Signum Laudis (1980)

Volgend jaar is het alweer honderd jaar geleden dat de Eerste Wereldoorlog eindigde. Opvallend is hoe weinig films er in verhouding tot de Tweede Wereldoorlog over deze tijd zijn gemaakt. Van het front aan het Oosten bereikt ons maar bitter weinig, terwijl het daar niet schrijnender was en nog veel complexer. Onder de troepen van de Oostenrijks-Hongaarse dubbelmonarchie waren ook eenheden van Polen, Tsjechen, Slowaken en Slovenen. Zij werden al jaren als minderwaardig binnen het keizerrijk beschouwd en hadden weinig trek om voor hun 'vaderland' te vechten en al helemaal niet tegen mede-Slaven als de Russen en Serviërs. Ze werden daarom ook niet vertrouwd door de Generale Staf en vaak onheus bejegend, maar daarnaast deserteerden er ook constant troepen.

Deze film geeft een beeld van hoe dit ging en is tegelijkertijd een registratie van veel van de waanzin van deze oorlog en het desastreuze effect op de gewone soldaat door de eerzucht van de elite die doorgaans ver van het front met de pionnetjes schoof.

Het is verwonderlijk dat ik pas de eerste stemmer hier ben en dat deze film internationaal zo onbekend is? De film is niet de beste over WO I, maar bevat toch totaal geen communistische propaganda en is zeker de moeite waard, al is het alleen al vanwege het bovenbeschreven perspectief!

Vlado Müller is perfect gecast als korporaal Hoferik met zijn enorme gestalte en is geweldig in zijn rol van dommige, plichtsgetrouwe soldaat die zowel door zijn manschappen als zijn meerderen wordt uitgekotst. Hij is toch een van de betere Slowaakse acteurs van de communistische jaren. Daarnaast valt vooral Josef Bláha op in een rol als cynische overlever.

Grappig: de twee soldaten die praten over de elfjarige zoon van één van hen. 'Deze oorlog zal eindigen, maar in de volgende zal jouw zoon oud genoeg zijn om korporaal te zijn! Korporaal Steiner, klinkt dat niet goed?' (een duidelijke verwijzing naar korporaal Steiner in Cross of Iron (1977)!!).

Waarna een andere soldaat vertwijfelt uitroept: 'ze zullen toch niet zo gek zijn na deze verschrikking wéér een oorlog te beginnen?'

Goed verhaal Baggerman, ik kende deze film niet. Is natuurlijk wel in de traditie van 'De brave soldaat Svejk', een beroemde komedie over een soldaat in het Oostenrijk-Hongaarse leger die zijn meerderen tot waanzin drijft door alle bevelen letterlijk uit te voeren en die zich voortdurend van de domme houdt.

Maar deze lijkt me ook interessant. Ga ik bekijken.