Variola Vera (1982)

De laatste pokkenepidemie in Europa vond plaats in Joegoslavië, en die werd succesvol bedwongen. Deze film is gebaseerd op die gebeurtenissen. Hoewel er wat gore en bloed in voorkomt heeft dit met horror weinig te maken. Het is best een interessante film, die maar weer eens laat zien hoe makkelijk een gevaarlijk virus weer kan opduiken. Variola Vera richt zijn aandacht op enkele artsen en verplegers en een paar patiënten, en toont hoe in tijden van crisis het beste en het slechtste in mensen naar boven komt.

Alles begint met een pelgrim, Halil Rexhepi (hij is Albanees, lees "Rejepi"), die per ongeluk pokken mee terugneemt naar Joegoslavië. Rexhepi combineert de kenmerken van twee echte mensen: de geestelijke die tijdens zijn pelgrimstocht besmet raakte en de leraar die het van hem kreeg. De eerste had een milde vorm, die niet eens op pokken leek, de tweede de dodelijke hemorragische vorm. (zie link beneden)

Rexhepi laat zien hoe verschillende mensen zich gedragen in het licht van de levensbedreigende epidemie, met name in het in quarantaine geplaatste algemene ziekenhuis van Belgrado. Ik zal me ook richten op een aantal opmerkelijke personen daar. De meest sympathieke en heldhaftige persoon is naar mijn mening Dr. Marković. Ze is niet alleen onbaatzuchtig en vriendelijk, maar voor haar is het helpen van anderen een natuurlijke, intieme behoefte. Dr. Grujic heeft ongelijk als hij suggereert dat ze het ziekenhuis moet verlaten, want dit werk is precies hetgeen wat ze onbaatzuchtig wil doen.

Dr. Grujic is ook sympathiek en heldhaftig. Zijn geflirt en zoektocht naar losse seksuele relaties lijken hem moreel twijfelachtig te maken. (Het is overigens opmerkelijk hoe losse seksuele relaties en obscene vloeken – het wordt misschien afgezwakt vertaald, maar het is obsceen! – gebruikelijk lijken te zijn in dit ziekenhuis.

Maar hij functioneert goed als arts en verliest zijn humeur niet, zelfs niet als hij besmet is. Grujic lijkt enigszins op de zorgeloze hedonist Bora, die gemakkelijk met iedereen bevriend raakt. Ik weet bijna zeker dat de VN-epidemioloog geïnspireerd is door D.A. Henderson, een belangrijk persoon in het pokkenbestrijdingsprogramma. De echte Henderson kwam in die tijd naar Joegoslavië en is een lange, sterke man met een "schorre stem" – de VN-epidemioloog heeft de enige echte en duidelijke schorre stem in dit verhaal. De boekhandelaar is het typische product van een unieke mix van socialisme en kapitalisme.

Iemand die ook mijn aandacht trok, is de morfineverslaafde verpleegster. Bij verslaving rijst de vraag: is het slechts een hedonistische ondeugd of gaat het om dieperliggende psychologische problemen die therapie vereisen? Het zou allebei kunnen zijn, maar ik denk dat de belangrijkste boodschap is dat zij ook maar een mens is en dat niets menselijks haar vreemd is, ondanks haar twijfelachtige gedrag. Ze is zeker beter dan de hoofdarts – maar dat is niet onrealistisch. Hoofdartsen zijn vaak niet de best gekwalificeerde, maar wel de meest brutale en vaak niet de beste mensen. (Maar ik vraag me af waarom Amerikaanse auteurs nooit vermelden wat hij gestolen heeft – of ik weet iets niet.) Zeker de aandacht is op Danka's geliefde gericht (ik denk dat hij een beroerte kreeg door stress en angst – aangeraakt worden door zo'n patiënt is eng!) en op dokter Ciric. En er is een reden waarom ze weigert haar afdeling te verlaten: ze weet dat er al veel virusinfectie is op de rest van de verdieping en wil niet dat iedereen er doorheen loopt.

Er zitten wel wat feitelijke fouten en onduidelijkheden in de film.

"Hij wil eten, maar kan hij dat wel na een inwendige bloeding"? Grujic heeft duidelijk de gewone pokken, niet de hemorragische variant. Variola major was de meest erge en ook de meest voorkomende variant van het virus. Mensen die niet tegen deze variant werden gevaccineerd, hadden een grote kans om dood te gaan van het virus. Ten slotte waren er binnen de erge variant twee ergere varianten: de plattepokkenvariant en de hemorragische variant. Bij de plattepokkenvariant bleven de pokken zacht en plat, waardoor er bloedvergiftiging optrad. Bij de hemorragische variant ontstonden er in het lichaam bloedingen. De pokken werden hierdoor paars of zwart en steeds erger, waarna de besmette persoon eraan doodging.

(zie link beneden)

Maar ik denk niet dat dit de waarde van de film erg vermindert. Het is een eerlijke film over mensen voor en tijdens een ramp, met hun goede en slechte eigenschappen, hun ware karakter dat aan het licht komt in het licht van de ramp, en het lijden dat daarmee gepaard gaat. Ik wil iets benadrukken dat zelden wordt genoemd, maar waarschijnlijk een rol heeft gespeeld in het feit dat de ziekte niet snel werd herkend. Voor de meeste mensen zijn boeken boeken en de werkelijkheid de werkelijkheid. De meeste medische medewerkers kunnen zich niet voorstellen dat ze in hun dagelijkse praktijk te maken krijgen met een ziekte uit de 'oude tijden'.

Onze waardering is een mooie 8!

Pokken - Wikipedia - nl.wikipedia.org

Op deze site staat ook een foto van een kind met pokken (1973) en misschien dat de lezer hierdoor inziet hoe erg deze ziekte kan zijn!