De Grafbewaker (1965)

Ben fan van Kümel, maar dit televisiedrama voor de BRT kon me niet bekoren. Erg stijf gespeeld en de houterige dialogen in de standaardtaal weten niet te overtuigen. Visueel ook behoorlijk statisch met uitzondering van een paar aardige vondsten.

2*

Kümel doet Kafka

Van Franz Kafka ben ik eerlijk gezegd niet meteen zo'n grote fan, maar met de wijziging in toevoegcriteria was ik wel erg blij dat De Grafbewaker eindelijk op de site kon. Een kortfilm van een dik halfuur in regie van Harry Kümel en in de hoofdrollen de immer geweldige Julien Schoenaerts.. Dat zou wel eens erg interessant kunnen worden. Aether (een andere kortfilm van Kümel die als extra op de DVD staat) vond ik maar zozo dus benieuwd wat dit ging geven.

Deze Kafka verfilming deed me qua stijl eigenlijk wat denken aan hetgeen Roland Verhavert een aantal jaar later zou doen met zijn verfilming van Dostojevski in De Zachtmoedige (1970) (net als De Grafbewaker is De Zachtmoedige te vinden op een uitgave van de DVDs van het Koninklijk Filmarchief) en dat is vooral door de klinische en statische aanpak. Kümel lijkt soms zijn camera gewoon neergepoot te hebben om te registreren en ook niet meer dan dat - er zijn betere manieren om een gesprek tussen 2 mannen in beeld te brengen dan iemand een monoloog te laten voeren met ik zei dan dit en hij zei dan dat en ik zei dan dit etc - maar het werkt wel. Zo'n scène waar de grafbewaker voor de koning wordt gebracht door de twee soldaten (zag ik daar trouwens Jan Decleir in een woordeloze bijrol of was het dan toch eerder zijn broer Dirk? Die laatste zou misschien logischer zijn aangezien die samen met François Beuckelaers assistent van Kümel was bij de opnames) is erg mooi in al zijn eenvoud.

De Grafbewaker moet het doen met erg plechtig Nederlands qua dialogen (iets waar Kümel naar het schijnt wel grote fan van is aangezien, volgens Robbe De Hert, het feit dat De Hert zijn De Witte in dialect in plaats van plechtig Nederlands maakte de reden was waarom de twee regisseurs niet meer tegen elkaar spreken) en Schoenaerts geraakt sowieso wel met alles weg. Verder wel absoluut geen idee wie welke rol vertolkt - werkelijk nergens, ook op de aftiteling, is een rolverdeling terug te vinden - maar qua cast sowieso weinig op aan te merken. Intrigerend plot ook wel waar volgens mij echt nog wel een langspeelfilm in zit. Het relaas van de grafbewaker en hoe hij op de grond buiten adem ligt en hij iets koud en harig langs zijn baard voelt gaan.. Het heeft wel iets en zeker de komst van de schoonbroer geeft nog een extra dimensie aan het verhaal.

Tof! Ik ben wel fan van dit soort plechtige cinema, zolang het niet te lang duurt, en er is weinig slecht op te merken aan De Grafbewaker. Gemaakt in een periode dat Kümel nog zijn eerste stappen was aan het zetten in de wereld van de cinema en toch zie je hier al wel wat sporen van de regisseur die hij later gaat worden. Moet dringend maar eens op zoek naar meer van zijn werk, want ik heb enkel Malpertuis en Het Verloren Paradijs liggen.

3.5*