Dara iz Jasenovca (2021)

Klinkt erg interessant. Laat maar komen.

Enige historische achtergrond bij deze film is wel op z'n plaats. Na WO 2 wist Tito de spanningen tussen de diverse nationaliteiten in het toenmalige Joegoslavië met harde hand te onderdrukken en daarmee werd de volkerenmoord die de Kroatische nationalisten tijdens WO2 op Servische burgers hebben gepleegd compleet verzwegen.

Veel nationalistische bewegingen (zoals in de Oekraïne) zagen in het oprukkende fascisme van Adolf een kans voor een eigen, etnisch zuivere staat. Hitlers moordenaars bleken peasnuts vergeleken met de ultra nationalistische Kroatische Ustaše. Aangespoord door hun leider Ante Pavelić en bijgestaan door de katholieke kerk gingen ze zo tekeer dat zelfs de Duitsers er schande van spraken. Honderdduizenden Servische burgers werden vermoord in hun huizen, op het land of in de kampen waarvan Jasenovac het beruchtste was. Nu pas begint deze duistere periode uit WO2 in de openbaarheid te komen dmv documentaires en films. Ik kan me echter niet voorstellen dat de film de geschiedenis laat zien zoals hij werkelijk was want dan zou hij onverdraaglijk zijn.

Op IMDb moesten ze de reviews bij de film tijdelijk stopzetten omdat Kroatische en Servische bezoekers elkaar met nullen en tienen probeerden af te troeven en in een Variety-review wordt de film verweten met plat effect bejag oude wonden open te halen. 'Undisguised propaganda that cynically uses the Holocaust to push through the nationalist agenda' De schrijver van de review werd vervolgens systematisch bedreigd en uitgemaakt voor holocaust ontkenner. Al met al mag je met enige huivering concluderen dat volkerenmoord, hoe hemeltergend ook, niet iets is wat de mensheid achter zich heeft gelaten. Ondertussen heeft de film zich terug getrokken voor een Oscarnominatie voor de beste buitenlandse film 'The Serbian candidate, who caused numerous controversies , did not find himself in the narrow competition for the prestigious film award.'

Het kan zijn dat het tonen van wat zich werkelijk heeft afgespeeld de gemoederen hoog doet oplopen. Het hypocriete Hollywood verheerlijkt immers geweld maar raakt doorgaans snel overstuur waar het niet-sexy geweld betreft. Het kan ook zijn dat de regisseur zijn hand daadwerkelijk heeft verspeeld aan nationalistische sentimenten. Het zien van de film zal het uitwijzen.

Zojuist heb ik de film bekeken en ik kan rustig stellen dat de reviewschrijver van de Variety-review ('Undisguised propaganda that cynically uses the Holocaust to push through the nationalist agenda') waarschijnlijk zelf schaamteloze (want via Variety) propagada bedrijft: Dara iz Jasenovca is net zomin propaganda voor Serviërs als Schindler's list propaganda is voor joden.

Wat onvergeeflijk is, is om met een film een genocide op te rakelen op een manier die niet overtuigt. De regisseur doet zijn best maar weet de sfeer en de mensonterende ellende nauwelijks voelbaar te maken. Zoals je ook vaak in Hollywood producties ziet, zijn alle kleren, handen en haren van de gevangenen frisgewassen en ook het concentratiekamp zelf ziet eruit alsof het splinternieuw is. Er lopen een aantal kampbeulen in de film rond (m/v) die meer karikaturen zijn dan dat ze realistisch (menselijk) overkomen. Het zinloze moorden ziet er daardoor een beetje houterig uit of zelfs grotesk.

Het probleem bij films over de holocaust is dat de waarheid niet direct kan worden getoond zonder de film ondraaglijk te maken. Er wordt dan steevast voor een gestileerde aanpak gekozen die per definitie afdoet aan het echte trauma. Er zijn maar weinig regisseurs (Elem Klimov. Wojciech Smarzowski) die zich hier niet aan branden en hun films zijn dan ook onverteerbaar. Bij films over de holocaust is het kiezen tussen 2 kwaden: of je traumatiseert de kijker of je traumatiseert de waarheid. Of het Dara iz Jasenovca gelukt is om een vergeten genocide onder de aandacht van een groot internationaal publiek te brengen valt te betwijfelen.

Dank voor de tip. Wolyn staat voor vanavond op het programma. Deze sla ik voor nu nog even over. Come and See had ik al wel gezien.

Edit: het wordt miasto 44. Kan wolyn nergens vinden. Dus die komt dinsdag op bluray. Miasto via Google. Thnx. Als ik jou begrijp is die nog beter. Heb ff je stemmen doorlopen.

Voor een goed begrip, dit is geen film over de Holocaust. Dit is een film over oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid van de Kroaten tegen de Serviërs ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Een dialoog daarover tussen Kroaten en Serviërs is onmogelijk gezien het diepgewortelde nationalisme. Zie daarvoor ook de reacties op IMDb en Wikipedia. Ook de Serviërs hebben zich aan deze misdrijven schuldig gemaakt. Deze 'afrekening' is voortgezet tijdens de Joegoslavische burgeroorlog in de jaren negentig. Een film als deze moet dus gezien worden in het kader van deze strijd, die nog generaties zal duren en waardoor ieder vreedzaam vergelijk op de Balkan tot op vandaag onmogelijk is.

Ja, u hebt zeker een punt wat de kwaliteit van de scenario en alles betreft, het kan veel beter.

Maar het probleem blijft dat dit onderwerp onder tapijt geschoven wordt en schandalig veel te veel vermeden wordt. Zelfs de >DVD is nergens te vinden!!!

Wat nog echt meer belachelijk is dat de mensen de jaren 90 durven te vergelijken met deze horror. Alleen in Kozara gebied zijn er meer dan 12000 kinderen onder de 14 jaar vermoord door de Kroatische en moslim Ustasha's. Dan praten we echt over een genocide. Googel een keer plaatsen als Kozara, Glina crkva, Prebilovci, Jadovno, Stari Brod, Garavice, Susnjar, Pag (Metajna), en nog honderden anderen..... In Godsnaam, waar zijn de Servische concentratiekampen voor Kroatische kinderen, waar zijn de gruwelen? Alles maximaal opgepompt om dan 800 000 Serviërs gewetenloos uit Kroatië ( Tito grenzen) te kunnen verjagen. De cijfers en de gruwelen zijn echt niet te vergelijken, stop daarmee aub, dat doet vreselijk pijn voor de nabestaanden.

Hopelijk wordt hierover ooit een veel betere film over gemaakt.

Doei. ,

In april 1941 maakten de Duitsers en de Italianen gebruik van de onvrede van Kroaten in Joegoslavië om Kroatië, Bosnië en Herzegovina en delen van Dalmatië over te dragen aan separatist Ante Pavelić. Een van de gevolgen was dat concentratiekamp Jasenovac gerund werd door Kroaten. Die maakten van de gelegenheid gebruik om naast Joden, Roma en Sinti ook de etnische Serven uit de weg te ruimen. Deze film volgt de Servische familie Ilic vanaf het moment dat ze zich te voet naar Jasenovac moeten begeven. Daar worden mannen gescheiden van hun vrouwen en kinderen. De tienjarige Dara [Biljana Cekic] krijgt steeds meer verantwoordelijkheden naarmate de moederfiguren om haar heen worden vermoord of “overgebracht” en toont hoe ze zich staande probeert houden, vooral om haar broertje Bude te beschermen. Regie en acteerwerk zijn uitstekend, ook al is het scenario vaak een mengelmoes van Schindler’s List en The Pianist. Het grootste manco is het overdadige gebruik van aanzwellende strijkers op de meest dramatische momenten. Dat is overbodig en een tikje banaal.

Als propaganda of het uitvoeren van een politieke agenda je doel is moet je deze film zo opvatten. De insteek van regisseur Antonijević is een totaal andere.

Ik begrijp je commentaar niet. Zou je dat kunnen uitleggen?

Deze film gaat over de balkanholocaust. De massamoord op Serviërs, Joden en Roma tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ik vind het niet kies om elke keer de burgeroorlog er met de haren bij te slepen. Ik weet dat je toen in Dubrovnik was en misschien lees ik je bericht verkeerd. Het Servisch en Kroatisch nationalisme is niet meer weg te poetsen maar je opmerking dat deze film in dat kader gezien 'moet' worden gaat mij te ver. Dan bagatelliseer je de gebeurtenissen tijdens de Tweede Wereldoorlog en bedrijf je propaganda zoals de reviewer van Variety dat doet.

Ik begrijp nu beter wat je bedoelt. Maar waarom denk je dat deze film nu ineens uit de lucht komt vallen? Zou dat nu juist geen propaganda kunnen zijn? De Serviërs voelen zich verongelijkt en denken dat de hele wereld tegen hen is. Maar in werkelijkheid zitten ze opgesloten in hun eigen nationalisme. Ze wijzen graag schuldigen aan. Ik houd staande dat er een logisch verband is tussen wat 'toen' gebeurd is en hoe dat nu ervaren wordt. Dat heeft niets met propaganda te maken. Hoe denk je dat de Kroaten over de Serviërs denken na de zinloze verwoesting van Dubrovnik en de brug van Mostar?

Hoe wist je trouwens dat ik destijds in Dubrovnik was? Grappig.

Dat laatste had ik gelezen bij Bezetting in 26 Beelden.

Ik heb jarenlang met een Servische collega gewerkt en snap wat je zegt over de gijzeling in nationalisme en de wrok die ze ervaren, die ik ook wel begrijp trouwens. Ik ontken niet dat er een verband is tussen het verleden en heden. Propaganda is voor mij ook geen vies woord. Ik weet niet of je de film gezien hebt maar ik haal er in geen geval propaganda uit. Misschien dat het wel zo wordt ervaren dat kan. Het is volgens mij niet de opzet van de regisseur. In andere films van Antonijević gaat het om broederschap waarbij de Kroatische of Hongaarse tegenstander er niet toe doet (Zaspanka za Vojnike) of de gekte van een burgeroorlog (Savior) waar de gruweldaden van alle partijen aan bod komen.

MisterPink

Ik denk dat we het eigenlijk wel eens zijn.

Ik ga nu eerst deze film bekijken. Dat zal wel niet meevallen.

Ik zet geen hamer op je hoofd he

Het geweld is veelvuldig tot aan het banale aan toe maar nooit echt expliciet. Dat de film in het geheel niet propagandisch is klopt niet helemaal. Een beetje Servisch nationalisme zit er wel in. De twee hardvochtige Servische kapo's strijken als het erop aankomt beide over hun hart en meer. En het ustaša jongetje die uit spanning of angst in zijn broek plast is misschien wat pesterig. Maar ik moet niet teveel verklappen. Uiteindelijk gaat de film over het meisje Dara en het menselijk drama dat zij ondergaat en dat bepaald hoofdzakelijk mijn hoge beoordeling.

Ja, MisterPink, deze film vreet je op. Je wordt er of heel boos, of verdrietig van. Of gelaten. Eigenlijk kijk je hem alleen af omdat je wilt weten hoe het met het meisje Dara en haar kleine broertje afloopt. Naar het geweld en de wreedheden van de Ustasha's valt nauwelijks te kijken. Maar het is een film natuurlijk, geen documentaire. Een goed gemaakte film, over een belangrijk aspect van de geschiedenis. Of de film een propagandistisch doel heeft laat ik in het midden. Hij zal niet bijdragen aan de verzoening van Serviërs en Kroaten. De Serviërs zullen nog lang moeten wachten tot ze toegelaten worden tot de EU. Hoewel, Europa ziet me lede ogen de groeiende invloed van China in Servië. De Kroaten zijn nu het braafste jongetje van de klas. Ze hebben zelfs de euro ingevoerd. Maar vergeet niet, die Ustasha's worden door een deel van de bevolking nog altijd als helden vereerd.

Vreselijke geschiedenis over Jasenovac een Kroatisch concentratiekamp en de verschrikkingen van de Ustaše in de Tweede Wereldoorlog, maar dat maakt dit niet tot goede film. De film is domweg gewoon zwaar melodramatisch, tot aan het irritante toe! Vanaf het begin is er dramatische muziek. Het script kom maar niet verder dan dat de Kroaten, de Serviërs en Joden op onaanvaardbare manier behandelen. Dit tonen ze over en over opnieuw door massamoord en martelingen. EN steeds is daar weer die melodramatische muziek. Helaas is er weinig dieptegang in het verhaal, waardoor de film zijn impact compleet verliest en eerder als een anti-iets-gimmick voelt. Aan het einde weet je nog steeds niet veel over het hoofdpersonage Dara.Tja een jong meisje, en de acteur die haar speelt is best goed, maar volgen we haar in plaats van iemand anders in het kamp, echt alleen omdat ze jong en alleen (dus zielig) was. In de film overheerst geweld (en dat zeg ik als horrorfan...) en melodramatisch muziek maar historische context is schaars en dan duren 130 minuten lang. Ja het is goed dat we te weten krijgen over de genocide op Serviërs tijdens de Tweede Wereldoorlog. Alleen waren blijkbaar deze makers niet de aangewezen personen om een genuanceerdere beeld te geven. Eentje die de slachtoffers echt eer bewijst. Omwille van goed camerawerk ben ik met mijn cijfer van waardering gul!