Ham on Rye (2019)

Ja, dit is een goeie.

Ik zie mezelf weer stuntelig schuifelen met één of andere bloeiende bakvis in het tot disco omgetoverde parochiehuis, in een dorpje net buiten Amsterdam... maar dat was in de jaren zeventig; ik kan me eigenlijk niet voorstellen dat tegenwoordige vijftienjarigen zich zoiets in hun hoofd zouden halen.

Maar het is juist dat iets uit proportie opgeblazen realisme, die deze verbeelding van tienerangsten op, en op weg naar, een eindfeest, op de drempel van een volwassen leven, zo sterk maakt. Zo hilarisch, zo ontroerend, zo schrijnend. En onbetaalbaar, die totale paniek en ontreddering in de blikken van die kinderen, later overgaand in volle euforie.

Het is alsof we met de blik van een buitenaards wezen kijken naar deze merkwaardige gedragingen en rituelen, een blik die des te doeltreffender lijkt te zijn in de verbeelding ervan.

De sfeeromslag, na het feest, van sprookjesachtig naar beklemmend realisme, is bijzonder omdat die sfeer daarna niet meer verandert, behalve dan dat de eerst nog aanwezige spanning gaandeweg verdwijnt en de film in feite uitgaat als een nachtkaars.

Maar dat is wat hoort bij het gekozen perspectief van de 'achterblijvers', en in die zin volkomen functioneel. Waarbij ik overigens betwijfel of het perspectief van de 'geslaagden' veel interessanter zou zijn...

Mubi zegt dat de film begint als Linklater en eindigt als Lynch. Is te makkelijk. Als er dan toch vergelijkingen getrokken worden zou ik gaan voor films die opgroeien aan mysterie en lot koppelen ofzo. De films van Lucile Hadzihalilovic of iets als Leones (2012) zijn hoewel er flinke verschillen zijn nooit heel ver. Genoemde film kwamen iets fermer aan bij me. Maar ik vond dit toch ook wel erg bijzonder en juist wel iets dat ik in Locarno verwacht eigenlijk. De pijn van opgroeien, de consequenties van wat je doet, het nikserige van suburbia. Het wachten op het grootse leven dat niet komt. Een soundtrack met zonnige indiepop die ook al wegschuift. Boeiende film.