genot om naar te kijken. In het acteerspel en de dialogen kwamen ook wel dingen voorbij waarbij ik dan dacht "o, dat vind ik meer iets van deze tijd."

Stilistisch ziet het er fraai uit allemaal, maar mij is het allemaal net iets te strak en te gekunsteld. Liever de wat echter aanvoelende broeierige beelden van een Max Havelaar of De Stille Kracht.

Nadagen rond 1900? Daar klopt helemaal geen hout van. Nederland zat er tot de Jappen binnenvielen en even daarna met alle gevolgen van dien. Dus nee geen 1900!

Wat een drama. 100 minuten zelfkastijding. Ik kan me nauwelijks herinneren wanneer ik eerder zoveel afstand voelde tot personages dan bij deze film. Het waren voor mij levenloze etalagepoppen geplaatst temidden van een tergende traagheid. Ik had er door de hoge score hier op MM te veel van verwacht.

Half punt voor de moeite. Weer een producent die niet weet wat inclusiviteit is. Zo'n 2.5 miljoen mensen horen slecht of helemaal niet. Dus we vertalen alleen maar het Indonesisch. Echt schandalig!

Wel 1900! Daarmee opent de film notabene mee “Oost-Indië 1900”.

Interessante en enigszins mysterieuze film die zich afspeelt in het Nederlands Indië van rond de vorige eeuwwisseling. Op microniveau laat Sweet dreams zien dat het broeit in het land. Ruim een halve eeuw later pas zou het daadwerkelijk tot een uitbarsting komen. Renee Soutendijk speelt weliswaar geen grote rol, maar naar mijn mening wel de rol van haar leven als vileine onderkoelde Mater Familias. Een van de betere Nederlandse films van de laatste jaren. .

Zowel hooggespannen verwachtingen als juist niet - ‘zoveel gouden kalveren, dat kan niks zijn’, tenslotte de vorige film die er zoveel scoorde, dat geval van Koolhoven, wat mij betreft met afstand de slechtste film van de eeuw.

Maar het valt mee. Ondanks de hoofdstuktiteltjes (echt serieus hou daar nou toch eens mee op, je zet jezelf meteen op achterstand). En ook ondanks het 4:3 beeldformaat. Ook dat gaat als een zombiebesmetting door filmland, en waarvoor? Mooier wordt het er echt niet van in ieder geval. Wel pretentieuzer. Twee gratis strafpunten die je maar weer moet zien terug te verdienen.

De film zelf dan maar. Het begin is wel erg leuk, een beetje alsof Van Warmerdam een remake van Rubber (1936) gedaan zou hebben. De ene absurde situatie na de andere, en elke keer bijzonder fraaie beelden en geluiden erbij - met een erg fraai uitgevoerde integratie van het beeld en wat je hoort. De teksten die de acteurs uit te spreken krijgen zijn wel grotendeels verhalend, maar er komen ook Cruyffiaanse wijsheden uit de lucht vallen.

Sowieso duidelijk dat Sendijarevic goed bekend is met het werk van Szekely-Lulofs - toch verplicht leesvoer voor iedereen die woorden als ‘revisionisme’ in de mond zou willen nemen. Van mij had het nog wel wat botter gemogen, met wat meer poenale sanctie en koelieordonnantie er in. Zo fijn was het niet in de kolonie. Begrijpelijk en terecht dat de Indonesiers besloten dat ze beter af waren zonder ons.

Wat ik al zei, het begin is erg sterk met overheersend mooie beelden en heerlijk absurde situaties. Sowieso een van de mooiste rollen ooit van Soutendijk - toch nooit echt bekend als een goede actrice, en dan komt ze op haar oude dag hier nog eens mee. En net zo eigenlijk met Dagelet en Faber - en die laatste is dan ook nog eens zo onherkenbaar dat je hem alleen aan zijn stem herkent. Jammer dat daar dan weer zo’n Myjer tegenover staat - hij speelt al een bijzonder onsympathiek persoon, en echt goed kan ik het toch niet echt vinden.

Vanaf de helft zo’n beetje valt het narratief in elkaar - of wellicht moet ik zeggen, vanaf de helft ben ik de draad kwijt, snap ik niet meer wat de bedoeling is. Ook de beelden zijn dan minder fraai, minder goed gelukt - met de uitsmijter aan het einde met die hand als een teleurstellend dieptepunt. Jammer, kennelijk was het gewoon op.

Ook jammer wel dat de (kuch) ‘inlandse’ rollen zo weinig diepte krijgen - en ook nogal navrant dat ze hier in het lijstje acteurs ook maar weer helemaal achteraan staan. Het zou wel eens interessant zijn om zo’n verhaal als dit vanuit het Indonesische standpunt te vertellen. Maar dat is overduidelijk niet de bedoeling van Sendijarevic geweest, zij kiest er voor om de planters te beschouwen, net zoals die in Rubber de hoofdrol speelden. Wellicht terecht, maar ondanks alle fraaie beelden en Warmerdam-trucjes niet echt nieuw.

Nederlandse meuk. Ik kijk eigenlijk nooit films van eigen bodem en nu weet ik weer waarom. Matig acteerwerk en het is allemaal veel te knullig. En dan ook nog dat ouderwetse vierkante beeld dat totaal niets toevoegt, het is eerder irritant. Het verhaal heeft af en toe nog wel iets grappigs maar verder vond ik het allemaal onder de maat. Voorlopig geen Nederlandse films meer voor mij.

Best een opmerkelijke aanpak van Sendijarevic om het Indonesische koloniale verleden van Nederland in beeld te brengen. Zowel visueel met de statische afstandelijke camerastandpunten en het felle kleurgebruik van diverse wanden.

Ook qua stijl wat apert met die satirische ondertoon. Toch wel wat wennen, want erg dynamisch is het allemaal niet. Ik zag hier al Roy Anderson passeren, wel ja, daar heeft het wat van weg.

Je kan je ook afvragen waar de macht in het verhaal ligt. Bij de grootgrondbezitters of toch eerder bij de bevolking die met hun opstand het tij trachten te keren? Het mocht allemaal wat scherper voor mij. De stijl lag me minder en ik zou de film ook niet overdadig bestrooien met Kalveren, maar interessant vond ik het wel.

Als er een prijs bestaat voor meest zure opmerking van afgelopen jaar mag deze zeker een nominatie. Je noemt het knullig, maar leg dit acteerwerk en dialogen eens naast die van een film als Flodder je moet toch toegeven dat hier een kwaliteits verschil inzit.

Deze film is bijzonder goed gemaakt en nogal moeilijk om als Nederlanders te bekijken. Omdat het zo fout is, zo racistisch en Zo kortzichtig. En we weten het is nog geen 100 jaar geleden en deze denkbeelden zijn springlevend.

Je mag hier ongemak door voelen maar ga geen onzin praten dat het slecht geacteerd of knullig is. Soutendijk is geweldig en mooie bijrollen zoals Peter Faber maken dit een prima acteursfilm. Het tempo is traag ja. Maar dit is een film die onze koloniaal verleden op een manier laat zien die ik verfrissend vind.

Het ziet er allemaal fantastisch uit, de velden, het monumentale pand. De muziek is zeer treffend en slaat de juiste toon aan. Er zijn misschien andere films waar de sfeer zwaarder en broeierige is, maar ik vind hier de balans mooi. Naast dat zware (de onderdrukking het racisme) ook wat lichter.

De Indonesiërs laten hiermee zien dat ze ondanks alles grapjes maken, vriendschappen hebben en strijd. Wat mij betreft maakt dit de film juist sterker.

En dus andermaal weer een prachtige Nederlandse film, zoals ik gewend ben van de NL film. Wij kunnen volwassen films maken over gevoelige onderwerpen met een lach en een traan.

4 sterren

Het gouden kalf voor Renee Soutendijk lijkt me terecht, zij speelt indrukwekkend de kille maar o zo kwetsbare weduwe Agathe. Persoonlijk had ik moeite met het beeldformaat 4:3; ik heb niet voor niets een widescreen aan de muur hangen.

De film begint alleszins redelijk met de nodige satire en mooie aankleding maar naarmate het vordert wordt het steeds waziger wat regisseur Ena Sendijarevic nu precies duidelijk wil maken.

Enkele leuke scenes kwamen van de hoogzwangere Josefien (Lisa Zweerman) die duidelijk last had van haar hormonen en van de insecten.

3☆ is toch de max wat ik hier voor kan geven.