Fetih 1453 (2012)

Deze klassieke conflictsituatie met religieuze en politieke belangen toont ons twee partijen tergelijkertijd zodat we motieven en besluiten kunnen vergelijken en de gevolgen langzamerhand kunnen opsommen. De explosies zagen er in de meeste gevallen nogal amateuristisch uit en bij meerdere shots was het gebruik van een greenscreen duidelijk terug te zien. Maar de belichting is goed en qua camerawerk valt er niet veel te klagen. Acteurs deden wat er van ze verwacht werd en de toespraken en aanmoedigingen voor de soldaten kwamen sterk over. De inleiding duurde wel iets te lang met allerlei overbodige dialogen en ik begon me af te vragen of er überhaupt nog wel gevochten zou worden. Gelukkig gebeurde dat en stonden de legers een tijdje later netjes opgesteld met hun pijlen, schilden, kanonnen en katapulten. De uitkomst was niet heel erg lastig te bepalen mede door een overleven vader, het bezoek van de sjeik en de vrouw met haar koelingsmiddeltje. Zulke figuren worden meestal ingeschakeld bij de overwinnende partij. Dat is niet erg, de sfeervolle aanpak staat garant voor een prima terugblik naar de 14e eeuw waar de oorlogen nog uitgevoerd werden met traditionele middelen. Ik heb nog niet veel Turkse brouwsels op het doek zien verschijnen maar dit is in ieder geval niet slecht.

Ik heb gemengde gevoelens naar deze film. Enerzijds wil ik het best prijzen dat Turkse filmmakers het aangedurfd hebben om zo'n gewaagde productie te maken die zich kan meten met Hollywood; maar anderzijds kan ik er niet aan voorbij gaan dat bepaalde aspecten werkelijk walgelijk zijn. Ik heb het hier niet alleen over dat de strijd rond Constantinopel wordt verteld alsof de Turken de absolute helden zijn, maar over de walgelijke strategiën die ingezet worden om andere geloven dan het Islamitische geloof zwart te maken. Toch ben ik ook niet helemaal ontvankelijk voor het argument dat de Amerikanen (en wij Westerlingen in het algemeen) ook niet bepaald eerlijk zijn in hoe wij andere volkeren dan de onze in beeld brengen. Ga deze film dan ook zeker zien om eens aan de andere kant te staan en te zien hoe het nou eigenlijk is als jouw gemeenschappelijke culturele erfgoed tot banaal vermaak wordt gemaakt. Wat vind ik er nou eigenlijk van? Tsjaaa...puur als filmervaring vind ik dat ze het drastisch in hadden mogen korten en dat de verhaallijnen iets consistenter mochten worden uitgewerkt.

Werd door een maat meegetrokken naar deze duurste Turkse film ooit gemaakt. Nou! Poehee! 17 miljoen eurootjes! Natuurlijk flink budget voor een Turkse (of Europese for that matter) film, maar ik ben niet het type persoon die een film met zulke criteria gaat bekijken. Ik denk niet: 'voor Turkse begrippen is dit erg mooi gedaan'. Of: 'is toch mooi dat die mensen zoiets kunnen maken'. En natuurlijk moet je niet elke niet-Amerikaanse 'big-budget-film' vergelijken met Amerikaanse blockbusters. Als je zo gaat beginnen kun je net zo goed zeggen dat de special effects in Fetih net zo goed zijn als de gemiddelde Uwe Boll-film. Acteurs die (te) duidelijk tegen een groen scherm aan 'in de verte' staan te turen. Sorry, maar dit soort films hebben 170 miljoen nodig om mij van me stoeltje te blazen. Daarbij was het acteerwerk mat, alleen als er eentje kwaad werd kwam het indrukwekkend over. Wat me ook stoorde was de matige soundmixing/editing, heel apart.

Tot slot HET moment v/d film:

- Het gevecht tussen de 2e helden van beide kampen die ook nog eens als 2 druppels olie op elkaar leken.

Ik zit een beetje op dezelfde golflengte als Majoor Landzaat. Groots opgezette historische film over de val van Constantinopel. Sommige scènes doen denken aan de LOTR trilogie en het Hollywoodiaanse formulewerk sijpelt onbeschaamd binnen. Wel zie je hier ook slechte special effects en uiteindelijk duurt de film veel te lang, zeker in de tweede helft. Ik stoorde me bovendien ook aan de ophemeling van de Turken : ik betwijfel of zo'n bestorming van het laatste bolwerk van het Oostromeinse rijk gepaard ging met zo'n nobele gevoelens als de laatste minuten van de film laten uitschijnen. De Turken zijn de helden en de bevrijders... mja zal wel. Alleen de geschiedenis kan hierop een antwoord bieden. De scène waar Hasan met oerkreet en in slow motion het vaandel plant is te belachelijk voor woorden. Het is niet allemaal een ramp maar het laat een teleurstellend gevoel achter, want de Turkse makers hebben zich te veel beziggehouden met spektakel en epiek.

Met de ontelbare positieve comments op imdb.com (en de talrijke reacties dat mensen die dit niet goed vinden vast Grieken en/of racisten moeten zijn) en de heerlijke discussies op de eerdere pagina's van deze film, was ik zeer nieuwsgierig om te zien hoe dit grootse epos uit zou pakken. Redelijk budget, interessant onderwerp... dat zou toch wel iets moeten opleveren?

Nee. Fetih 1453 is een uitzonderlijk traag, lelijk en amateuristisch geschreven prutswerk. In welk opzicht ik Fatih Mehmet II hier sympathiek moet vinden, weet ik niet, want er is geen moment dat men ook maar iets met zijn personage doet dat de grenzen van complete saaiheid overschrijdt. Dit geldt voor praktisch alle personages, met uitzondering van Hasan (die ook meteen de enige leuke vechtscene in de film heeft zitten), want het schrijfwerk is werkelijk te belabberd voor woorden. Oppervlakkig, preuts en karikaturaal zijn woorden waar ik nog het meeste aan denk. De niet-Turken (die vanzelfsprekend niet gewoon hun eigen taal spreken) worden eveneens weinig flatterend neergezet, al kan ik me hier nog voorstellen dat dit als wraak voor jarenlange misrepresentatie door Hollywood van de Ottomaanse/Arabische cultuur is gedaan. Spijtig dat Kingdom Of Heaven in dat opzicht gewoon in ieder opzicht een betere film was en dat men hier wel degelijk respectvol omging met Saladin en men hier ook flinke kritiek uitte op de christenen.

De special effects mogen niet meer vandaag de dag. Die oerlelijke openingsshots van een vogel die in de Playstation era nog mooier waren, de overduidelijk niet aanwezige grote legers (dit doet een tv-serie als Spartacus met luttel budget ook beter) en de wanstaltige green-screens als mensen op een balkon staan of in een kerk/groot gebouw lopen. Waarom niet gewoon op locatie schieten? Ik begrijp dat het Vaticaan dit nooit zou toestaan, maar met sets is zoveel mooiers te doen dan de CGI-poep die nu voorgeschoteld wordt. En is het echt zo moeilijk om een paar niet-Turkse acteurs in te schakelen voor de niet-Turkse rollen? Op deze manier had ik misschien buiten de sets om nog een reden gehad om iets te investeren in een vorm van realisme.

De actie was uitzonderlijk dramatisch gefilmd. Ik bedoel hier dramatisch als in 'over-bombastisch'. Gelukkig was er wel wat bloed, waardoor de film bij vlagen rauw uit de hoek kwam, maar in combinatie met de verschrikkelijke soundtrack en de misplaatste slow-motion (ja, dat goed gebruiken is ook een vak apart) was het voor het gros van de tijd vooral grinniken om hoe verschrikkelijk overdreven alles was weergegeven.

De enige goede scene is het gevecht tussen Hasan en Giustiniani, aangezien deze scene oprecht leuk is om te zien. Goed gechoreografeerd, rauw geacteerd en zelfs spannend. Het was 150 minuten wachten en dan heb je in ieder geval 5 minuten lol. Verder ben ik uitzonderlijk teleurgesteld dat deze film me in het kamp van de Grieken/racisten (pun intended) neerzet, want Fittie 1453 is gewoon zeer kut.

De val van Constantinopel door de Ottomanen, op 29 mei 1453 onder leiding van Sultan Mehmed II, ‘de Veroveraar’ is weliswaar een verovering maar lang niet zo knappe heroïsche prestatie als de film doet geloven. Maar goed... zowel christenen als moslims fleuren de geschiedenis nogal eens op voor eigen religieuze symboliek.

De film is dan ook een bombastische CGI-hervertelling met een flinke religieuze ondertoon van Mehmet II's verovering van de oude Byzantijnse hoofdstad Constantinopel. De film begon zelf in de openingsscène in Medina, met de beroemde hadith van de profeet Mohammed; die voorspelt dat de oude Romeinse hoofdstad ooit in handen van de gelovigen zal vallen.

De laatste Byzantijnse keizer, Constantijn XI wordt dus neergezet als een hedonist (maar hij leefde juist grotendeels celibatair) en de rechtvaardige islamitische strijders voeren een zuivere oorlog voor deze stad. Op de ochtend van de laatste aanval gaat het hele leger in gebed maar men vergeet dat er veel meer Griekse (en andere) soldaten voor de sultan vochten. In een andere scène blazen geniesoldaten zich onder de muur op met de kreet 'Allahu Akbar' In werkelijkheid waren de tunnelgravers Servische orthodoxe-christenen.

Enfin...men maakt van de film dus tot een soort religieuze geschiedenis. Daarnaast is de verbeeldingsrijke manier waarop die tot uiting komt ook doordrenkt van nationalisme. Want het Byzantijnse rijk bestond toen nog maar uit een paar kleine stukjes waarvan de stad Constantinopel op strategisch zeer belangrijke plek lag. De verovering was dus vooral van grote strategische waarde voor de uitbreiding van het Ottomaanse Rijk richting Middellandse Zee.

Het was ook lang niet zo'n welvarende en grote stad als deze film suggereert. De precieze omvang van het Osmaanse leger is niet bekend maar wordt gehouden op ongeveer 100.000. De stad had circa 50.000 inwoners waarvan er plusminus 8.500 weerbare mannen waren inclusief Genuese huurlingen en Napolitaanse boogschutters. Het beleg duurde 57 dagen en men had moeite met zo weinig verdedigers Het lukte de aanvallers binnen te komen nadat de Genuese generaal Giustiniani gewond raakte en er paniek uitbrak, plus iemand de poort was vergeten af te sluiten.

Beide dingen hadden misschien nog wel een goede film kunnen opleveren. Echter is het vooral een grote puinhoop geworden. Je hopt soms gewoon van scenes. Ottomaanse gevangen die plots worden opgeknoopt, of gedoe over een banier. De liefde intrest die opeens strijdster was of toespraak in een Romeinse arena. De Genuese generaal Giovanni Giustiniani die een belangrijke rol speelde is hier bijna onzichtbaar. En dan is er nog slechte cinematografie, slecht visueel CGI-effecten, en slechte montage. Als de film probeerde iets van Ottomaanse glorie wilde doen herleven is dat niet geslaagd!