Under the Skin (1997)

Prettig rauw geschoten, bij vlagen mooie muziek (van The Aloof). Maar het trok me te weinig mee om echt heel erg interessant te worden.

3.0*

Een film over losers met een harde benadering van het sociaal-maatschappelijke milieu waarin de personages verkeren. Af en toe wat sentimenteel en op de traan mikkend, maar wel ingeperkt door de weinig expressieve verteltrant. Die strakke ingetogenheid voorkomt extreme melodramatische uitwassen in het verhaal. De rauwe en bittere kantjes van de film worden heerlijk verzacht met typische Britse humor.

Iris is het hoofdpersonage. Al in de eerste minuten van de film wordt haar emotionele beladenheid heel doeltreffend aan de kijker gepresenteerd als Iris zelf de volgende tekst uitspreekt: „My mother loved flowers, and her favourite flowers were roses. And so she called my sister Rose. And she called me Iris“.

De film draait om Iris. Iris is blond, knap, heeft jongensachtig kort haar en eist heel brutaal alle aandacht van haar omgeving en van de kijker op. Haar brutale gedrag is haar afweer. Daarachter herkennen we een beschadigde onzekere ziel op zoek naar liefde en waardering. Haar speurtocht is een manische en een aggressieve exercitie die een film lang duurt.

Met de hand-held camera wordt ze heel nerveus en dicht op de huid gevolgd. Soms worden haar handelingen gevangen in vertraagde en onscherpe beelden. Het is beeldspraak die lijkt uit te drukken dat haar perceptie erg eenkennig is en ze een gevangene van zichzelf is. Het zijn kleine dromerige uitstapjes. De meeste tijd doet de camera gewoon zijn Britse rechtlijnige ding en registreert heel direct, confronterend en strijdbaar de gebeurtenissen rondom Iris.

Regisseur en schrijfster Carine Adler wilde een complex en veelzijdig vrouwelijk karakter scheppen. Een figuur die je niet simpelweg als goed of als slecht kunt betitelen. Dat is Adler gelukt. Het is haar ook gelukt om de kijker met haar eigen dogmatische psychologische verklaringen en invalshoeken op te zadelen zodat het personage in mijn beleving nooit echt een personage van vlees en bloed wordt. Iris is ontstaan in het hoofd van Adler en bij de vertaling op beeld laat zij de kijker geen ruimte voor een eigen interpretatie. Iris is haar dogmatische constructie zogezegd. Ze was mij iets te afgebakken.

Blijft staan dat de film het aanzien absoluut waard is. Samantha Morton speelt Iris fantastisch. Ze beheerst de hele reeks emotionele expressies perfect. Van hulpeloos en uitgeput tot aggressief en uitgelaten. Het overige acteerwerk (o.a. van Claire Rushbrook als zus Rose) is eveneens van hoog niveau.

Mooie setting ook. De setting is typisch Brits. In fantasieloze straten zonder groen staan de gebruikelijke grauwe rijtjes van sociale huurwoningen. De vloeren belegd met bloemetjes tapijt en de muren beplakt met vreugdeloos behang. Heerlijk triest.