Si J'avais Quatre Dromadaires (1966)

Hij bestaat al een paar maanden niet meer : Chris Marker...nu het lijdend voorwerpen van retrospectieven, al was dit essay- bij gebrek aan een betere kwalificatie- in de nineties al 2 keer te zien op het IDFA zodat het me verbijstert dat hier nog niet op gestemd is. Te meer omdat de print gerestaureerd is door het fringe instituut ISKRA in Parijs, nu de hele wereld overgaat via gememoreerde retrospectieven en na Pyongyang, Teheran en Jubbega uiteindelijk tegen 2138 waarschijnlijk ook het AAJ zal aandoen. Ik wil hier dus stemmen en observaties zien- neen niet alleen van ...- desnoods na de download met fansubs te hebben bekeken. Best mogelijk dat ik hem ook zo heb gezien, bij wijze van extreme uitzondering uiteraard...

Ik kan jullie dus weinig nieuws vertellen hieromtrent : auteur Marker regisseerde, schreef, produceerde en fotografeerde het allemaal zelf. Dat laatste letterlijk want het betreft hier een montage van foto stills, zoals gezegd becommentarieerd door 3 lieden, van wie de fotograaf zelf- niet ingesproken door Marker- het meest aan het woord is, offscreen.

Marker bezocht 26 landen voor dit project, weinig verrassend gaat zijn grootste aandacht uit naar de USSR, waar hij na het foutje Stalin alweer de rode dageraad ziet gloren. Hij vertelt er niet bij hoe, maar voorzitter Mao wist ongetwijfeld het antwoord. In China zijn we niet, wel Korea, Cuba en Scandinavië die allen op ruime achterstand komen na de USSR trouwens. Vooral Moskou, dat net als de Russen het hart van de verteller gewonnen heeft.

We beginnen echter met de verplichte mumbo jumbo a la francaise over de betekenis van het Beeld en dat ceci est un double, een schaduw van schaduwen. Bovendien hebben we na het eponieme gedicht van Apollinaire nog een motto van Cocteau dat ons waarschuwt: de kunstenaar is een manipulator.

Daarna wordt het echter concreter en volgt een semi- authentiek babbeltje dat idd. overkomt als een gesprek tussen vrienden gebogen over een prentenboek. Dan wel 3 vrienden met domicilie aan de rive gauche : revolutie hangt in de lucht, 1917 is het ijkpunt en 68 het doel. Er wordt dus gezemeld over het Verlangen, de Grote Familie der Mensheid die helaas uit Atriden bestaat, en de Tijden die veranderen. Decadent ook uiteraard : de verteller geeft toe dat in Scandinavië weliswaar alles is bereikt waar de Revolutie voor vecht, maar die mensen daar snappen het niet want ze missen passie: là tout n'est que calme, luxe et manque de volupté. Deze vervelende lieden zijn het paradijs dan ook onwaardig, dat je zoals gekend pas binnentreedt na de Dood. Vandaar dat Leningrad de verteller dierbaarder is dan de Scandinavische suburbs. We leren en passant ook wie de mooiste actrice aller tijden zou zijn: Ingrid Thulin...over smaak valt wel te twisten.

Goed, vrij zinloos verder om de hele inhoud op te lepelen, en misschien is alles te associatief gemonteerd om te dienen als een tv- docu style zgn. objectieve tijdscapsule van midden jaren 60 in z-w, en dat verwacht je hopelijk ook niet. Wel deed het me pijn dat de verteller duidelijk plezier heeft in de teloorgang van het mij dierbare kloosterwezen...kan wel zeggen hoe deze odyssee besluit : met een still van 2 monkeys ! Niet alleen de mensheid behoort tot de universele broederschap waar Marker van droomde, dat is duidelijk.

Kortom: een soort visueel poeem zoals dat van Marker verwacht mocht worden, zijn het dan nu per still en hoe dan ook te kort om te vervelen of te diep te graven , een POV tijdsbeeld via de ogen van een heuse auteur.

Wij gaan er zonder meer vanuit dat auteurscinema buffs hier meer uit kunnen halen, en zien de komende observaties dan ook vol vertrouwen en hoop tegemoet.