-
1. Mirjan Pool
6 januari 2008 (30 minuten)
In Nederland leven zo’n 680.000 huishoudens op of onder de armoedegrens. Wie zijn deze mensen en wat is de oorzaak van hun armoede? In 'Alle dagen schuld' gaat politicologe Mirjam Pool in gesprek met gezinnen die het niet redden.
-
2. Wiep Idzenga
13 januari 2008 (30 minuten)
Duitsland heeft Beckenbauer, Argentinië Maradona en Brazilië Pelé. En de beste voetballer van Nederland is uiteraard Johan Cruijff. Maar hoe zit dat eigenlijk in de ons minder bekende voetballanden? ‘Wie is eigenlijk jullie Maradona?’ De vraag is bijna te simpel voor woorden, maar leidde tot een groot aantal verhalen over volkshelden, nationaal voetbal en persoonlijke ervaringen. Sportjournalist Wiep Idzenga schreef alles op in De Maradona van China en andere landen.
-
3. Dick Engelen
20 januari 2008 (30 minuten)
De Koude Oorlog was in Europa geen echte oorlog. Het was een jarenlange confrontatie tussen twee machtsblokken. De Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD) was zowel aan de zijde van de Sovjet-Unie als aan die van de Verenigde Staten actief. In Frontdienst doet Dick Engelen, oud-medewerker van de BVD, naar aanleiding van gesprekken, interviews en archiefmateriaal een boekje open over de geheime dienst ten tijde van de Koude Oorlog.
-
4. Daniëlle van den Bos
27 januari 2008 (30 minuten)
In 'Dansen in een dode stad' maakt Daniëlle van den Bos de balans op van haar liefde voor Israël die ze probeert te rijmen met haar kritiek op het land. Daniëlle van den Bos studeerde Hebreeuws in Jeruzalem in de periode 2001-2003. Bij eerdere bezoeken had ze beelden opgedaan die ze koesterde; beelden van watervallen en palmbomen. Tijdens haar studie werden deze beelden echter snel vervangen door heel andere beelden, namelijk van opgeblazen cafés en bussen. In Dansen in een dode stad maakt Van den Bos de balans op van haar liefde oor Israël die ze probeert te rijmen met haar kritiek op het land.
-
5. René Kahn
3 februari 2008 (30 minuten)
Psychiater René Kahn laat in zijn boek 'In de spreekkamer van de psychiater' het werkterrein van de psychiater zien: de werkkamer, de straat, de eerste hulp, de verpleegafdeling, de intensive care en de operatiekamer. Eén op de vijf Nederlanders lijdt aan een psychiatrische ziekte. Toch weten de meeste mensen weinig van psychiatrie. Wat voor vak is het? Hoe werken psychiaters? Wat zijn psychische ziekten? Psychiater René Kahn laat in zijn boek In de spreekkamer van de psychiater het werkterrein van de psychiater zien: de werkkamer, de straat, de eerste hulp, de verpleegafdeling, de intensive care en de operatiekamer.
-
6. Judith Koelemeijer
10 februari 2008 (30 minuten)
De tweeëntwintigjarige Anna Boom stapt in de zomer van 1942 op de trein naar Boedapest. Ze wil naar de veel oudere Hongaarse man op wie ze verliefd is. Deze reis markeert het begin van een uitzonderlijk leven. In Anna Boom beschrijft Judith Koelemeijer het avontuurlijke levensverhaal van een vrouw die zich weinig aantrekt van de conventies van haar tijd en milieu.
-
7. Laura Starink
17 februari 2008 (30 minuten)
In 1987 vertrok Laura Starink als correspondent van NRC Handelsblad naar Moskou. Ze was daar getuige van de ineenstorting van het communisme, dat de wereld decennialang in twee machtsblokken had verdeeld. Twintig jaar later keerde ze terug met de vraag wat er was terechtgekomen van de hooggespannen toekomstverwachtingen van de Russen. In De Russische kater beschrijft ze hoe de Russen de abrupte overgang van communisme naar kapitalisme hebben doorstaan.
-
8. Dick Knook
24 februari 2008 (30 minuten)
Gerontoloog Dick Knook verdiepte zich in de Nederlandse vergrijzingsproblematiek en licht in zijn boek ´Het Methusalem-mysterie´ de feiten rondom de vergrijzing toe. De Nederlandse samenleving verandert de komende decennia ingrijpend. Er komen steeds meer ouderen en steeds minder jongeren zijn die voor hen zorgen. De vergrijzing roept angstbeelden op van een toekomstige oorlog tussen de generaties. Door de complexiteit van het debat vormt de vergrijzingsproblematiek inmiddels voor velen een mysterie. Gerontoloog Dick Knook probeert dit mysterie op te lossen met zijn boek Het Methusalem-mysterie.
-
9. Egbert Tellegen
2 maart 2008 (30 minuten)
Socioloog Egbert Tellegen blik in ´Het utopisme van de drugsbestrijding´ terug op de strijd tegen drugs en op de unieke rol die Nederland daarin speelde als vrijwel continue dwarsligger. In 2009 is het honderd jaar geleden dat met een conferentie in Shanhai de wereldwijde drugsbestrijding begon. Het doel was om het gebruik van drugs die van natuurproducten als coca, papaver en hennep worden vervaardigd, en later ook van synthetische stoffen, uit te bannen. Socioloog Egbert Tellegen blik in Het utopisme van de drugsbestrijding terug op die strijd en op de unieke rol die Nederland daarin speelde als vrijwel continue dwarsligger.
-
10. Douwe Draaisma
9 maart 2008 (30 minuten)
Psycholoog en hoogleraar Douwe Draaisma zet in ´De heimweefabriek´ het autobiografisch geheugen centraal en bespreekt de processen die zich afspelen in een geheugen dat ouder wordt. Wijsheid komt met de jaren, maar wordt vaak in de weg gezeten door vergeetachtigheid. Psycholoog en hoogleraar Douwe Draaisma zet in De heimweefabriek het autobiografisch geheugen centraal en bespreekt de processen die zich afspelen in een geheugen dat ouder wordt. Heeft hersengymnastiek wel zin? En het slikken van vitaminesupplementen? Draaisma weet op een subtiele en toegankelijke manier de wetenschap met het dagelijks leven te verbinden. Dit doet hij ook in De heimweefabriek. In dit boek gaat hij onder meer in gesprek met Oliver Sacks en schrijft hij over de ongrijpbaarheid van de herinnering en de markt van het grote vergeten. Bovendien beschrijft hij de onverwachte genoegens van een ouder wordend geheugen.
-
11. Bas van Stokkom
9 maart 2008 (30 minuten)
De Nijmeegse socioloog en ethicus Bas van Stokkom analyseerde de discussie over het ‘vrije woord’ en schreef daarover het boek´ Mondig tegen elke prijs´. De laatste jaren wordt er in Nederland heftig gediscussieerd over de vrijheid van meningsuiting. Er zijn mensen die menen dat ze alles mogen zeggen, terwijl andere mensen het idee hebben juist niet meer alles te kunnen zeggen. De Nijmeegse socioloog en ethicus Bas van Stokkom analyseerde de discussie over het ‘vrije woord’ en schreef daarover het boek Mondig tegen elke prijs.
-
12. Ann Meskens
23 maart 2008 (30 minuten)
De Vlaamse filosofe Ann Meskens schreef met ´Eindelijk buiten´ een pamflet tegen cultuurpessimisme. In haar boek beschouwt ze met lichtheid het leven in de stad. De Vlaamse filosofe Ann Meskens schreef met Eindelijk buiten een pamflet tegen cultuurpessimisme. In haar boek beschouwt ze met lichtheid het leven in de stad. Wat drijft iemand altijd opnieuw de stad in? Niet alleen de postmoderne stad komt aan bod, maar vooral ook de stadswandelaar; zowel de gejaagde voorbijganger als de rondslenterende flaneur.
-
13. Jos van der Lans
30 maart 2008 (30 minuten)
Cultuurpsycholoog en publicist Jos van der Lans schreef met Ontregelen een boek over de toenemende bureaucratisering van het werk van welzijnszorgers, politieagenten en docenten. Deze mensen hebben de samenleving als werkvloer, maar door allerlei voorschriften is er een grote afstand ontstaan tussen hulpzoekers en hulpverleners. De bureaucratie dient volgens Van der Lans ontregeld te worden, zodat deze relatie kan worden hersteld.
-
14. Wytske Versteeg
6 april 2008 (30 minuten)
Politicologe Wytske Versteeg schrijft in Dit is geen dakloze niet alleen over daklozen, maar ook over onszelf. Door te beschrijven hoe wij daklozen benaderen, behandelen en vooral negeren, houdt Versteeg ons een spiegel voor. Op straat lopen de meesten van ons immers het liefst aan een dakloze voorbij en doen we alsof hij of zij onzichtbaar is. Je ziet een bedelende man, en plotseling voel je je gegeneerd over de tas met nieuwe kleren die je in je hand draagt en word je in verwarring gebracht. Er bestaan een hoop stereotypen gedachten over daklozen: ‘Ze zorgen alleen maar voor overlast!’ en ‘Ze hebben het aan zichzelf te danken!’ zijn hier slechts twee voorbeelden van. Versteeg onderzoekt in Dit is geen dakloze de gedachten die dakloosheid onzichtbaar maken nader. Juist het wegkijken van voorbijgangers is een van de meest frustrerende dingen voor een dakloze. Hij wordt sociaal uitgesloten – niet één keer, maar talloze keren.
-
15. Mark Nelissen
20 april 2008 (30 minuten)
Gedragsbioloog Mark Nelissen beschrijft in zijn boek De breinmachine hoe emoties en gevoelens – wanneer het er echt op aankomt – de overhand nemen bij het sturen van ons gedrag. De vraag die darwinist Nelissen zich hierbij steeds stelt is: hoe heeft de evolutie deze machine in ons voordeel ontworpen? De breinmachine kan worden gezien in de traditie van Oliver Sacks en Desmond Morris. Het gaat over menselijke emoties, maar dan gezien door de bril van een bioloog. Zijn mensen echt zo rationeel als ze zelf denken? Wordt ons doen en laten gestuurd door ons verstand? Werken er nog andere drijvende krachten in ons brein? Nelissen maakt een haarscherpe analyse van onze emoties. Hij vraagt zich af hoe de evolutie onze gevoelens heeft voortgebracht en wat hun biologische basis is. Daarnaast gaat hij in op de sociale waarde van emoties. Heeft empathie bijvoorbeeld enig nut, in biologisch opzicht?
-
16. Felicita Vos
27 april 2008 (30 minuten)
In 'Blauwe haren, zwarte ogen' maakt Felicita Vos een reis door Europa en door de rijke cultuur van Sinti, Roma en gitano’s, ook wel zigeuners genoemd. Felicita Vos is dochter van een Roma-vader en een Nederlandse moeder. Al op jonge leeftijd merkte ze dat er grote verschillen bestaan tussen mensen en culturen. Deze wetenschap intrigeert haar nog steeds. In Blauwe haren, zwarte ogen werkt ze deze gedachte verder uit. Vos maakt een reis door Europa en door de rijke cultuur van Sinti, Roma en gitano’s, ook wel zigeuners genoemd.
-
17. Rodaan Al Galidi
4 mei 2008 (30 minuten)
Dichter en schrijver Rodaan Al Galidi werd geboren in Irak. In de jaren ’70 vluchtte hij naar Nederland. Met zijn familie-epos Dorstige rivier keert Al Galidi terug naar het hart van Irak. Het Irakese gezin dat in het boek wordt gevolgd wordt door elkaar geschud door de komst van een man die medeverantwoordelijk is voor een van de grootste tragedies van onze tijd: Saddam Hoessein.
-
18. Piet Calis
11 mei 2008 (30 minuten)
Meer dan welke andere Nederlandse dichter in de Gouden eeuw heeft Joost van den Vondel (1587-1679) deelgenomen aan de politieke en godsdienstige strijd in een samenleving die worstelde met haar identiteit. Vondel gaf in zijn gedichten uiting tot zijn meest intieme emoties, maar werd ook intens beziggehouden door de grote politieke strijdvragen van zijn tijd. In Vondel beschrijft Piet Calis het leven van de grote Nederlandse dichter.
-
19. Steven van de Vijver
18 mei 2008 (30 minuten)
‘Kinderen worden aan de lopende band geboren maar in de zaal ernaast blazen hun broers en zussen net zo snel hun laatste adem uit.’ Dit citaat komt uit Afrika is besmettelijk, het boek van Steven van de Vijver. Als kersverse tropenarts reisde Van de Vijver vol idealen naar Congo. Tijdens zijn verblijf wordt hij echter binnen en buiten het ziekenhuis geconfronteerd met het leven in de ontwrichte samenleving in dit land. Ontwikkelingshulp en een leven in Afrika blijken in praktijk anders dan verwacht.
-
20. Trudy Dehue
25 mei 2008 (30 minuten)
Uit onderzoek blijkt dat Nederland tot de meest welvarende, vrije en gelukkige landen behoort. Tegelijkertijd zijn antidepressiva de meest geslikte medicijnen onder Nederlanders en is er een groot aantal therapieën, zelfhulpboeken en internetpagina’s over depressiviteit beschikbaar. Wetenschapshistorica Trudy Dehue beschrijft in haar boek De depressie-epidemie de geschiedenis van neerslachtigheid, de claims van de biopsychiatrie en de commercialisering van het psychiatrisch onderzoek. Ze concludeert dat de gangbare verklaringen voor de toename van depressie niet houdbaar of niet volledig zijn.
-
21. Joop van der Horst
7 september 2008 (30 minuten)
De stroom van klachten over slechte spelling, ontlezing, invloed van sms-taal en het gebruik van Engelse leenwoorden is niet van de lucht. Zelfs de mensen die niet klagen, geven toe dat er op taalgebied enorm veel veranderingen plaatsvinden. We lezen en schrijven anders dan tien of twintig jaar geleden. Taalhistoricus Joop van der Horst betoogt in Het einde van de standaardtaal dat deze ontwikkelingen kunnen worden beschouwd als een wisseling van taalcultuur, die zich niet alleen in Nederland maar in alle westerse landen voltrekt.
-
22. Paul Verhoeven
14 september 2008 (30 minuten)
Nederlands beroemdste filmer Paul Verhoeven is te gast. Hij schreef een boek over Jezus, die hem al een leven lang intrigeert. Wie was Jezus werkelijk? En is hij echt gestorven zodat onze zonden zouden worden vergeven?
-
23. Martine F. Delfos
21 september 2008 (30 minuten)
Vanuit het perspectief van een leeuw zien alle mensen er hetzelfde uit. Voor onszelf zijn de onderlinge verschillen enorm groot en betekenisvol. Vooral de verschillen tussen mannen en vrouwen houden ons bezig. Psychologe Martine Delfos beschrijft in Verschil mag er zijn onder meer over de schoonheid van verschillen in geslachtstypen, de betekenis van de evolutie, emotionele verschillen rondom angst en agressie.
-
24. Lieve Joris
28 september 2008 (30 minuten)
De reis van Lieve Joris door Congo begon bijna twintig jaar in het uiterste westen van het land, waar haar oom missionaris was. In haar boek De hoogvlaktes schrijft ze echter niet over het westen, maar over een reis door de oostelijke hoogvlaktes van Congo. Joris trok te voet negentig kilometer door dit primitieve gebied. Tijdens deze reis ontmoette ze vele Congolezen, logeerde ze op afgelegen locaties en bezocht ze verschillende kerken, waar het geloof op een uitbundige manier beleden wordt.
-
25. Linda Polman
5 oktober 2008 (30 minuten)
Stel: u krijgt een telefoontje van de nazi’s. U mag hulpgoederen naar de concentratiekampen brengen, maar de kampleiding bepaalt hoeveel daarvan naar het eigen personeel gaat, en hoeveel naar de gevangenen. Wat zou u doen? Met die confronterende vraag zet journaliste Linda Polman al aan het begin van haar boek De crisiskaravaan het dilemma van hulpverlening in conflictgebieden neer. Dit dilemma – blijven of weggaan als je hulp misbruikt wordt – is volgens Polman actueler dan ooit.
-
26. Jan Blokker Jr./Jan Blokker Sr./Bas Blokker
12 oktober 2008 (30 minuten)
Veel Nederlanders denken, hopen en horen graag dat ze deel uitmaken van een volk dat altijd al tolerant, nuchter en gastvrij is geweest. Ze worden daarom niet graag herinnerd aan Nederlandse moorden die het gevolg waren van onverdraagzaamheid, hysterie of vreemdelingenhaat. Toch hebben zulke moorden plaatsgevonden. Jan Blokker, Jan Blokker jr. en Bas Blokker beschrijven een aantal van deze moorden in Nederland in twaalf moorden.
-
27. Jan De Meyer
19 oktober 2008 (30 minuten)
Het Chinese boek Liezi hoort thuis in een rijtje met twee andere klassieke werken in de traditie van het taoïsme: Laozi’s Daodejing en de geschriften van Zhuangzi. In de geschriften van Liezi staan talloze fascinerende anekdotes over onder meer de menselijke condities, genieten van het leven en maatschappelijk engagement. De Vlaamse sinoloog Jan De Meyer vertaalde deze literaire portie Chinese levenskunst voor het eerst rechtstreeks uit het klassiek Chinees in het Nederlands en publiceerde De geschriften van Liezi.
-
28. Wim Willems
26 oktober 2008 (30 minuten)
Tjalie Robinson (1911-1974) was de enige echte Indo-schrijver van Nederland. Hij werd geboren in Nijmegen maar groeide op in Indië. Dankzij zijn schrijverschap, journalistieke werk en initiatieven voor de Indische cultuur werd hij een icoon voor de Indische gemeenschap. Historicus Wim Willems tekende zijn levensverhaal op in Tjalie Rabinson, biografie van een Indo-schrijver.
-
29. Jolanda Withuis
2 november 2008 (30 minuten)
Pim Boellaard (1903-2001) was een held. Niet alleen omdat hij had gestreden in verzet, maar ook om de manier waarop hij zijn jaren in de zwaarste concentratiekampen doorstond. Na de oorlog bleef hij voor voormalige verzetsmensen en voor oud-gevangenen een grote steun. In Weest manlijk, zijt sterk schetst sociologe Jolande Withuis een portret van Boellaard; een man van staal met onverwacht zachte kanten.
-
30. Jan Verplaetse
9 november 2008 (30 minuten)
Wat is goed en wat is kwaad? Filosoof Jan Verplaetse boog zich over deze vragen en formuleerde een uitvoerig antwoord in de vorm van een boek met als titel Het morele instinct. De achterliggende gedachte is dat moreel gedrag niet door de rede is ingegeven, maar door instincten. Deze instincten zouden niet afhankelijk zijn van onze cultuur, maar zijn volgens Verplaetse in ieder van ons aanwezig.
-
31. Eveline Crone
16 november 2008 (30 minuten)
Waarom verslapen pubers zich zo vaak? Waarom zijn ze het ene moment zo volwassen en het volgende moment zo onmogelijk? Kunnen pubers eigenlijk wel zelfstandig plannen? In haar boek Het puberende brein beschrijft ontwikkelingspsychologe Eveline Crone wat er de afgelopen jaren is ontdekt over de hersenen van adolescenten.
-
32. Geert Buelens
23 november 2008 (30 minuten)
De Eerste Wereldoorlog vormt een keerpunt in de Europese politieke geschiedenis. Ook op cultureel vlak veranderde er veel. De Grote Wereldoorlog wordt ook wel de Literaire Oorlog genoemd, omdat gedichten als In Flanders Fields nog steeds tot het collectieve geheugen behoren. Geert Buelens onderzocht dichters als Rainer Maria Rilke, Paul Van Ostaijen en Vladimir Majakovski om erachter te komen hoe zij de oorlog beleefden en beschreven, en schreef hierover het boek Europa, Europa!
-
33. Maarten van Buuren
30 november 2008 (30 minuten)
Maarten van Buuren, hoogleraar moderne Franse letterkunde, is net vijftig als hij door een depressie wordt overvallen. Als fanatiek sporter is fietsen het enige wat hem tijdens zijn depressie houvast biedt. Tijdens deze tochten analyseert hij het leven. In zijn boek Kikker gaat fietsen! beschrijft Van Buuren zijn depressie.
-
34. Samira Bendadi
7 december 2008 (30 minuten)
‘De moslimvrouw wordt onderdrukt. De oorzaak ervan ligt in de islam. Bevrijd de vrouw van de islam en alles wordt opgelost.' Dit is de strekking van het debat over de situatie van moslima. Maar hoe gaat men in de moslimwereld om met deze kwesties? Bestaat er feminisme in de Arabische wereld? De Vlaamse journaliste Samira Bendadi gaat in haar boek Dolle Amina’s op zoek naar de vrouwenbeweging binnen de moslimgemeenschap.
-
35. Dick Pels
14 december 2008 (30 minuten)
Socioloog Dick Pels schreef Opium van het volk, een boek waarin Pels in een aantal essays antwoord probeert te geven op de vraag: hoe we moeten omgaan met de terugkeer van de religie in een cultuur die van God los leek te zijn gekomen? Pels onderzoekt de redenen van een toegenomen verlangen naar religie en de relatie tussen religie en politiek.
-
36. Herman de Regt/Hans Dooremalen
21 december 2008 (30 minuten)
Nederland is in de ban van het bovennatuurlijke. Programma’s waarin men op zoek gaat naar zesde zintuigen en vorige levens trekken een groot aantal kijkers. Herman de Regt en Hans Dooremalen schreven samen Wat een onzin! Wetenschap en het paranormale. In dit boek onderzoeken ze fenomenen als het zesde zintuig, leven na de dood en homeopathie en trekken ze de ondubbelzinnige conclusie: wat een onzin!
-
37. Jos de Mul/Valerie Frissen
28 december 2008 (30 minuten)
Filosoof Jos de Mul en hoogleraar ICT Valerie Frissen spreken over het door hen samengestelde boek De draagbare lichtheid van het bestaan, het alledaagse gezicht van de informatiesamenleving. In dit boek beschrijven zij het dagelijks leven van digitale autochtonen; de multitasking generation die haar tijd verdeelt tussen mobiel telefoneren, blogs, wiki’s, podcasts, sociale netwerksites en Youtube.
Niet beschikbaar op Netflix
Niet beschikbaar op Pathé Thuis
Niet beschikbaar op Videoland
Niet beschikbaar op Prime Video
Niet beschikbaar op Disney+
Niet beschikbaar op Google Play
Niet beschikbaar op Ziggo
Innovatieweg 20C
