Die Neue Zeit (2019)

Die Neue Zeit seizoen 1 Deze miniserie blikt terug op de opkomst van Bauhaus in de jaren 1919 tot 1925. Bauhaus was een moderne kunstacademie onder leiding van architect Walter Gropius. De politieke, sociale en artistieke conflicten uit die periode worden geloofwaardig weergegeven, maar dialogen en persoonlijke kwesties zijn grotendeels verzonnen. Het historische gedeelte wordt omkaderd door een fictief interview met de bejaarde Walter Gropius. Acteur August Diehl is hiervoor ouder gemaakt door de make-upafdeling. Trine Dyrholm speelt een journaliste met feministische inslag. Walter Gropius wordt voorgesteld als een charismatische figuur met een progressieve visie op moderne kunst. Politiek probeert hij neutraal te zijn, voor zover dat mogelijk is in die periode. Op vlak van vrouwenrechten is z'n rol nogal dubbelzinnig en moet hij een paar keer inbinden. Het botst vaak tussen hem en Dörte Helm - een prachtige rol voor de energieke Anna Maria Mühe. Dörte bewondert Gropius voor z'n vernieuwende ideeën, maar wil zich niet neerleggen bij een traditionele, onderdanige rol als vrouw. Er waren geruchten over een affaire tussen Walter en Dörte, maar daar zit veel speculatie bij. De dialogen tussen die twee zijn zeer intens. Het opvallendste nevenpersonage is Johannes Itten. Deze kaalkop stelde zich op als een soort goeroe op artistiek en religieus gebied. Hij was een aanhanger van Mazdaznan, een sekte die voortbouwde op het zoroastrisme. Soms komt hij over als een halve gare. Voor beeldende kunst worden vermaarde figuren als Klee en Kandinsky aangetrokken, maar hun aandeel in de reeks is beperkter. Alma Schindler, die achtereenvolgens met Mahler, Gropius en Werfel getrouwd was, wordt nogal onsympathiek voorgesteld. Op politiek vlak was het een woelige periode met een polarisatie tussen links en rechts. In 1920 vond de Kapp-putsch plaats, een mislukte staatsgreep van protonazi's. Tegelijk waren er communistische betogingen en vakbondsacties. Vrouwen hadden stemrecht verworven in 1918, maar moesten nog strijden voor gelijke kansen in onderwijs, kunst en privéleven. In 1925 zou Bauhaus verhuizen van Weimar naar Dessau. De voorbereiding is volop bezig, met de constructie van het beroemde schoolgebouw. Grillige versieringen en tierlantijntjes werden gemeden. Geometrische, abstracte vormen pasten bij de nieuwe tijd. Ook qua schilderkunst, beeldhouwen en meubelkunst zijn er treffende voorbeelden van constructivisme. Interessante discussies gaan over de verhouding tussen mens en omgeving, en over de vraag of kunst de maatschappij kan veranderen. Synesthesie was een theorie die een verband zocht tussen muzikale klanken en gekleurd licht. Dat verklaart de felle kleuren op de affiche. Foto's uit die tijd waren echter in zwart-wit. Fotografie komt er ook in voor, met af en toe een montage van stilstaande zwart-witbeelden. Het is een boeiende reeks met visuele contrasten en interessante historische en esthetische thema's.