Anton Corbijn Inside Out (2012)

Kaarsrechte Corbijn.

Een intiem portret van beeldkunstenaar Anton Corbijn, bekend van zijn vele vreemde foto's van beroemdheden, legendarische videoclips en inmiddels ook speelfilms. Een intiem portret, maar niet helemaal. Want ondanks de titel laat Corbijn, net als in de documentaire van 2000, zich niet binnenstebuiten keren. Behalve tegen het einde. Daarvoor is het vooral een interessant schuren aan de oppervlakte, dat enigszins wordt afgeleid door zijn bewogen daginvullingen.

Voor de goed oplettende kijker gebeurt er echter wel iets onder het stoïcijnse oppervlak van deze fantastische fotograaf. Zo legt hij zelf al menigmaal de link tussen zijn religieuze achtergrond en het daaruit voortvloeiende kleven aan misère en de dood. Het hoorde tenslotte bij het domineesbestaan en is zodoende prominent in zijn werk aanwezig. Meestal subtiel. Want emoties vertonen doet Corbijn niet graag, zelfs tijdens het vliegen probeert hij verkrampt te rusten. Onzichtbaar ingespannen, lijkt het.

Soms komt er een letterlijk verdwaalde artiest, zoals de door twee dames geflankeerde Lou Reed, voorbij die even iets wil zeggen met het woordje fuck erin. Een woord dat Anton zelden bezigt. Je ziet hem zichzelf continu wegcijferen ten behoeve van die alles opslokkende ego's die vastgelegd moeten worden. Fuck you, moet hij haast wel stiekem denken. Lou Reed, Metallica, allemaal kennen ze de Nederlander en willen ze dat iedereen het weet. Corbijn glimlacht vermoeid.

Bono is mettertijd zelfs zijn vriend geworden. Omdat de frontman van U2 de fotograaf waarschijnlijk beter kent dan menigeen probeert hij grinnikend de sfeer te verlichten. Hij weet namelijk met gemak een glimlach om Corbijns lippen te toveren. Voordat de kunstenaar weer verder afdwaalt naar het volgende briljante shot. Altijd bezig, altijd denkend.

Ondanks die humor lijkt de vrolijkheid niet echt vaak aanwezig in Corbijns leven. Al liggend op zijn bank zegt hij: Ik ben vaker gelukkig dan ongelukkig. De filmmaakster doet echter niets met deze veelzeggende opmerking. Zoals ze wel vaker kansen laat liggen en de eventuele depressieve onderlaag het liefste niet wil kennen. Zelfs niet wanneer hij refereert aan de psychiater.

Je ziet Corbijn bijna letterlijk zijn levensvraag en doel herprogrammeren onder een verstarde grimas, wanneer zijn inmiddels aftakelende moeder hem openhartig meldt dat ze eigenlijk op iemand anders dan papa verliefd was. Met die ander wilde ze oud worden. Het is een gênant moment. Mede omdat Corbijn waarschijnlijk de man heeft gekend. Hij stelt voor de zekerheid toch nog maar de vraag of ze wel gelukkig was met papa. Ontroerend mooi, maar verkrampt.

Als Corbijn dan tegen het einde heel eventjes de sluier oplicht en vertelt dat hij het moeilijk vindt om de diepte in te gaan met mensen en de regisseuse vraagt waarom, wordt het hem eigenlijk te heet onder de voeten. Hij vlucht letterlijk weg van het oog van de camera. Diezelfde camera met wie hij zo een liefdevolle relatie heeft, zolang hij maar van hem af staat gericht. Het laatste kwartier emoties trekt met terugwerkende kracht deze docu kaarsrecht.

Goed.

Met dank aan A-film voor het recensie-exemplaar.

De soundtrack is al de moeite waard. Doe daarbij het verhaal en het werk van de fotograaf en kunstenaar en het is genieten geblazen. Ik hoorde mooie uitspraken over 'licht'. Alle kinderen in het ouderlijk huis van Corbijn waren volgens een zus stuk voor stuk wat eenzaam en op zichzelf aangewezen en het weinige praten veroorzaakte beter kijken en de omgeving observeren. Een interessante stelling.

En er worden meer familiebeelden en achtergronden over de levensinstelling en -keuzes van Anton getoond.

Ik hou wel van dit soort intieme, warm menselijke portretten.

PS: Mooie uitgebreide recensie, Zinema

Redelijke docu, waarin Corbijn zichzelf net genoeg blootgeeft om het interessant te houden. Maar bij de echte vragen houdt Corbijn wijselijk zijn mond. De man laat zijn beelden liever spreken. Maar dit maakt de documentaire tegelijkertijd net wat te oppervlakkig om echt tot Corbijn door te dringen.

3*

Het eerste uur is eigenlijk niet meer dan een erg lange inleiding. Mooie beelden als omlijsting van een bekend verhaal - als je wel eens van Corbijn gehoord hebt tenminste. Daarna wordt het wat indringender, maar wordt ook een duidelijke grens zichtbaar. Corbijn als de monomane fotograaf die verscholen achter zijn camera moeite heeft met de wereld die hij vastlegt. Nogal een cliché, maar ook heel erg herkenbaar - het is het soort emotie die we allemaal in meerdere of mindere mate hebben. Het is de keerzijde van de medaille waarvan we meestal vooral de glimmende kant van het talent zien - en het is ook voor een groot deel juist dat wat dat talent naar buiten laat komen.

Niet dat we daar heel veel van te zien krijgen. Want bij de moeilijkere vragen stokt de discussie. Op zich doet dat niet af aan de documentaire - Corbijn wordt er geen beter mens door als wij met z'n allen inzicht in zijn ziel krijgen. Wel is de titel wat ruimer dan de inhoud.

Mooie, rustig vertelde documentaire over de gevierde fotograaf/ filmmaker Anton Corbijn. Inmiddels heeft deze zo'n indrukwekkend resumé opgebouwd dat dit niet valt samen te vatten in een film van krap anderhalf uur, maar dat is gelukkig ook niet het doel van regisseuse Klaartje Quirijns. Langzaam leren we de man achter de foto's, videoclips en films kennen; een teruggetrokken levend, sympathieke maar eenzame loner die altijd zijn eigen weg heeft gebaand. Natuurlijk komt zijn werk met oa U2, Depeche Mode en Metallica ook aan bod, maar wat blijft hangen is het beeld van de schuchtere Corbijn, wereldberoemd tegen wil en dank, het liefst slechts aanwezig op de achtergrond.