Der Letzte Akt (1955)

Afgelopen weekend zag ik nog de indrukwekkende Drama / Oorlog film "Westfront 1918" uit 1930 van de Duitse regisseur Georg Wilhelm Pabst en van hem wilde ik graag nog een oorlogsfilm zien en toen stuitte ik al snel op deze eveneens Zwart-Wit Oorlog / Drama film (waar jammer genoeg nog niemand wat over geschreven heeft, tot heden ), welke net zoals "The Bunker (1981)" en het bekendere "Der Untergang (2004)" gaat over de laatste dagen van Adolf Hitler en zijn Derde Rijk tijdens de Tweede Wereldoorlog. Net zoals die twee films vind ik deze "Der letzte Akt" ook een uitstekende film.

In dit streng antifascistisch getoonzette "Der letzte Akt" toverde regisseur Georg Wilhelm Pabst al een Führerbunker tevoorschijn, compleet met een hysterisch champagnefeestje en het geluid van oprukkende Russen, precies zoals ook te zien en te horen is in "Der Untergang". In "Der Untergang" speelde de secretaresse van Hitler, te weten Traudl Junge, een belangrijke rol en in "Der letzte Akt" is dat de fictieve jonge Hauptmann Richard Wüst gespeeld door Oskar Werner.

In deze uitvoering wordt van minuut tot minuut de laatste dagen van Adolf Hitler (Albin Skoda) nagespeeld in een soort van documentaire aandoende vorm. De film begint met de jonge Duitse Hauptmann Richard Wüst, die zich een weg baant tussen het puin van de Berlijnse gebouwen in de richting van Hitlers bunker. Van een groep van vier mannen komen alleen hij en een sergeant levend de bunker binnen. Ze zijn op een wanhopige missie om Hitler dringend om versterking te vragen voor hun commandant generaal Theodor Busse, die de leiding heeft over het noordelijke leger van Kurland dat het Wriezen-gebied verdedigt. Ondanks verschillende pogingen van Wüst om Hitler persoonlijk te zien en te spreken, wordt hij tegengehouden door de bevelvoerende generaals in de bunker. De komende tien dagen blijft Wüst in Hitlers bunker, als verbindingsofficier tussen Hitlers hoofdkwartier en generaal Busse en naderhand generaal Wenck. Hij zal getuige zijn van de laatste dagen van Adolf Hitler.

Hoewel de Duitsers deze prima film van regisseur Georg Wilhelm Pabst niet lusten, en al zeker niet in 1955, vond ik dit een uitstekende film. Omdat ik "The Bunker" vorig jaar gezien heb en "Der Untergang (2004)" ook al gezien heb (verschillende keren overigens), was deze film wel niet vernieuwend voor mij, want alle belangrijke momenten uit die films, zijn ook te zien in deze film (zeg maar gerust dat dit het origineel is). Maar desondanks vond ik het wederom boeiend om bepaalde gebeurtenissen te zien en te horen, zoals:

- Hitler in overleg met zijn generaals Jodl, Keitel, Krebs en Burgdorf over de te voeren tactiek;
- De kennismaking met Joseph Goebbels;
- Komen we te weten dat de Amerikaanse president Franklin Roosevelt is gestorven en daar zijn Hitler en Goebbels zeer blij over;
- Zien we Hitler afscheidt nemen van Albert Speer, Herman Göring en Heinrich Himmler, waarbij de laatste twee hem naderhand verraden (waar Hitler heel kwaad om wordt);
- Zien we Hitler onderscheidingen uitdelen aan de Hitlerjugend;
- De kennismaking met de persoonlijke dokter van Hitler die hem een spuit geeft,
- Horen we de belegering van Berlijn (welke Hitler niet kan geloven en kwaad om wordt);
- Zien we feesten met muziek en optredens in de bunker, waarbij men zich klem zuipt en plezier heeft met o.a. vrouwen;
- Zien we Hitler tijdens besprekingen in woede uitbarsten en onzin uitkramen over niet bestaande legers;
- De kennismaking met Eva Braun en Hermann Fegelein (die verwant is met Eva Braun);
- Zien we dat onschuldige deserteurs, zoals een Duitse majoor, in Berlijn opgehangen worden;
- De kennismaking met Magda Goebbels en haar kinderen die aankomen in de bunker;
- Krijgt Magda Goebbels van Adolf Hitler het Gouden Ereteken van de NSDAP;
- Zien we Blondi de Duitse herdershond van Hitler;
- Komen we te weten dat Hitler niets meer gaf om zijn eigen bevolking. Zo gaf hij het veel om de S-Bahn (metrostation) liggend onder de rivier Spree op te blazen (zodat de S-Bahn onder water loopt), waarin duizenden Duitse gewone burgers en gewonden zich verschuilen, om de opmars van het Rode Leger te stuiten;
- De kennismaking met de gewonde en ingevlogen (met grote verliezen van de Luftwaffe) Robert Ritter von Greim, die door Hitler benoemd wordt tot de opvolger van Hermann Göring. Oftewel hij krijgt de leiding over de Luftwaffe die dan al eigenlijk niet meer bestaat;
- Zien we hoe Hermann Fegelein vernedert wordt door Hitler, waarna hij hem laat doodgeschoten;
- Zien we Hitler trouwen met Eva Braun, waarna er een bescheiden feestje volgt;
- Zien we hoe Hitler zijn politieke testament laat vastleggen door Traudl Junge;
- Zien we hoe Hitler afscheidt neemt en zich daarna samen met Eva Braun terugtrekt en zelfmoord pleegt;
- Zien we hoe het lichaam van Hitler naar buiten wordt gedragen en in brand gestoken wordt.

En dat is ook het laatste wat je te zien krijgt, want daarna is de film na circa 107 minuten afgelopen. Dus wat er daarna gebeurt met o.a. het gezin Goebbels en de anderen in de bunker krijg je in deze verfilming niet te zien.

Het enige fictieve in dit verhaal is de jonge Duitse Hauptmann Richard Wüst die tegen Hitler is en hij kraakt hem o.a. in het bijzijn van anderen volledig af. Wüst weet uiteindelijk toch Hitler te zien en te spreken en geeft hem er dan verbaal flink van langs (o.a. m.b.t. de S-Bahn en generaal Wenck), waarna hij wordt neergeschoten. Hij wordt dan gebracht in een ziekenhuis in de bunker, waar hij uiteindelijk sterft aan zijn verwondingen en op het einde zie dan ook nog even een beeld van hem en horen we hem zeggen (wat hij ook al eens eerder zei in de film vlak voordat hij stierf):

"Wachsam sein. Sag nie wieder Jawohl".

De cast deed het opzicht best goed en ze leken ook op hun gespeelde personage, zoals Erich Stuckmann (die wel geen woord zegt) in de rol van Heinrich Himmler. Albin Skoda speelde de rol van Adolf Hitler goed, maar hij leek wel meer op Adolf Hitler tijdens zijn hoogtijdagen dan op de Adolf Hitler tijdens zijn laatste dagen. Hij was ook behoorlijk fit en heeft zeker geen trillende en bevende handen in deze verfilming. Sterker nog hij had losse handjes want als men Hermann Fegelein naar hem brengt, slaat hij deze een aantal keren in het gezicht en ook slaat hij een keer de sigaret van de rokende Hauptmann Wüst uit zijn hand. Ook speelt net zoals in "Der Untergang" iemand van de Hitlerjugend een rolletje in dit verhaal, namelijk Richard gespeeld door Gerd Zöhling. Hij maakt o.a. kennis met Hauptmann Wüst en gaat in Berlijn opzoek naar zijn moeder en vindt deze samen met zijn gewonde broer (mist o.a. een arm) in de S-Bahn (waar ook een smerige verklikker zit), die dus naderhand verdrinken als het water van de rivier Spree in de S-Bahn troomt.

Net zoals "Westfront 1918", is regisseur Georg Wilhelm Pabst in deze film ook racistisch m.b.t. Afro-Amerikanen, want tijdens een feest in de bunker voert een man een act uit met een pop in verpleegstersuniform en zegt hij m.b.t. de pop:

"Eine Negerfrau, die Eidechsen und Schlangen isst"

Oftewel in het Nederlands:

"Een negervrouw die hagedissen en slangen eet".

Ik heb in ieder geval net zoals "The Bunker (1981)" en "Der Untergang (2004" boeiend gekeken naar deze Duitse Zwart-Wit uitvoering over de laatste dagen van Adolf Hitler van de Duitse regisseur Georg Wilhelm Pabst en het is ook een uitstekende film in een zeer goede documentaire aandoende vorm.