Lerd (2017)

Misschien kwam het omdat ik na een half uurtje even indutte dat ik de draad kwijtraakte, maar eerlijk gezegd begreep ik er toen ook al weinig van. Reza is in ieder geval een relatieve nieuwkomer in zijn omgeving en probeert zijn hoofd boven water te houden met zijn viskwekerij. Hij komt in financiële problemen wanneer hij een lening niet lijkt te kunnen terug betalen, maar er is een regeling voorgesteld waarmee hij een aantal notabelen afkoopt en zijn boerderij kan behouden. Maar net wanneer de deal rond lijkt te zijn, besluit hij toch zijn lening op 'integere' manier af te betalen. Iets wat zijn buurman, die zijn zinnen heeft gezet op de grond, hem niet in dank afneemt. Of zoiets...

Het grootste probleem van deze film is dat vrijwel de cruciale gebeurtenissen helemaal niet te zien zijn. Er gebeurt van alles, maar we krijgen het niet te zien. In plaats daarvan zitten we opgezadeld met mensen die praten over wat er is gebeurd en wat er gaat gebeuren en dat verklaart mede waarom ik moeite had om wakker te blijven. Het spel van de hoofdrolspelers is sterk, vooral van Nasim Adabi als Reza's echtgenote, maar de film lijkt wel een eeuwigheid te duren. En wat is er nu eigenlijk aan de hand met die meloenen?

"In dit land zijt ge onderdrukker of onderdrukte..."

Toch wel een onthutsend verhaal over de heersende corruptie in alle geledingen van de samenleving waaraan uiteindelijk iedereen meedoet. Van de kleinste tot de grootste zaak, steeds wordt met een handigheid de wet omzeild en de situatie uitgebuit en is de zwakste de dupe.

Film richt zich vooral op de ervaringen van het hoofdpersonage, zijn gevecht tegen de overmacht en vooral zijn steeds toenemende strubbelingen met zich zelf.

Dat dergelijke film de "Certain Regard"-Prijs in Cannes meepikt verwondert me niet. Een meer dan degelijke film met ook goed, overtuigend acteewerk.

Ik heb in de loop van de laatste jaren meer dan twintig films uit Iran gezien. Wat zij vrijwel allemaal met elkaar gemeen hebben, is het uitstekende acteerwerk. Zo ook dit drama over een man, wiens integriteit danig op de proef gesteld wordt in een omgeving waar corruptie en intimidatie hoogtij vieren.

Naast het spannende drama met onverholen kritiek op de Iraanse samenleving is het andermaal een waar genot om Reza Akhlaghirad bezig te zien in de titelrol. Voor Soudabeh Beizaee als zijn vrouw geldt hetzelfde. Een prachtige film van de onverschrokken regisseur Mohammad Rasoulof, die mij benieuwd maakt naar zijn andere werken.

Ik benader intussen ook stilaan de 20 en ik BBarbie bijtreden: altijd en overal uitstekend acteerwerk. Steeds kwalitatieve goed onderbouwde films, toch diegene die doorstromen naar een internationaal publiek. Deze Lerd is hier geen uitzondering op met een thema van "eten of gegeten worden".

Met braaf zijn en bepaalde integere principes hebben kom je niet ver. Dat ondervindt Reza wanneer hij zijn visbedrijfje boven water tracht te houden, maar eveneens des te afhankelijk is van de goodwill van invloedrijke derden en lokale overheden. Corruptie en vriendjespolitiek zijn dan niet veraf.

Sterke karakterontwikkeling van het hoofdpersonage, maar ook van zijn vrouw bijvoorbeeld. Lof ook voor Rasoulof die hiermee toch een duidelijke boodschap uit.

Alweer een goede Iraanse prent van de meest rabiate tegenstander van het regime in zijn land. Ditmaal toont hij hoe alle lagen van de samenleving aangetast zijn door corruptie. Wil je het overleven in die samenleving, dan kun je niet anders dan deelnemen aan het systeem. Reza is een van nature eerlijke man met veel problemen, zoveel problemen dat hij er stilaan gek van wordt, en zoveel dat zijn gezin op instorten staat.

De film kent een lange aanloop waarin de omvang van Reza's problemen stilaan duidelijk worden, maar ook de machtsverhoudingen binnen de lokale gemeenschap. Hij wordt stilaan in een hoekje gedwongen waardoor hij voor zijn eigen geloofwaardigheid en de veiligheid van zijn gezin, geen andere oplossing meer heeft dan terug te slaan. Met zo'n thema verwachtte ik me wel aan het wrange einde. Ik sluit me aan bij anderen die zeggen dat het in een aantal scènes wat ingewikkeld en onduidelijk in elkaar zit.