Mollenard (1938)

Wat zie ik, nog geen scherpe observaties van de Franse jaren 30 havenkant cinema buffs voor deze Franse havenkant klassieker uit 38 van auteur Robert Siodmak die ze nota bene zelf hebben laten toevoegen ? .

Enfin, gekende klassieker die Siodmak vervaardigde aan de hand van een scenario van niemand minder dan Spaak, die het schreef i.s.m. Gilbert op wiens roman het verhaal gebaseerd is. Ken het boek niet, weet niet hoe getrouw de verfilming is maar wel is duidelijk dat we hier in jaren 30 tijdsgeest zitten. Het front populaire was in opmars, de werkende mens de nieuwe held van de cinema, bij voorkeur- zoals u weet- aan de havenkant werkend !

Hier 2 havenkanten : die van Duinkerken en Shanghai. Duinkerken een vrij uitzonderlijke locatie voor een film, en wel een Duinkerken van voor de oorlog. Geschoten op locatie geeft dit de film bijna een soort historische docuwaarde. We beginnen ook met een pan van die havenkant, in een soort preambule waarin we Dorziat en Baumer ontmoeten. De toon is meteen gezet : deze bourgeois "salauds " zijn de baddies, tegen wie de held zal moeten strijden.

Die held ontmoeten we na 10 minuten zgn. in Shanghai, natuurlijk niet ter plaatse opgenomen maar in Franse studio's, en blijkt de gedaante te hebben aangenomen van niemand minder dan Harry Baur/ capt. Mollenard. Een proletarische anti- held die met de crew van zijn schip een soort commune vormt die strijdt tegen zowel de bourgeoisvijanden thuis als tegen...concurrerende semi- gangsters ter plaatse. Shanghai natuurlijk al lang een zeer populaire filmsetting, sinds Sternberg minstens.

Een Shanghai dat Siodmak hier omvormt niet tot een tweede le havre en ook niet tot een campparadijs a la Sternberg, maar tot een noirish universum met permanente schaduwen waar het altijd nacht lijkt te zijn. We zijn op puur noir terrein beland in e.g. de scène met het "spiegelschot " of nog meer wanneer de helden letterlijk met de rug tegen de muur staan en er hun schaduwen op werpen. Daarmee wil ik niet beweren dat dit een pure noir is zelfs in de Shanghai episode, maar wel interessant als voorproefje van wat Siodmak later voor ons in petto zou hebben.

Halverwege echter verlaten we Shanghai en keren terug naar Duinkerken- beginnend weer met een pan van de havenkant- waar de held ontdekt dat Shanghai waar hij amper aan de dood ontsnapte een paradijs is vergeleken bij de kleinburgerlijke hel van Dorziat en de familiekring. Dit alles krijgt dan een tragische, anti- climactische ontknoping. ietwat gemitigeerd door een soort bescheiden "comédie du bonheur " variant op het eind. Dat Duinkerkse deel is eerder een domestic drama à la Francaise te noemen, erg anti- bourgeois en erg Spaak, qua akelig benepen sfeertje misschien te beschouwen als een voorloper van Chabrols bourgeoisdrama's/ thrillers, al is dit verder geen thriller.

Behalve reeds genoemden ook rollen voor o.a. Prejean als rechterhand van Baur, Pierre Renoir als bad guy in Shanghai, Dalio als een Lorre- achtige kakkerlak/ luis in dat zelfde segment, Lynen als het zoontje van Baur met wie hij eerder al speelde in het de buffs welgekende poil de carotte, en last but not least de fiere Belg Devère die voor de comic relief mag zorgen, onvermijdelijk in die tijd.

....

en dan onderbreken wij nu deze uitzending voor enkele messcherpe Franse jaren 30 havenkant cinema buff observaties

In zijn korte Franse periode (vanaf Hitler's dreiging tot zijn invasie in Frankrijk) maakte Robert Siodmak enkele films, waaronder deze "Mollenard".
Het verhaal over een scheepskapitein, een echte zeeman, maar tevens een brutale, respectloze man, in een liefdeloos huwelijk "Ik val liever dood dan je te omhelzen", zegt hij tegen zijn vrouw, als hij noodgedwongen terugkeert van een lange, louche reis, en hij de huldeblijken van zijn Compagnie lomp negeert..
Film kadert in het sociaal realisme van de Franse cinema van de jaren 30 maar zit ver van de sterke werken die uit die tijd voortkwamen.
Het avontuurlijk gedeelte van de film is niet zo best gebracht en duurt te lang en zondert zich volledig af van het familiaal gebeuren Mollenard is ook onverschillig voor zijn kinderen waarbij de rol van Mevrouw Mollenard door Gabrielle Dorziat het best van alle is ingevuld.