Il Demone di Laplace (2017)

Erg charmant filmpje met een vernuftige (en redelijk goed uitgespeelde) gimmick, waarbij een wiskundige formule wordt omgezet in een sadistisch experiment, dat existentiële vragen over lotsbestemming en vrije wil oproept en waarbij een groepje wetenschappers moet puzzelen om te overleven.

Mysterieus en spannend (op een lichtvoetige manier) en in de uitvoering duidelijk een hommage aan klassieke films uit vervlogen tijden: het grofkorrelige zwart-wit, de constant omineuze soundtrack, de belichting/schaduwspel en zelfs het ietwat theatrale acteerwerk lijken allemaal te knipogen naar the silent era of de benauwende sfeer uit noir.

Nimmer eng, dus pas je horrorverwachtingen aan. Wellicht weet de film tussen premisse en ontknoping wat weinig in beweging te blijven en voelt het soms als afwachten tot de conclusie; er zitten hier en daar wel wat leuke vondsten in verwerkt zoals de videoband en later het schilderij. Zeker voor een passieproject van een select gezelschap (check die aftiteling, waarbij een handvol namen zo’n beetje alle productietaken op zich genomen heeft) is deze zeer goed te behappen. Een film die creatief omspringt met een ogenschijnlijk laag budget en overtuigend moderne ideeën in een oud jasje weet te steken. Zeer vermakelijk.
3,5*

Ik vond dit ook wel erg tof, hoor. Het was even wennen aan de stijl; zowel het stemmige zwart-wit, en de licht ouderwetse stijl met zeker in het begin wat onwennig acteren. De film is ook sowieso een knipoog naar een oudere generatie films, qua look. Maar het is wel een schoolvoorbeeld wat voor tofs je kan maken met een klein budgetje.

Laplace's demon is oorspronkelijk een gedachtenexperiment - als er een duiveltje is dat van elk deeltje weet waar ie is en hoe snel ie gaat, kan die dan de toekomst voorspellen? Of in het fysische gedachtenexperiment, kan ie selectief snelle moleculen doorlaten en langzame tegenhouden zodat de temperatuur aan één kant hoger wordt en aan de andere lager? Nou ja,, toendertijd is al uitgedacht dat dat niet kan, en iedereen die wel eens iets niet-triviaals heeft proberen uit te rekenen zal beamen dat de toekomst doorrekenen op dat niveau geen doen is, maar in deze film proberen ze het toch, met succes. Daar is het ook science-fiction voor. Maar het is fraai uitgevoerd en uitgewerkt: een groep wetenschappers die dit onder de knie probeert te krijgen wordt uitgenodigd door de mysterieuze professor Cornelius in een afgelegen kasteel, en die blijkt er verdomd goed in. Wat volgt is een soort van arthouse-scifi-versie van And Then There Were None waarbij langzamerhand iedereen door krijgt wat er aan de hand is, en dat onderdeel van het experiment is dat ze allemaal om zeep gebracht gaan worden.

De film werkt ondanks bepaalde beperkingen op vrijwel elk vlak. Ja, de effecten zijn soms wel wat knullig, met die bewegende doodskist en het acteerwerk is niet meer dan redelijk, maar daarbuiten is het vooral raak. Visueel fraai uitgevoerd, en ik vond het door het onderliggende gegeven (als je even aanneemt dat het dus wél kan) zowel intrigerend als spannend - wat betekent die dreiging van een alwetende buitenstaander nu eigenlijk? Ook grappig om tegen het einde te zien wie er bij de film betrokken is, de cast is niet alleen daar voor het acteerwerk maar heeft ook zo ongeveer de hele productie op zich genomen. Petje af voor wat onze Italiaanse vrienden in elkaar geklust hebben.