Films uit de voormalige Sovjetlanden

Weer een obscuur topic Misschien is het ook beter om alle ex-Sovjet "stans" in één topic te doen... maar voorlopig begin ik even hier

puur om een beginnetje te maken en omdat het niet altijd duidelijk is welke Sovjet film bij welk ex-Sovjet land hoort, een inventaris:

Shukhrat Abbasov

Yusup Razykov

Ali Khamrayev

Ruslan Pak

gezien:

Chelovek Ukhodit za Ptitsami (1975) 4*

Bo Ba Bu (2001) 3,5*

ok, na overleg, passen we het topic titel later nog even aan

en ga ik door met: De Tadzjiekse film

Boris Kimyagarov

Mairam Yusupova

Jamshed Usmonov

Bakhtyar Khudojnazarov

Nosir Saidov

gezien:

Luna Papa (1999) 3*

De Kirgizische film

Aktan Arym Kubat

Gennadiy Bazarov - IMDb

Ernest Abdyjaparov

Tolomush Okeev - IMDb

Marat Alykulov

Marat Sarulu

Dalmira Tilepbergen

De Turmenistaanse film

Uzmaan Saparov

Khodzha Kuli Narliyev - IMDb

Bulat Mansurov - IMDb

De Kazachstaanse film

Shaken Ajmanov - IMDb

Mazhit Begalin - IMDb

Sultan Khodzhikov - IMDb

Abdulla Karsakbayev - IMDb

Amir Karakulov - IMDb

duidelijk ook een bloeiende filmindustrie de laatste jaren, gezien de vele regisseurs die al aanwezig zijn op MM

Serik Aprimov

Yermek Shinarbayev

Rashid Nugmanov

Darezhan Omirbayev

Ermek Tursunov

Akan Satayev

Nariman Turebaev

Zhanna Issabayeva

Emir Baigazin

Adilkhan Yerzhanov

Sergei Dvortsevoy

gezien:

Ukkili Kamshat (2014) 3,5*

Uroki Garmonii (2013) 3,5*

Bij de Kazakhse film ontbreekt hier blijkbaar Karakulov. Die heeft ooit in de Tiger competitie gedraaid.

Is het trouwens niet Tadzjiekse film ipv Tadjikistaanse? En 'gewoon' Kirgizische?

Georgië en Armenië (en Azerbeidzjan) doen we ook hier of is dat al weer meer Europees? Deze cinema heeft in elk geval erg veel Centraal Aziatische kenmerken van Mongolië tot Iran.

Van al deze namen ken ik er in elk geval een heleboel niet. Khudoynazarov heeft een paar hele goede films gemaakt. Is misschien wel mijn favoriet van al deze.

Central Asia - Wikipedia, the free encyclopedia - en.wikipedia.org

volgens wiki worden de "stans" inderdaad wel Centraal Azie genoemd, al wordt Afganistan dan ook weer daarbij gerekend... vandaar dat er nog even over een beter topic-titel wordt nagedacht

Hoe het taalkundig verder verbogen moet worden per land... daar kan ik ook best fout zitten

Kazachstan heeft best veel regisseurs... misschien verdient dat land toch wel een eigen topic... zal de ontbrekende iig nog even opzoeken

Toch opvallend dat Turkmenistan nog nagenoeg ontbreekt op MM

Dit is de belangrijkste film van het land (en überhaupt voor de gehele regio misschien wel)

Nevestka (1972) - IMDb

De regisseur is inmiddels "first secretary of the Film Union of Turkmenistan"

https://crowing.me/i/img543.imageshack.us/img543/9812/daughter3.png

https://crowing.me/i/img705.imageshack.us/img705/7646/daughter5.png

https://crowing.me/i/img163.imageshack.us/img163/6688/daughter15.png

quote:

...the film utilizes rich color to contrast the bleakness of the desert and the sorrow of a war widow. Narliev’s poetic rather than narrative film suggests the influences of Sergei Parajanov’s recent and revolutionary Sayat Nova (1969). With little plot development, the film presents a series of vignettes, flashbacks, and dream-inspired fantasies. The chronological development of the film is confused, as time swirls around bittersweet memories of a lost husband.

Gisteren zag ik nog een Armeense film ten tijde van de Sovjet-Unie. Regisseur: Amo Bek-Nazaryan.

Nevestka ziet er inderdaad wel veelbelovend uit!

MR hintte ook al naar nog meer ex-Sovjet landen...

Daar moeten we dan een Kaukasus topic voor openen!

Kaukasus (gebied) - Wikipedia - nl.wikipedia.org

Ik zou dit rijtje aanhouden, met uitzondering van de Baltische staten dan maar.

Oekraine ook?

Plemya

Bitva za Sevastopol

Twee Oekrainse films

en dan deze Kirgizische film

Pereezd

Niet alleen de Baltische Staten, maar ook Oekraine en Wit-Rusland moeten hier wel buiten blijven.

Dat is cinema die veel meer in de (traditionele) Russisiche/Europese school valt.

Ik gaf al aan dat je hier je moet focussen op Centraal Aziatische ex-Sovjet staten, die hebben meer de filmtaal van Mongolië en Iran. Georgië is een twijfelgeval. Ik zou Parajanov eerder Centraal Aziatisch noemen dan Russisch, maar Iosseliani is natuurlijk meer Europees gericht.

Don Askarian uit Armenië ken ik niet, maar lijkt me ook meer Centraal Aziatisch. Dus ik zou me beperken tot dat deel.

Ah, jullie willen het op Centraal-Azië houden. Ik dacht gewoon alle oud-Sovjet republieken omdat die op MM en IMDb gedeeltelijk onder Sovjet-Unie vallen waarmee misschien niet meteen duidelijk is uit welke regio de film afkomstig is. De Baltische staten wilde ik erbuiten laten vanwege de onrechtmatigheid van de annexatie, maar zou je er dan eigenlijk ook bij moeten voegen. Dus een verzameltopic van (ex-)Sovjet films met uitzondering van Rusland. Maar als je het meer op (film)cultuur en ligging wilt afbakenen kan je het inderdaad beter beperken tot de landen ten zuiden van Rusland. Dan kan je nog twisten of je ook de landen ten westen van de Kaspische zee meeneemt, die weer niet onder Centraal-Azië vallen, en Mongolië dat wel onder Centraal-Azië valt maar niet onder Midden-Azië.

Het is lastig het vloeit qua cultuur muziek en film allemaal in elkaar over. Finoegrische gebieden, Baltische gebieden, Slavische landen, Roemenië, Turkije, kaukasus gebied, Turkstalige landen, Iraanstalige gebieden. Misschien per taalgroep doen

De landen waar beavis mee begon zijn op 1 na in ieder geval Turks/ Altaïsch

Ik hoor het wel als dit topic zijn definitieve naam moet gaat krijgen

De Verwegistanse film, zou ik zeggen.

Ok, het was me niet duidelijk

Kazachstan

Tadzjikistan

Kirgizie

Oezbekistan

Turkmenistan

Eventueel

Mongolie

Armenie

Azerbeidzjan

Georgie

Dit dus.

Deze film uit Georgië Simindis Kundzuli (2014) mag eigenlijk ook niet onvermeld blijven. Prachtige film!

maar weer even on topic

In 2014 zette het World Cinema Festival Kazachstan al in de spotlight

Hello Kazachstan! - worldcinemaamsterdam.nl

quote:

Ten tijde van de Sovjet-Unie was Kazachstan een van de Sovjetrepublieken waar veel en vaak interessante films vandaan kwamen. Na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie leek daar een einde aan te zijn gekomen. De laatste jaren is de Kazachse cinema weer in opkomst. Reden voor het festival om extra aandacht te besteden aan dit land.

...

Alle geselecteerde Kazachse films op World Cinema Amsterdam putten uit een rijke culturele traditie, die messcherp de vaak niet al te florissante stand van het zaken in het land analyseren, maar die ook universele verhalen vertellen van mensen die worstelen met autoriteiten, armoede, corruptie, met liefde en verlies. Kortom, het zijn verhalen die de absurditeit van het leven portretteren. De Kazachse cinema is terug.

---

Ik heb toen alleen Ukkili Kamshat (2014) meegepikt. Een film die eigenlijk veel te duidelijk gemaakt is om een internationaal festival publiek te behagen en me niet heel positief is bijgebleven. Heb mijn cijfer nog wel positief op 3,5*/7 afgerond, omdat het ook weer niet heel vervelend was en sommige dingen ook wel weer werkte...

Leuk detail is dat het script mede geschreven werd door de Nederlander Roelof Jan Minneboo die dit jaar met Simindis Kundzuli (2014) ook weer een nieuwe film in de bios had. Als je hem een beetje wilt volgen moet je denk ik producent Guillaume de Seille - IMDb in de gaten houden. Persoonlijk ben ik er nog niet over uit hoe goed ik zijn schrijfwerk vind. Corn Island was bijvoorbeeld al een heel stuk sterker, met iets meer en iets subtielere inhoud, maar vergrijpt zich helemaal aan het eind toch ook wel een beetje aan een te dik aangezette metafoor die de overall impact van de film bijna onderuit haalt.

Kazakhstan lijkt me wel het belangrijkste filmland hier. Ook verreweg het grootste land daar, volgens mij net zo groot als de andere samen. En Moviemeter kent ook vijf maal zoveel Kazakshstaande films in de database als al die andere samen.

Toch is het aantal films dat bijvoorbeeld in Rotterdam te zien is gering. Volgens mij hangt veel samen met het feit of er een Franse co-producent is (Frankrijk is volgens mij sowieso de nummer 1 in co-produceren). Zo'n naam als Omirbayev is ook altijd met Frans geld gefinancierd. Via dat kanaal bereikt (oa. via Cannes?) een deel het Westen, maar verder.

Feit is in elk geval dat alleen de Kazakhse film het westen lijkt te bereiken. Uit Turkmenistan en Oezbekistan zag ik überhaupt nog nooit een film. Kirgizië ken ik alleen van Aktan Abdykalykov (en dan meteen ook drie films) die nu anders heet, maar dat kan ik niet onthouden. Ook daar zit vaak Frans geld in. En volgens mij is dat bij Tadjikistan (Usmonov o.a.) niet anders. Of nee, die heeft een link met Korea, was hij dat niet?

Zo zie je maar dat enige ontsluiting en bekendheid in de filmkunst toch ook samen lijkt te hangen met (wereld)economie.

Ook wel de lokale politiek denk ik

Ik las vandaag tenminste nog even wat verder over Turkmenistan en daar schijnt de cinema sinds de onafhankelijkheid van de Sovjet-Unie ook echt onderdrukt te worden... geen wonder dat dit het onbekendste land is van de vijf 'stans'

Frankrijk is inderdaad voor zowel Azië als Afrika de belangrijkste coproducent denk ik. En veel landen daar zijn ook zo arm dat het knap is dat er überhaupt films gemaakt kunnen worden!

het Nederlandse Hubert Bals Fonds doet ook goed werk op dat gebied, maar hun input geldt dacht ik niet direct als coproductie credit. Andere Nederlandse producenten lijken meer connecties te hebben met Zuid-Amerika.

De enige Turkmeense film hier op de site is iets uit 1994, een Duitse co-productie. Dus ik denk dat daar inderdaad wel 'iets aan de hand' is.

Ik weet niet hoe het nu in Georgië is. Dat was natuurlijk in de Sovjet-tijd al extra gespannen op cinema-gebied, maar het is niet zo dat het daarna heel erg is opgekomen. Af en toe duikt er een Georgische film op, zoals Tzameti, recentelijk In Bloom. Naast Parajanov en Iosseliani die ik al noemde is Tabuladze natuurlijk nog zo'n typisch centraal-Aziatisch geluid uit de Sovjet tijd. Nog een andere naam: Dito Tsintsadze - ook met sterke Duitse connecties.

Dat zou best inderdaad met politieke onderdrukking samen kunnen hangen. Ik weet niet hoe het met andere kunst-uitingen is.

Ik zie trouwens dat ik uit Kazakhstan toch nog een film gezien heb maar ik was er niet bepaald enthousiast over. Dit schreef ik o.a. over Tulpan:

Deze film gisteren bij "Best of the Fest" in filmhuis Lux gezien. itt Soom was ik niet bepaald enthousiast. Daar is maar een reden voor aan te geven; onderwerpen zoals steppe, nomadenstammen, schaapherders liggen mij gewoon niet. Ik kreeg op een gegeven moment ook genoeg van al die schapen; ik ben ook 2 keer in slaap gevallen. De beelden van de krachten van de natuur - de stofhozen, de keiharde wind- oogden zeer mooi en redden voor mij nog enigszins de film.

Dat doet me nog aan Koeraaj Koeraaj (2014) denken... Een Nederlandse film die zich afspeelt in Kirgizië die dit jaar in de bioscopen te zien was... iets met veel mooie plaatjes en een inhoud die aanvoelt als een outsider blik op een 'exotische' cultuur... "de Duitsers" maken dit soort films meer in Mongolië zoals Die Geschichte vom Weinenden Kamel (2003) of Johanna d'Arc of Mongolia (1989) die ik meestal probeer te vermijden eigenlijk. Ik vind films met sterke etnografische aspecten, zoals het werk van Jean Rouch altijd wel mooi en interessant, maar ik verdenk de recentere films vaak van een soort exotisme en geforceerde "poëzie", waardoor het een beetje leeg of goedkoop aanvoelt. Bij Kurai Kurai bleek dat helaas een beetje te kloppen... het huilende kameeltje durf ik nog steeds niet aan, hoe goed de film ook scoort

De kameel valt mee in het echt. Heus. Daava is natuurlijk ook echt uit de regio.

De Verstekeling (1997) is ook een combi van een "stan " met Nederland trouwens en waar lagen de connecties van Rijneke ook weer?

Begin de Kazachstaanse film al aardig te verkennen

Mest (1989) (8) Van de World Cinema Foundation, die deze film omschrijft als de 'moeilijkste' film uit de Kazhachstaanse New Wave (bestaande uit een los gerelateerde groep filmmakers de opkwamen rond het uiteenvallen van de Sovjet-Unie en de vorming van een onafhankelijk Kazachstan). Het is zeker een heel poëtische en soms bijna mystieke film. En de filmmakers hebben duidelijk op dezelfde school gezeten als Sokurov (oftewel je vind hier weer enkele prachtige voorbeelden van de typische Russische manier van belichting uit deze tijd)

Kairat (1992) (8) Een iets bekendere titel nog, hoewel ik deze niet zelf in de collectie heb. Het is een kort, klein filmpje, maar de vele droomsequenties maken het toch wel bijzonder.

Prikosnoveniye (1989) (8,5) Ook alweer zo'n sfeervolle en mysterieuze film. Qua beelden en gebeurtenissen doet het mij op een bepaalde manier aan Conan the Barbarian denken. Al zal de folklore hier uiteraard meer basis in de realiteit hebben. Maar dat is wel waar de film over gaat; hoe deze oude verhalen nog de huidige ziel van het volk vormen.

Kelin (2009) (7,5) een modernere variant van Prikosnoveniye (1989).. het speelt zich iig af in dezelfde soort barbaarse tijden. De film wordt geheel zonder dialoog verteld, waardoor het verhaal misschien ook net iets te simpel blijft. Maar qua beelden en muziek is het toch wel indrukwekkend. En je kan dus gerust de bluray zonder subs bestellen

Litouwen:

Sangailes vasara: Dikke aanrader. Gaat wellicht dit jaar nog de wereld rond, zelf deze al in de cinéma kunnen zien. Zal volgens mij unaniem de beste Litouwse film worden. En ook niet echt al te conventioneel, maar wel styllistisch uitstekend. Coming-of-age film.

Aurora -> Wat minder ontvangen hier. Science-fiction film.

Indigène d'Eurasie -> Misdaadfilm met gangsters.

Ekskursante -> niemand heeft deze tot nu gezien op MM. Wordt wel erg goed ontvangen op IMDb. Thema is iets met vluchtelingen en oorlog.

Estland

Klass -> film over pesten.

Mandariinid -> oorlogsfilm met een rol voor Georgie.

Sugisball -> diepzinnig

De regisseur Veiko Ounpuu

Somnambuul -> speelt zich af in de oorlog.

Letland:

KriSana -> drama over een man die een onderzoek start na een vrouw die hij tegenkwam verdwenen is.

Mammu, Es Tevi Milu -> over iemand die liegt tegen zijn mama over een minder resultaat

De oorlogsdocumentaire: The Sovjet Story

Azerbeidzjan

Een land dat precies op de scheiding tussen Europa en Azië ligt, met een historisch zeer grote invloed van (en ook wel op) Iraanse cultuur. De taal die er gesproken wordt hoort tot de Turkse taalgroep.

Volgens Wikipedia: Het begin van de filmindustrie in Azerbeidzjan dateert uit 1898. Azerbeidzjan was een van de eerste landen die actief waren in de cinematografie

Qiz qalasi (1924) - IMDb

over de legende van de Maagdentoren

met de Azerbeidjaanse tussentitels nog in het Arabisch schrift ipv gedwongen te zijn om alleen Cyrillisch te gebruiken

https://crowing.me/i/img405.imageshack.us/img405/9660/005403.jpg

https://crowing.me/i/img52.imageshack.us/img52/9792/000044wb.jpg

https://crowing.me/i/img11.imageshack.us/img11/2548/003202u.jpg

Iyirmialtilar (1965) - IMDb

een ander bekend verhaal uit de geschiedenis van het land 26 Baku Commissars

http://i905.photobucket.com/albums/ac252/serdar222/03%20films/26%20baku%20commissars%201966/26komissarov005.jpg

De regisseur van deze film ging later werk van Nazim Hikmet verfilmen, waaronder het ook voor Azerbeidzjan belangrijke verhaal van Khosrow and Shirin dat door de grote Perzische dichter Nizami Ganjavi al veel eerder onsterfelijk werd gemaakt.

Deze film heb ik momenteel in de toevoeging gezet, maar hier is ondertussen nog de imdb-link Lyubov moya, pechal moya (1979) - IMDb en zie bijvoorbeeld ook Shirin (2008) of het Bulgaarse/Tsjechische Legenda o lásce (1957) - IMDb

interessant artikel over de regisseur Adzhar Ibragimov

How Adzhar Ibragimov failed to make film with Polad Bulbuloglu | Vestnik Kavkaza - vestnikkavkaza.net

quote:

"One day, a call from the USSR State Committee for Cinematography was heard. Adzhar was given a task of state importance, to contribute to friendly relations of the USSR and Turkey. The director was asked to make a joint Soviet-Turkish film based on the “Legend of Love” play of Nazim Hikmet. The Committee chose Ibragimov for his good knowledge and love of Turkey. He was an old friend of Hikmet and could not miss the opportunity."

---

meer voor de algemene interesse:

Azerbaijanfilm

Cinema of Azerbaijan