80 Jaar, Reeds – Op de T bij Wim Schippers (2022)

Vooropgesteld, de VPRO heeft Ronald Snijders gevraagd dit eerbetoon te maken. Dat hadden ze aan iemand anders moeten vragen. Ik heb namelijk een grote aversie tegen deze persoon. Hij is zo niet leuk, zo tenenkrommend niet grappig. Hoe hij bijvoorbeeld de woordgrapjes verwerkt in dit eerbetoon is bijzonder zwak en slecht getimed. Hij heeft deze 'ode' gemaakt alsof het een werkstuk is van groep 8 van de lagere school, waarbij hij waarschijnlijk te vaak Ivo Niehe heeft gekeken.

Ondanks Snijders is het wel een aardige terugblik met genoeg memorabele fragmenten. Vooral leuk om een jonge Schippers aan het werk te zien. Het werk van Schippers is bijzonder consistent en bevat gedurende zijn loopbaan steeds dezelfde mate van absurdisme en zinloosheid. Bij Barend Servet zijn ook wel grote sterren langs geweest in de studio, zoals Donna Summer. Jammer dat dat niet in dit eerbetoon zat. Moedig van de VPRO dat ze de makers van Hoepla een tweede kans gunden. De VPRO was toen nog echt een anarchistisch bolwerk.

We Zijn Weer Thuis heb ik vroeger wel gezien, dat vond ik een leuke serie. Ik kon me er vaag wat van herinneren. Er zijn helaas alleen wat korte fragmenten te zien. Zoals alles in dit eerbetoon maar heel kort wordt aangestipt.

Wim T. is na al die jaren nog steeds dezelfde kwajongen. Het is niet iemand die zich kwetsbaar zal opstellen en al te veel over zijn beweegredenen zal vertellen. Maar zijn antwoorden zijn altijd zeer geestig en bijdehand.

De laatste vraag leek ingestudeerd en de reactie van Schippers ook.

Wim T. Schippers is een fenomeen en ik ben al m'n hele leven fan. Hij kan denk ik een dadaïst (fluxus) worden genoemd en ik ken niemand die zo alles kan ontregelen en dat ook nog op een aldoor intelligente en tegelijk vermakelijke wijze doet, resulterend in geniale onzin, vrolijke chaos en opzienbarende kunst/amusement. Hij shockeerde wel eens maar het ging hem niet om de provocatie als zodanig, maar om het doortrekken van logica en het maken wat hij wilde maken. De filosofie van z’n kunst lijkt de ontkenning van elke betekenis van z'n kunst (dus niet ‘wat stelt het voor?’ maar ‘het is me wat!’) en het geven van een monument aan het saaie en het banale, nu alles even belangrijk is (‘leegte is ook een vorm’).

Ik ben het eens met kappeuter dat Ronald Snijders een foute keuze was: die man is inderdaad zo niet grappig en zo slecht dat hij deze documentaire min of meer verpest. Wim T. Schippers zou dat zelf misschien grappig gevonden hebben, omdat struikelen en dingen mis laten gaan zijn handelsmerk is geworden, maar alleen als Wim T. Schippers het zou hebben gescript zou het leuk en boeiend zijn geworden en dat is duidelijk niet het geval.

Een conventioneel portret van de eigenzinnige kunstenaar Wim T. Schippers is eerlijk gezegd net zo ondenkbaar als een conventioneel interview met deze baanbrekende alleskunner die ondanks als zijn grensverleggende werk bij mensen van onder 50 vooral bekend is als de stem van Ernie uit Sesamstraat. Ronald Snijders is een groot bewonderaar die de televisiearchieven is ingedoken om flarden van interviews te tonen, evenals vluchtige momenten uit legendarische programma’s als Hoepla en De Fred Haché Show, maar ook van de niet met een bijvoeglijk naamwoord te duiden tentoonstelling ‘Spiegel der Kunsten’ en spraakmakende theatershows als ‘Stemmen’ en het wereldberoemde ‘Going to the Dogs’. Van een rode draad is (gelukkig) geen sprake en Snijders gebruikt een cameravoering die Schippers en zijn creatieve partners in de vroege jaren ’70 gebruikten. De spanning stijgt wanneer Snijders daadwerkelijk oog in oog komt te staan met zijn idool en het wil wat zeggen dat Schippers het vraaggesprek niet volledig ontregelt. Het respect is duidelijk wederzijds en dat geldt ook voor dit portret, waarmee Snijders slaagt in een voor velen onmogelijk geachte missie.

Ik vond de vorm wel aardig gekozen en bij vlagen werkt het ook best goed. Een beetje kort is het wel, maar dat past prima.

Mooi om te zien dat Schippers als 20-jarige al helemaal hetzelfde is in zijn doen en laten als later in zijn carrière.