-
1. Dirk Draulans
4 januari 2009 (30 minuten)
2009 is omgedoopt tot Darwinjaar, omdat in dit jaar de evolutietheorie 150 jaar bestaat. Voor deze gelegenheid spreekt de Vlaamse journalist en bioloog Dirk Draulans over zijn boek Het succes van slechte seks. In dit boek ontleedt hij hoe de evolutieleer van Charles Darwin ook van toepassing is op de mens.
-
2. Sjoerd Keulen/Ronald Kroeze
11 januari 2009 (30 minuten)
Vier maanden lang reisden drie Groningse studenten door de voormalige Sovjet-Unie. Hier bezochten ze meer dan tien landen met als doel om tot een betere definitie van het begrip Europa te komen. De historici Sjoerd Keulen en Ronald Kroeze spreken over het boek Vals plat in de Oeral dat ze samen met Marc Hanneman schreven.
-
3. Ronald Havenaar
18 januari 2009 (30 minuten)
Historicus Ronald Havenaar schreef Eb en vloed. In dit boek beschrijft hij de ingewikkelde verhouding tussen Europa en Amerika, die verslechterde nadat Ronald Reagan in 1981 president werd. Een ontspannen relatie veranderde in een moeizame verhouding, en deze mentaliteitskloof houdt aan tot de dag van vandaag.
-
4. Marc van Roosmalen
25 januari 2009 (30 minuten)
Primatoloog Marc van Roosmalen onderzoekt al jaren het Amazonegebied. In 'Blootvoets door de Amazone' beschrijft hij zijn enorme veldkennis en de daarop gebaseerde hypothesen en theorieën over onder meer evolutie, diergedrag en sociobiologie.
-
5. Joost Baneke
1 februari 2009 (30 minuten)
Als een van de eerste Nederlanders waagt psycholoog en psychoanalyticus Joost Baneke zich aan een veronachtzaamd onderwerp: de schaamte. In zijn boek Waarom vrouwen zich meer schamen dan mannen beschrijft hij waarom een gebrek aan schaamte misschien wel de reden is dat 80 procent van alle criminelen man is, en een overdaad aan schaamte de reden dat overwegend vrouwen lijden aan anorexia.
-
6. Eric Mecking
8 februari 2009 (30 minuten)
Historicus Eric Mecking spreekt over de nieuwe editie van zijn boek Deflatie in aantocht. In dit boek voorspelde hij jaren geleden al de huidige crisis. In de nieuwe, geactualiseerde editie zet hij helder uiteen dat we met deze kredietcrisis aan het begin staan van de grootste economische terugval sinds de jaren dertig.
-
7. Kees Moeliker
15 februari 2009 (30 minuten)
Kees Moeliker schreef het boek De eendenman. Moeliker is conservator van het Natuurhistorisch Museum Rotterdam en is werkzaam als European Bureau Chief van Improbable Research. Ook won hij de LG Nobelprijs; een internationale prijs voor een ontdekking die mensen eerst aan het lachen maakt, en vervolgens tot nadenken stemt.
-
8. Anil Ramdas
22 februari 2009 (30 minuten)
Journalist Anil Ramdas verbleef van november 2006 tot eind 2007 in Paramaribo om te weten te komen hoe de stad van zijn jeugd in deze eeuw functioneert. Zijn boek 'Paramaribo. De vrolijkste stad in de jungle' is de droevige en soms hilarische neerslag van zijn indrukken en ervaringen.
-
9. Eric Duivenboorden
1 maart 2009 (30 minuten)
Robert Jasper Grootveld is bekend van zijn happenings rond het Amsterdamse lieverdje tijdens de jaren zestig. Schrijver Adriaan Morriën merkte ooit op dat de rol van Grootveld niet onderschat kan worden: niemand veranderde het straatbeeld zozeer als Grootveld, aldus Morriën. Historicus Eric Duivenvoorden spreekt over zijn boek 'Magiër van een nieuwe tijd', waarin hij het leven van Robert Jasper Grootveld beschrijft.
-
10. Hugo Brandt Corstius
8 maart 2009 (30 minuten)
Hugo Brandt Corstius schreef voor de Boekenweek het werk 'Mensenarm dierenrijk'. Hierin schrijft hij over mieren en walvissen, maar ook over de toekomst van de mens. Hoe langer hij die mieren observeert, hoe minder hij snapt van de mensheid.
-
11. Ton van der Lee/Jan Dries Groenendijk
15 maart 2009 (30 minuten)
De Nederlanders Ton van der Lee en Jan Dries Groenendijk kregen toegang tot de Maasaivolk dat in Tanzania en Kenia leeft. Zij schreven hierover het boek ‘De geheimen van de Maasai’.
-
12. Joseph O'Neill
22 maart 2009 (30 minuten)
Laagland is een Amerikaanse roman die zich gedeeltelijk in Nederland afspeelt. Het boek gaat over een moeizaam huwelijk en de vriendschap tussen twee volstrekt verschillende mannen: de Nederlandse bankier Hans van den Broek en de immigrant Chuck uit Trinidad. Het is niet toevallig dat het boek zich voor een deel in Nederland afspeelt: de auteur, Joseph O’Neill, groeide op in Den Haag.
-
13. Bram Enning
29 maart 2009 (30 minuten)
Prof. dr. Jan Bastiaans (1917-1997) was een van de meest invloedrijke psychiaters in naoorlogs Nederland. Hij staat bij veel mensen bekend als de enige psychiater in Nederland die toestemming kreeg voor het gebruik van LSD. Bastiaans claimde grote therapeutische successen bij een bijzondere groep patiënten: de overlevenden van de concentratie- en vernietigingskampen. Psycholoog Bram Enning schetst in De oorlog van Bastiaans een ontluisterend beeld van de strijd van Bastiaans en zijn patiënten. Hij doet dit aan de hand van portretten van patiënten en ontwikkelingen in wetenschap en samenleving.
-
14. Rik Smits
12 april 2009 (30 minuten)
Taalkundige en wetenschapsjournalist Rik Smits beschrijft in zijn werk 'Dageraad' een speurtocht waarin hij op zoek gaat naar antwoord op de vragen hoe en wanneer onze voorouders moderne mensen werden, wat vrije wil betekent en waar onze ziel huist.
-
15. Rein Gerritsen
19 april 2009 (30 minuten)
Wetenschapsfilosoof, pragmatist, publicist en vertaler Rein Gerritsen heeft al een zeer turbulent leven achter de rug. Na een heftig auto-ongeluk belandt Gerritsen in de zware criminaliteit. Hierover schreef hij de autobiografie 'Knock-out'.
-
16. Heleen Mees
26 april 2009 (30 minuten)
Columniste Heleen Mees woont sinds 2000 in New York. Ze signaleert dat mensen in New York veel meer kansen krijgen en aangrijpen dan in Nederland, en ze is dan ook van mening dat men in Nederland veel kan opsteken van de New Yorkse mentaliteit. In Tussen hebzucht en verlangen zijn haar columns uit NRC Handelsblad gebundeld, waarin ze onder meer pleit om de Nederlandse verzorgingsstaat om te bouwen naar een kansenmaatschappij naar New Yorks model.
-
17. Rob Wijnberg
3 mei 2009 (30 minuten)
Journalist, filosoof en auteur Rob Wijnberg laat in zijn boek 'Nietzsche & Kant lezen de krant' zien hoe de actualiteiten benaderd kunnen worden aan de hand van klassieke grootmeesters en moderne denkers.
-
18. Marianne Joëls
10 mei 2009 (30 minuten)
Neurobiologe Marianne Joëls verricht onderzoek naar de werking van stress op de hersenen. Ze schrijft hier op een persoonlijke, originele én wetenschappelijke manier over. In haar boek 'Een zeepaardje in je hoofd' vertelt ze onder meer over de Alzheimer van haar tante, de dyslexie van haar neef en over haar eigen geworstel met de vraag hoe je je kind door middel van opvoeding weerbaar kunt maken.
-
19. Cordula Rooijendijk
17 mei 2009 (30 minuten)
Cordula Rooijendijk vertelt over haar roman 'Waterwolven', dat gaat over stormvloeden, dijkenbouwers en droogmakers – over mensen die al eeuwenlang proberen te voorkomen dat Nederland door het water wordt opgeslokt.
-
20. Luuk van Middelaar
24 mei 2009 (30 minuten)
Filosoof Luuk van Middelaar is politiek filosoof en schreef ‘De passage naar Europa. Geschiedenis van een begin’. In dit boek dringt hij door tot de meest ongrijpbare geschiedenis van onze tijd.
-
21. Philipp Blom
31 mei 2009 (30 minuten)
Historicus, romanschrijver, journalist en vertaler Philipp Blom schreef het boek De duizelingwekkende jaren, over Europa aan het begin van de twintigste eeuw. Blom deed bij het schrijven als het ware een gedachte-experiment: hoe kun je de jaren 1900 tot 1914 bekijken als je niets zou weten van de Somme, van Stalingrad, van Auschwitz en van Hiroshima?
-
22. Paul Verhaeghe
6 september 2009 (30 minuten)
De theorie van Sigmund Freud is onpopulair omdat algemeen wordt geloofd dat zijn ideeën geen wetenschappelijke basis hebben. Tegenwoordig ligt de nadruk op de genetische achtergrond van gedragsproblemen, die vaak wordt gepresenteerd als onweerlegbaar feit. In ‘Het einde van de psychotherapie’ bewijst Paul Verhaeghe dat Freuds werk nog steeds heel waardevol en bruikbaar is en dat de genetische basis van psychologische problemen minder betrouwbaar is dan vaak wordt aangenomen.
-
23. Jaap Jacobs
13 september 2009 (30 minuten)
Vierhonderd jaar geleden kwamen de eerste Nederlanders aan in het gebied dat nu New York heet. Enkele jaren later stichtten zij er Nieuw Amsterdam. Over dit historische feit zijn veel verschillende boeken uitgebracht. Eén van die boeken is het werk dat historicus Jaap Jacobs schreef over Petrus Stuyvesant, die directeur-generaal was van Nieuw-Nederland met Nieuw Amsterdam als standplaats.
-
24. Mark Traa
20 september 2009 (30 minuten)
Journalist Mark Traa deed archiefonderzoek naar de Koude Oorlog en doet in het boek 'De Russen komen!' verslag van zijn bevindingen. Hij schrijft onder meer over vluchtplannen en schuilkelders voor regering en koningshuis.
-
25. Fleur Bourgonje
27 september 2009 (30 minuten)
In haar semi-autobiografische roman Verdwijnpunt beschrijft Fleur Bourgonje, die zelf in de jaren zeventig in Zuid-Amerika woonde, onder meer over de ontvoering van 30.000 mannen en vrouwen tijdens de Argentijnse militaire dictatuur (1976-1983).
-
26. Marc Chavannes
4 oktober 2009 (30 minuten)
In het boek 'Niemand regeert' zijn de columns van Marc Chavannes gebundeld. In deze columns zet hij uiteen hoe de overheid stukje bij beetje iedere vorm van autoriteit vrijwillig heeft afgestaan, met als resultaat ministers die nergens meer over gaan en pseudo-bedrijfsmatige overheidsdiensten.
-
27. Bert-Jan Koops/Peter-Paul Verbeek
11 oktober 2009 (30 minuten)
Bert-Jan Koops en Peter-Paul Verbeek stelden het boek 'De maakbare mens' samen. In deze bundel wordt in essays over het thema mens en machine antwoord gegeven op de vragen wat ons te wachten staat omtrent menselijke perfectionering, en wat de grenzen op dit gebied zijn.
-
28. Rob Riemen
18 oktober 2009 (30 minuten)
Rob Riemen, initiatiefnemer en directeur van het Nexus instituut dat debatten verzorgt tussen intellectuelen die het niet met elkaar eens zijn, heeft een boek geschreven waarin hij bepleit dat de intellectuele elite zich af moet keren van het post-modernisme en hun blaséhouding moet laten varen. Het is weer tijd voor grote waarheden en grote idealen.
-
29. Frits Boterman/Willem Melching
25 oktober 2009 (30 minuten)
Historici Frits Boterman en Willem Melching stelden samen het boek 'Het wonder Bondsrepubliek in 20 portretten' samen. Twintig vooraanstaande Duitslandkenners portretteren twintig prominente Duitsers.
-
30. Désanne van Brederode
1 november 2009 (30 minuten)
Désanne van Brederode liet zich voor haar nieuwe roman inspireren door de Deventer moordzaak. Hoewel de verdachte Ernest Louwes in 2000 werd veroordeeld voor de moord op de weduwe Wittenberg, werd het onderzoek in 2006 heropend naar aanleiding van een verzoek van professor Peter van Koppen gebaseerd op gegevens die waren verzameld door Maurice de Hond. De interesse van Van Brederode was gewekt: wat gebeurt er als je een moord pleegt, de berechting daarvan uitgebreid in de media aan bod komt en familie en vrienden ten onrechte overtuigd zijn van je onschuld?
-
31. Willem Jan Otten
8 november 2009 (30 minuten)
Wetenschap is alles, Newton en Darwin hebben alle antwoorden en geloven is overbodig, zo lijkt de overheersende gedachte van deze tijd. In Onze lieve vrouwe van de schemering illustreert Willem Jan Otten op essayistische wijze waarom geloof en kunst waardevol zijn en niet ongeldig zijn gemaakt door de opmars van de wetenschap.
-
32. Siep Stuurman
15 november 2009 (30 minuten)
Onbekende volken zijn raar en anders. Dat is geen feit, maar wel een een diepgewortelde (onderbewuste) overtuiging van velen. Dat is niet vreemd: de mens is historisch gezien geneigd om zich te concentreren op hoe anders een ander wel niet is. En buitenlanders, de buren of inwoners van het dorp verderop vindt men het niet alleen al snel heel anders, maar men is ook nog eens veel kritischer over zulke vreemdelingen. Dit lijkt misschien niet meteen een problematische situatie, maar in zijn boek De uitvinding van de mensheid illustreert Siep Stuurman waarom de fixatie op ongelijkheid verstrekkende gevolgen heeft.
-
33. Suzanne van der Schot
22 november 2009 (30 minuten)
Suzanne van der Schot is niet gelovig opgevoed en zette voor haar studententijd nooit een voet in de kerk. Toch raakte ze zodanig gefascineerd met het christendom dat ze zelfs een jaar in een Parijs klooster doorbracht. Daarover schreef ze eerder Moeilijk te geloven. Nu woont ze weer in Amsterdam, geeft Nederlandse les op een zwarte VMBO school en gelooft nog steeds. Haar nieuwe boek, De minnaar, de monnik en de rebel gaat over Jezus Christus en hoe hij nog van betekenis kan zijn in de eenentwintigste eeuw.
-
34. Frans de Waal
29 november 2009 (30 minuten)
Bioloog Frans de Waal betuigt in zijn boek 'Een tijd voor empathie' dat empathie, het instinct om te zorgen en te voeden, een zeer oude verworvenheid is die belangrijk is dan 'het recht van de sterkste'.
-
35. Roland van der Vorst
6 december 2009 (30 minuten)
Hoop is een zeer menselijke maar vaak onderbelichte gemoedstoestand. Filosoof Ernst Bloch was één van de weinigen om een uitgebreid boekwerk te schrijven over hoop: Das Prinzip Hoffnung (1947), over de neiging van mens en natuur om te streven naar een sociaal en technologisch betere wereld. In de literatuur is de hoop een populairder onderwerp, waar ze achterblijft in de doos van Pandora, of in verhalen over het beloofde land of de hemel.
-
36. Jutta Chorus
13 december 2009 (30 minuten)
Journaliste Jutta Chorus liep anderhalf jaar rond in de Afrikaanderwijk in Rotterdam, een van die prachtwijken waar het percentage allochtonen meer dan tachtig procent of meer bedraagt en volgde daar een Turkse, een Marokkaanse en een Nederlandse familie. Ze zit aan bij familieberaad, gaat op pad met de wijkagenten en noteert, het opschrijfboekje in de hand, wat wordt gezegd. Het resultaat is een ontluisterend inkijkje in het leven aan de onderkant.
-
37. Joke Hermsen
20 december 2009 (30 minuten)
In Stil de tijd kijkt letterkundige en filosofe Joke Hermsen kritisch naar het verschijnsel dat men steeds minder tijd lijkt te hebben. Leegte, rust en niets doen zijn geen inspiratiebronnen meer, maar angstaanjagende voorboden van een bestaan in de marges van de maatschappij. Hermsen ontwikkelde een nieuwe visie op het fenomeen tijd vanuit het gedachtegoed van Henri Bergson, Ernst Bloch, Peter Sloterdijk en Emmanuel Levinas. Ze verkent daarbij het belang van rust, verveling, aandacht en wachten.
-
38. Maarten van Buuren/Maarten 't Hart
27 december 2009 (30 minuten)
In 'Hoofd van mijn dromen' roept Maarten van Buuren een Nederland op dat niet meer bestaat: dat van de jaren vijftig in de Maassluisse havenwijk 't Hoofd. Zijn vriend en collega Maarten 't Hart schreef 'Verlovingstijd', dat zich ook in Maassluis afspeelt.