Halcyon schreef:
Zonet voor de zoveelste maal Halloween herzien. Met een discussie in het achterhoofd over welke nu de eerste slasherfilm aller tijden is, heb ik me eens extra geconcentreerd om de specifieke genre-elementen eruit te filteren. Halloween gold destijds (en nog steeds trouwens) als blauwdruk voor latere slashers, dus ik ga er maar even vanuit dat deze film over alle elementen beschikt die een slasherfilm als dusdanig definiëren.
Allereerst: interessant stuk. Ik heb me trouwens vaak afgevraagd waarom Halloween over het algemeen wordt beschouwd als de eerste slasher en niet Black Christmas. Het is te lang geleden dat ik die laatste heb gezien, dus ik kan er geen goed oordeel over geven. Ik doe een gok als ik zeg dat in BC de elementen die de slasherfilm kenmerken niet of in mindere mate aanwezig zijn. Een politiemacht cq autoritaire macht die wél goed optreedt, bijvoorbeeld?
De moordenaar:
Dat masker zet hij pas af als zijn ouders met de auto thuiskomen en hem aantreffen in de voortuin. Roerloos aanschouwen zij hun zoontje dat met een bebloed mes wezenloos voor zich uitstaart. Carpenter zoomt dit shot langzaam uit en secondenlang zien we hoe de ouders verwonderd, maar vrij statisch reageren op de situatie. Op zich een vrij bizar gegeven, want een hysterische reactie van de ouders lijkt hier logischer en meer op z’n plaats.
Ik heb me hier nooit aan geërgerd of over verwonderd. Nu ik dit zo schrijf vermoed ik dat een hysterische reactie totaal niet in de lijn van de film zou passen. Een gil van Laurie hier en daar, maar verder blijft het allemaal keurig ingetogen. Was het ook niet zo dat de beginscene als laatste was opgenomen? 'Zoomt dit shot langzaam uit'...daarmee doe je het schitterende camerawerk te weinig eer aan. Dat prachtige craneshot dat voortvloeit uit een schitterend steadycamshot (het eerste ooit!)...schitterend. De ouders en Michael worden wat minder belanrgijk en wat overblijft is een beeld van dat schitterende horrorhuis.
Later in de film verwijst Loomis naar hem met de woorden “the blackest eyes, the devil’s eyes”.
Een van de mooiste zinnen uit de horrorhistorie.
Dit suggereert een bovennatuurlijke kracht die wordt bevestigd door volgende zaken: 1) Michael ontsnapt om onverklaarbare reden uit de instelling en kan zonder dit ooit geleerd te hebben probleemloos autorijden. Carpenter is zich van dit voor de kijker onlogisch gegeven bewust en laat enkele scènes later doorschemeren dat Michael dit blijkbaar toch ergens geleerd moet hebben. Wat natuurlijk niet kan omdat hij 15 jaar achter slot en grendel heeft gezeten en daarvoor nog maar een zesjarig kind was. Een afdoende verklaring blijft uit.
Ook dit heeft me nooit gestoord in mijn kijkplezier. Ik vind het wel wat hebben...de ultieme boeman die onoverwinnelijk is. Net als bovengenoemd shot van het huis draagt het voor mij alleen nog maar bij aan het mysterie van Michael. Een mysterie dat trouwens door Rob Zombie compleet om zeep werd geholpen in zijn foeilelijke re-make.
Michael verschijnt op alle mogelijke momenten in beeld. Het lijkt wel alsof hij uit het niets komt, plots weer verdwijnt, om dan weer ergens anders op te duiken waar hij zijn potentiële slachtoffers stalkt. Dit wordt esthetisch ondersteund door het efficiënte point-of-view camerawerk.
Leve de widescreen DVD. Michael is overal, áltijd aanwezig. Het point-of-view vind ik nog altijd briljant in de openingsscene. De enige scene waar het me om de een of andere reden een tikkeltje dwars heeft gezeten, is het moment waar Michael in de auto rijdt en naast Tommy rijdt. Blijft toch altijd raar aanvoelen.
Ook dit suggereert weer een bovennatuurlijke kracht. Michael is niet te stoppen, wat ook blijkt uit de slotscène waarin hij plotseling verdwenen is nadat hij volgepompt met lood uit een raam naar beneden is gevallen. En dit is meteen een cliffhanger naar het tweede deel toe.
Was het oorpspronkelijk wel de bedoeling dat er een tweede deel kwam? M.a.w: is dit bewust gedaan??
5) Terwijl zijn slachtoffers lopen, wandelt Michael rustig op ze af. Koel en beheerst. Hoewel hij zich dus duidelijk merkbaar trager voortbeweegt, is hij toch sneller dan z’n slachtoffers. Deze wetenschappelijke contradictie wijst alweer op bovenmenselijke krachten.
De loopscenes: schitterend gemaakt. Vooral de scene waar Laurie voor de deur staat te bonken terwijl Tommy uit z'n bed moet komen en dit gruwelijk langzaam doet. Het leuke is dat acteur Nick Castle geen flauw idee had wat hij aan het doen was, zoals hij in de making-of vertelt. "Ik vroeg aan John: 'Wat is mijn motivatie?' John zei: 'Loop gewoon'. Het mooiste moordenaarsloopje is ontstaan uit stom toeval en puur geluk.
Het masker: In Halloween wordt daar verder niks over gezegd. Sterker nog,
wanneer Laurie Strode in de eindbattle Michael’s masker aftrekt, levert dit geen verklaring op over hun onderlinge relatie of de mogelijke motivatie van zijn daden.
Hoef ik geen uitleg voor. Ik neem de onheilspellende situatie zoals 'ie is. De man
die we zien is trouwens een andere dan in de rest van de film. In die ene scene wordt Michael gespeeld door Tony Moran, in de rest van de film door Nick Castle. Misschien
omdat Nick er te vriendelijk uitzag?
Het wapen:
In dit geval een keukenmes. Veelal worden steekwapens gebruikt in slasherfilms, in de eerste plaats omdat ze pijnlijke, brutale en naarmate het genre evolueert ook erg spectaculaire moorden opleveren. We zien echter dat door de jaren hen het wapenarsenaal van de moordenaar steeds gevarieerder wordt en niet louter meer bestaat uit steekwapens. Sommige bronnen hebben het ook over het steekwapen als symbool voor de fallus. En dat leidt ons tot de slachtoffers.
Klopt. Maar in Halloween is het puur toeval.
De slachtoffers:
Vaak worden slachtoffers, en zeker in Halloween, tijdens of na de seksuele daad vermoord. In de openingscène zien we hoe Michael’s zus seksuele betrekkingen heeft met haar vriendje. Wanneer hij het huis verlaat, slaat Michael zijn slag en steekt hij haar neer met het mes dat hij uit een keukenlade heeft genomen. Ziehier de link met het steekwapen als fallussymbool.
Ook: toeval. Carpenter zegt dat hij helemaal niet bezig was met een boodschap, of een onderliggende moraal of diepere betekenis. De symboliek van het fallussymbool is nog altijd het mooiste in The Texas Chainsaw Massacre.
Persoonlijk denk ik dat het eerder een toevalligheid is die voortvloeit uit het afbeelden van hoe jongeren zich gedragen of hoe de filmmaker denkt dat jongeren zich gedragen, zonder hier een diepere betekenis aan te willen koppelen.
Klopt.
De final girl (of screamqueen):
Uiteindelijk is zij ook de enige tiener die de aanvallen van Michael Myers overleeft (omdat ze nog maagd is?), sterker nog, ze biedt zelfs veel weerwerk door hem twee keer te vloeren. Hieruit zou je kunnen afleiden dat haar verantwoordelijkheidszin een soort heroïsche compensatie is voor Michael’s bovennatuurlijke krachten en dat ze daarom de enige is die de strijd met hem aandurft en ook daadwerkelijk aankan. Maar uiteindelijk blijkt het toch dr. Loomis te zijn die Michael (slechts voor even) uitschakelt.
Laurie, en net als alle andere final-girls, overleven het omdat ze het meest inventief is. Zoiets was het.
De feestdag:
De feestdag is voor de moordenaar een soort markering in de toekomst waar hij jaren met onmenselijk geduld naar uitkijkt en waarop hij na al die jaren uiteindelijk terugkeert naar de plaats van zijn trauma om zijn belagers, of mensen die hij hiermee kan identificeren, voorgoed om zeep te helpen. In Halloween keert Michael na 15 jaar terug naar Haddonfield, het gezellige familiestadje waar hij destijds zijn zus heeft vermoord. Zijn slachtoffers bestaan uitsluitend uit personages die dezelfde gedragingen stellen als zijn zus en haar vriendje destijds. Andere slashers die zich afspelen op een feestdag (of een dag die gekoppeld is aan een of ander geloof of bijgeloof) zijn bv. Friday the 13th, My Bloody Valentine, April Fool’s Day, enzovoort.
Ookwel de anniversary-slasher genoemd! 